Ορυκτά Καύσιμα: 700 δισεκατομμύρια από τον… ουρανό για τους ενεργειακούς κολοσσούς

Ο πόλεμος του Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν φτάνει στο τέλος του, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο όμως θα συνεχίσουν να πληρώνουν ακριβά την ενέργεια τους επόμενους μήνες, αβγατίζοντας τα ήδη υψηλά «ουρανοκατέβατα» κέρδη που είχαν έως τώρα οι παγκόσμιοι κολοσσοί ορυκτών καυσίμων.

Έκθεση της περιβαλλοντικής ομάδας 350.org, η οποία δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα –μετά την υπογραφή από τον Τραμπ μνημονίου συμφωνίας με το Ιράν για την έναρξη της διαδικασίας επίσημου τερματισμού του πολέμου– αποκάλυψε ότι μόλις 110 ημέρες πολέμου είχαν ως αποτέλεσμα τη μεταφορά –μέσω των υψηλότερων τιμών ενέργειας– επιπλέον 374 δισ. δολαρίων από τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις προς τα ταμεία των εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τα κέρδη αυτά ήταν ουρανοκατέβατα, πέραν αυτών που προβλεπόταν ότι θα είχαν οι εταιρείες αν δεν είχε ξεκινήσει ο πόλεμος.

Χρησιμοποιώντας σενάρια τιμολόγησης πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη φετινή εαρινή έκθεση World EconomicOutlook του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και δεδομένα για την παγκόσμια κατανάλωση, η 350.org προέβλεψε στην ανάλυσή της ότι οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν εξαιτίας των υψηλών τιμών να δαπανήσουν ώς το τέλος του 2026 επιπλέον 199,8 δισ. δολάρια για πετρέλαιο και 128,1 δισ. δολάρια για φυσικό αέριο, εκτοξεύοντας τα συνολικά «πολεμικά» κέρδη των εταιρειών φέτος πάνω από τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται σε σενάριο ειρήνης και με τα Στενά του Ορμούζ ανοιχτά. Αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό την ευρύτερη εκτίμηση των ειδικών της αγοράς πετρελαίου ότι οι τιμές θα διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, εξαιτίας κατεστραμμένων υποδομών της περιοχής, των επίμονων κινδύνων στις αλυσίδες προσφοράς και της γεωπολιτικής αστάθειας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην εκτίμηση της 350.org δεν λαμβάνονται υπόψη ευρύτερες επιπτώσεις, όπως η αύξηση του κόστους των λιπασμάτων και των τροφίμων, η μείωση της οικονομικής παραγωγής και της απασχόλησης ή ο πληθωρισμός, που οφείλονται στην αστάθεια των τιμών των ορυκτών καυσίμων. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική οικονομική ζημία ενδεχομένως να είναι πολύ μεγαλύτερη.

«Η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου αποστραγγίζει δισεκατομμύρια από ανθρώπους και επιχειρήσεις λόγω ενός πολέμου που έχει σκοτώσει χιλιάδες και έχει ωθήσει εκατομμύρια στη φτώχεια και την πείνα», καυτηρίασε ο Andreas Sieber, επικεφαλής πολιτικής στρατηγικής της 350.org. «Βλέπουμε όχι μόνο μια τεράστια κρίση ορυκτών καυσίμων, αλλά μια τεράστια ανοδική μεταφορά πλούτου που βασίζεται στην αστάθεια των αγορών ορυκτών καυσίμων και στον πόνο», πρόσθεσε.

Πρόσφατη έκθεση της Oxfam International αποκάλυψε ότι μια χούφτα 41 μόλις «βαρόνων» της ενεργειακής βιομηχανίας στις χώρες της G7 αύξησε τον συνολικό της πλούτο από την έναρξη του πολέμου κατά 23,5 δισ. δολάρια. Αναλύοντας τη λίστα δισεκατομμυριούχων του «Forbes», η γνωστή ΜΚΟ που μάχεται κατά της φτώχειας διαπίστωσε ότι μεταξύ 1ης Μαρτίου και 18ης Μαΐου, οι ιδιοκτήτες των μεγαλύτερων εταιρειών πετρελαίου και ενέργειας στον Καναδά, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο αύξησαν τον πλούτο τους κατά 300 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως. Οι εν λόγω ενεργειακοί βαρόνοι αύξησαν συνολικά τον πλούτο τους κατά περίπου 10%, όταν η αντίστοιχη μέση αύξηση του πλούτου για το σύνολο των δισεκατομμυριούχων ήταν στην ίδια περίοδο 0,42%. Στην «απέναντι όχθη» εν τω μεταξύ, έκθεση του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών προέβλεψε νωρίτερα ότι, εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν, επιπλέον 32 εκατομμύρια άνθρωποι θα οδηγηθούν στη φτώχεια μέχρι το τέλος του έτους.

«Η σύγκρουση καταστρέφει χώρες και κοστίζει αμέτρητες ζωές, ωστόσο για ορισμένους είναι εξαιρετικά κερδοφόρα», επισήμανε ο εκτελεστικός διευθυντής της Oxfam International, Amitabh Behar. «Πρόκειται για ένα βάναυσο σύστημα που αναδιανέμει τον πλούτο προς τα πάνω – από τους εργαζόμενους στους μετόχους, από τους φτωχότερους στους πλουσιότερους, από εκείνους με τη λιγότερη δύναμη σε εκείνους που ήδη έχουν πάρα πολύ από αυτόν. Ενώ οι οικογένειες παραλείπουν τα γεύματα και οι κυβερνήσεις μειώνουν τη βοήθεια που σώζει ζωές, γινόμαστε μάρτυρες μιας τραγελαφικής άνθησης δισεκατομμυριούχων».

Πτώση χωρίς συνέχεια

Προ του πολέμου επίπεδα άγγιξαν χθες για πρώτη φορά οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να τα διατηρήσουν. Η πρόοδος στις ειρηνευτικές προσπάθειες ενθάρρυνε περισσότερα δεξαμενόπλοια να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ, ενισχύοντας τις προσδοκίες για την ταχύτερη ροή του πετρελαίου μέσω της πλωτής οδού και οδήγησαν ενδοσυνεδριακά χθες χαμηλότερα την τιμή του αργού πετρελαίου μπρεντ έως και τα 72,06 δολάρια το βαρέλι. Η πτώση ανακόπηκε ωστόσο μετά από δημοσίευμα ότι το Ιράν ασκεί πιέσεις στους γείτονές του για την επιβολή διοδίων στα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και μοιρασιά των εσόδων. Έτσι, αργά το απόγευμα η τιμή του μπρεντ προσέγγιζε τα 74,7 δολάρια ανά βαρέλι, 1,6% υψηλότερα από προχθές. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαμηνύσει στο παρελθόν ότι τα διόδια στο Ορμούζ θα αποτελέσουν κόκκινη γραμμή για τις ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις.