Ευρωπαϊκές προσδοκίες για τις διατλαντικές σχέσεις

«Η Αμερική είναι και θα παραμείνει ο σημαντικότερος σύμμαχός μας, η διατλαντική συμμαχία παραμένει πολύ σημαντική τόσο για τη Γερμανία και την Ευρώπη όσο και για τον κόσμο», τόνισε χθες σε τηλεοπτικό μήνυμά της η καγκελάριος Μέρκελ, συνδέοντας τα συγχαρητήρια στον Τζο Μπάιντεν και στην Κάμαλα Χάρις για την εκλογή τους με τη διπλή γερμανική επέτειο από τη Νύχτα των Κρυστάλλων του 1938 και την πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989.

Το μήνυμα της καγκελαρίου για το νέο κεφάλαιο στις διατλαντικές σχέσεις δεν είναι διόλου ρητορικό, καθώς η θητεία Τραμπ οδήγησε τις σχέσεις αυτές σε εμπορικό πόλεμο, με δασμολογικές κυρώσεις, απειλές και, κυρίως, σε τέλμα τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου σε όλα τα εκκρεμή ζητήματα, όπως για παράδειγμα το θέμα του ενιαίου τρόπου φορολόγησης των ψηφιακών κολοσσών. Το αμερικανικό βέτο στη σχετική διαπραγμάτευση την προηγούμενη εβδομάδα ήταν το τελευταίο χτύπημα της προεδρίας Τραμπ στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.

Διμερείς επαφές

Οι μεγάλες προσδοκίες της Ε.Ε. για εξομάλυνση των διατλαντικών σχέσεων υπό την προεδρία Μπάιντεν αποτυπώθηκαν στη χθεσινή βιντεοδιάσκεψη των υπουργών Εμπορίου της Ε.Ε., που είχε αυτό ακριβώς ως βασικό θέμα. «Παραμένουμε πλήρως δεσμευμένοι στην προώθηση μιας θετικής εμπορικής ατζέντας με τις ΗΠΑ… Πρέπει να συνεργαστούμε για την επίλυση εκκρεμών διμερών διαφορών», δήλωσε μετά τη βιντεοδιάσκεψη ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας Πέτερ Αλτμάιερ.

Στις εκκρεμείς διαφορές περιλαμβάνεται και η επικείμενη μεταρρύθμιση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, την οποία η προεδρία Τραμπ υπονόμευε με κάθε ευκαιρία διά του αρμόδιου υπουργού Διεθνούς Εμπορίου των ΗΠΑ. Τελευταία ένδειξη ήταν το αμερικανικό μπλόκο στην εκλογή στη θέση της γενικής διευθύντριας του ΠΟΕ της Νιγηριανής Νγκόζι Οκόνιο-Ιουιάλα, που είχε την υποστήριξη των περισσότερων από τα 164 κράτη-μέλη του Οργανισμού.

Εκ μέρους της γερμανικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. ο Πέτερ Αλτμάιερ υπενθύμισε ως κρίσιμο στοιχείο μεταρρύθμισης του ΠΟΕ τη θεσμοθέτηση δευτεροβάθμιου δικαιοδοτικού οργάνου για την εκδίκαση εμπορικών διαφορών, όπως για παράδειγμα η πολύχρονη -από το 2004- ευρωαμερικανική διαμάχη για τις κρατικές ενισχύσεις στις αεροπορικές βιομηχανίες.

Λύση με διαπραγμάτευση

Μόλις χθες ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις ανακοίνωσε ότι από σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποιεί τους δασμούς στην Boeing και σε σειρά αμερικανικών προϊόντων, βάσει της σχετικής άδειας που έδωσε τον Οκτώβριο ο ΠΟΕ στην Ε.Ε., εν είδει απάντησης στους αντίστοιχους δασμούς ύψους 7,5 δισ. δολαρίων που επέβαλαν πριν από έναν χρόνο οι ΗΠΑ στην Airbus και σε άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες.

«Παραμένουμε ανοιχτοί σε λύση με διαπραγμάτευση, θα αποσύρουμε τους δασμούς αν και οι ΗΠΑ αποσύρουν τους δικούς τους», είπε ο Ντομπρόβσκις.

Παρότι η επίσημη εγκατάσταση Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο αργεί, η ενδεχόμενη ανακωχή στον δασμολογικό πόλεμο ΗΠΑ και Ε.Ε. για τις ενισχύσεις στις αεροναυπηγικές βιομηχανίες ίσως αποτελέσει βαρόμετρο για το μέλλον των διατλαντικών εμπορικών σχέσεων.