• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.1°C / 11.3°C
    1 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 4.6°C / 8.0°C
    3 BF
    60%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    10°C 8.0°C / 11.6°C
    3 BF
    71%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.5°C / 4.9°C
    1 BF
    70%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.1°C / 7.3°C
    2 BF
    70%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.4°C / 3.3°C
    4 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.6°C / 11.2°C
    1 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 14.3°C
    5 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 10.9°C
    2 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.5°C / 15.2°C
    3 BF
    66%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.3°C / 9.6°C
    6 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    4 BF
    87%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 6.5°C
    2 BF
    65%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.5°C / 7.3°C
    2 BF
    78%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 9.8°C / 13.8°C
    0 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.8°C / 11.5°C
    1 BF
    80%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.0°C / 7.3°C
    3 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 4.8°C / 8.1°C
    1 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    2 BF
    83%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το μέσα και το έξω

  • A-
  • A+
Η εργασία, η επικοινωνία, η διασκέδαση σε ένα κλειστοφοβικό σκηνικό πλήρους απομόνωσης ταυτίστηκε με τις παροχές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τις εταιρείες παροχής video streaming.

Ζούμε σε μια εύθραυστη κουλτούρα. Μια κουλτούρα σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από την τεχνολογία και τις τεχνικές. Η καθημερινότητά μας ορίζεται από σύνθετες παροχές όπου το πιο απλό, το πιο κοινότοπο κομμάτι της ημέρας μας οικοδομείται πάνω σε περίπλοκες υπηρεσίες, τις οποίες δεν μπορούμε πια να αντιμετωπίσουμε παρά ως δεδομένες.

Μια μικρή τεχνική κρίση (μικρή σε σχέση με την καθημερινότητά μας, όχι για την εταιρεία που τη δημιούργησε) μας έβαλε απότομα σε μια συνθήκη έλλειψης, μια συνθήκη στιγμιαίας επαναδιαπραγμάτευσης.

Την προηγούμενη εβδομάδα για περίπου εφτά ώρες έμειναν εκτός λειτουργίας σε όλο τον κόσμο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης Facebook, Instagram, Messenger και WhatsApp. Αυτή ήταν και η μεγαλύτερη περίοδος που έμειναν εκτός λειτουργίας στην ιστορία των κοινωνικών δικτύων. Το γεγονός δημιούργησε μια γενικότερη απορρύθμιση στους χρήστες, ξεσήκωσε ένα κύμα ειρωνικών και χιουμοριστικών σχολίων και κόστισε κάποια δισεκατομμύρια στην εταιρεία του Facebook που διαχειρίζεται τις εφαρμογές αυτές.

Πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις, μια σειρά από ερωτήματα γεννήθηκαν γύρω από την ασφάλεια του περιεχομένου των συνομιλιών και των προφίλ των χρηστών, αλλά και τους όρους με τους οποίους λειτουργεί το μονοπώλιο των μέσων. Τα ζητήματα αυτά είναι κεντρικά και είναι πολιτικά. Πέρα όμως από αυτά υπάρχουν κάποιες ακόμη παράμετροι που δημιουργούν προβληματισμό. Σε σχέση όχι με τις παροχές των υπηρεσιών, αλλά με τη στάση των χρηστών απέναντι σε αυτές.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν εδώ και χρόνια βασική παράμετρο και βασικό διαμορφωτή της καθημερινότητάς μας. Καθιερώθηκαν ως ρουτίνα, ως εργαλείο διασκέδασης, πληροφόρησης και επικοινωνίας. Κατά την περίοδο της Αραβικής Ανοιξης αντιληφθήκαμε τους όρους με τους οποίους μπορούν να χρησιμοποιηθούν προς ένα προοδευτικό σκοπό διαμοίρασης και διεκδίκησης. Κατά την περίοδο του Brexit και των αμερικανικών εκλογών του 2016 αντιληφθήκαμε εκ νέου το πώς τα μέσα αυτά μπορούν να δημιουργούν γενικευμένο μίσος, πόλωση και σύγχυση μέσω της ευρείας διασποράς των fake news. Και στη συνέχεια ήρθε η καραντίνα.

Κατά την περίοδο της καραντίνας (και εδώ δεν είμαστε καν σίγουροι πως μπορούμε να μιλάμε σε παρελθοντικούς χρόνους) τα μέσα δικτύωσης γιγαντώθηκαν. Μαζί με τις εταιρείες παροχής video streaming, όπως το Netflix, ή πλατφόρμες μαζικής επικοινωνίας, όπως το Zoom, δημιούργησαν εκ νέου την καθημερινότητά μας κατευθυνόμενα προς το κέντρο της. Ο έξω κόσμος αντικαταστάθηκε.

Η εργασία, η επικοινωνία, η διασκέδαση σε ένα κλειστοφοβικό σκηνικό πλήρους απομόνωσης ταυτίστηκε με τις παροχές αυτές. Η (ενδεχομένως παροδική) άρση των λοκντάουν έφερε και το τέλος μιας παρατεταμένης περιόδου της πανδημίας. Ολοι μας βγήκαμε σε αυτό το Εξω που τόσο αναζητούσαμε. Χωρίς όμως να αντιληφθούμε πόσο πολύ από το Μέσα κουβαλούσαμε μαζί μας.

Η εφτάωρη διακοπή των μέσων δικτύωσης το αποδεικνύει. Οι τρόποι της καραντίνας, τα όρια, τα αντανακλαστικά και οι συμπεριφορές που η παρατεταμένη χρήση τους επιβάλει έχουν εμπεδωθεί. Ο πανικός, η υστερία, οι πολλαπλές δυσκολίες σε πολλαπλά επίπεδα που δημιούργησε η παύση περιγράφουν την εξάρτησή μας από αυτά. Οχι μόνο μια ατομική εξάρτηση όμοια με το πολύωρο gaming ή το κάπνισμα, αλλά μια συλλογική εξάρτηση, έναν τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες μαθαίνουν να ζουν, να λειτουργούν και να αναπτύσσονται.

Οι πραγματικές επιπτώσεις της πανδημίας πέρα από το κυρίαρχο υγειονομικό σκέλος αλλά και την οικονομική καθίζηση που αυτό επέφερε είναι ταυτόχρονα πρακτικές και ψυχολογικές. Ορίζουν τόσο παραμέτρους που επιβάλλονται, όπως οι όροι εργασίας ή εκπαίδευσης, αλλά μαζί και ψυχικές διαθέσεις. Ο ιός της εσωστρέφειας και της απομόνωσης, της δυσκολίας πραγματικής κοινωνικοποίησης και επικοινωνίας, της αντικατάστασης του έξω κόσμου με τον κόσμο της ψηφιακής παλάμης είναι στοιχεία που δεν έχουν αντιμετωπιστεί ακριβώς γιατί δεν έχουν γίνει αντιληπτά ως τέτοια. Δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μια αλλαγή που θα επέλθει, αλλά μπροστά σε μια αλλαγή που είναι ήδη εδώ. Εχουμε αλλάξει. Και πρέπει να αναλογιστούμε το πόσο και το προς τα πού.

Το μέσα και το έξω βρίσκονται σε μια συνεχή επαναδιαπραγμάτευση πολύ πιο σύνθετη από μια απαγόρευση κυκλοφορίας. Αυτό που μένει είναι να αντιληφθούμε την αλλαγή και τα φορτία που κουβαλούμε μέσα μας. Και να θέσουμε ξανά τους όρους με τους οποίους αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και τον εαυτό μας μέσα σε αυτόν.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Αντίτιμο υγείας
Οι βιολογικοί όροι με τους οποίους υπάρχει ένα άτομο μπαίνουν ως κριτήριο για τους όρους με τους οποίους υπάρχει στην πολιτική σφαίρα.
Αντίτιμο υγείας
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Cyberpunk
Ο συνδυασμός τεχνολογίας και περιορισμού είναι το δικό μας cyberpunk σε αυτή την περίοδο της πανδημίας.
Cyberpunk
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Πρώιμα Χριστούγεννα
Με αφετηρία τις εκδηλώσεις του δήμου Αθηναίων υπάρχει μια απαίτηση προς ένα μαζικό και συνολικό συναίσθημα και ένα κάλεσμα προς αγορά.
Πρώιμα Χριστούγεννα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αρνητής
Οι ψυχολόγοι λένε πως αυτή η τάση του αρνητισμού προέρχεται από τον εγωκεντρισμό του παιδιού, που νομίζει πως αν δεν παραδεχτεί κάτι, αυτό δεν συμβαίνει.
Αρνητής
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Εποχιακός εφιάλτης
Η στασιμότητα ενώ η ροή του χρόνου αρχίζει και πάλι να χάνεται και τα πραγματικά περιστατικά που ορίζουν τις ζωές μας αρχίζουν και πάλι να εκλείπουν.
Εποχιακός εφιάλτης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας