Στις 12 η «πρώτη φάση της ειρήνης»: Τα επόμενα βήματα και οι ασάφειες

Ανακούφιση και συγκρατημένη ελπίδα για τον παλαιστινιακό λαό από σήμερα, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τη συμφωνία Ισραήλ – Χαμάς στην πρώτη φάση του σχεδίου του για διαρκή «ειρήνη» στη Γάζα, με τον φόβο ότι μπορεί ανά πάση στιγμή να καταρρεύσει όπως τις προηγούμενες δύο φορές, να παραμένει.

Η υπογραφή της συμφωνίας εφαρμογής του πρώτου σταδίου αναμένεται στις 12:00 (ώρα Ισραήλ και ώρα Ελλάδας), όπως δήλωσε στο Reuters πηγή που έχει γνώση της υπόθεσης. Η εκεχειρία αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή επί του πεδίου στη Λωρίδα της Γάζας, μόλις υπογραφεί η συμφωνία, πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Επιπλέον, σε 72 ώρες αναμένεται η απελευθέρωση των ομήρων. Η πρώτη φάση προβλέπει την απελευθέρωση 20 ζωντανών ομήρων, και ταυτόχρονα 2.000 Παλαιστίνιων κρατουμένων. Επίσης αναμένεται το Ισραήλ «να αποσύρει τα στρατεύματά του σε γραμμή προβλεπόμενη από τη συμφωνία».

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι στις 4 το απόγευμα θα συγκαλέσει την κυβέρνησή του προκειμένου να εγκρίνει τη συμφωνία.

Στο πλαίσιο του θα τεθεί προς έγκριση και η λίστα για την απελευθέρωση των Παλαιστινίων κρατουμένων, ενώ δεν θα επιτραπεί καμία πανηγυρική τελετή από τη Χαμάς. Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, έχει δοθεί εντολή από τον αρχηγό του IDF να ξεκινήσουν ήδη οι προετοιμασίες για την αναδίπλωση των ισραηλινού στρατού στις γραμμές που προβλέπεται, έτσι ώστε να είναι όλα έτοιμα για την απελευθέρωση των ομήρων. Σε κάθε περίπτωση τα στρατεύματα θα βρίσκονται σε επιφυλακή σήμερα.

Τα σημεία – κλειδιά της πρώτης φάσης του σχεδίου

• Πηγή από την πλευρά της Χαμάς που ήταν παρούσα στις διαπραγματεύσεις ανέφερε πως προβλέπεται η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε επίπεδα συμβατά με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Ιανουαρίου 2025 την οποία παραβίασε το Ισραήλ. Αυτό πρακτικά σημαίνει την είσοδο 600 φορτηγών την ημέρα, το οποίο θεωρείται το ελάχιστο απαραίτητο όριο για την επιβίωση του πληθυσμού στη Γάζα.
• Το Ισραήλ φέρεται να συμφώνησε να απελευθερώσει 2.000 Παλαιστίνιους ομήρους, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά, οι περισσότεροι από τους οποίους απήχθησαν από το στρατό μετά την 7η Οκτωβρίου.
• Ανώτατος αξιωματούχος της Χαμάς είπε στο Drop Site ότι οι μεσολαβητές διαβεβαίωσαν την παλαιστινιακή πλευρά ότι το συνοριακό πέρασμα της Ράφα θα ανοίξει ξανά και στις δύο κατευθύνσεις. Η Ράφα είναι το μόνο πέρασμα στη Γάζα προς οποιονδήποτε προορισμό εκτός από το Ισραήλ.
• Προβλέπεται η απελευθέρωση και των 20 Ισραηλινών ομήρων που παραμένουν στη ζωή.
• Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, το Ισραήλ θα αποσύρει τον στρατό του σε μια συμφωνημένη γραμμή.

Όσα δεν ξέρουμε ακόμα

Μια σειρά λεπτομερειών πρέπει ακόμη να διευθετηθούν σε επόμενη φάση της συμφωνίας, όπως το πώς θα διοικείται ο παλαιστινιακός θύλακας, ποιος θα αναλάβει την ασφάλεια και οι ισραηλινές απαιτήσεις για τον αφοπλισμό της Χαμάς.

Είναι ίσως ο σημαντικότερος κίνδυνος, το αίτημα του Ισραήλ να αφοπλιστεί η Χαμάς, το οποίο η οργάνωση αρνείται κατηγορηματικά. Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Fox News λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, απέφυγε να μιλήσει για αυτόν τον όρο.

Παράλληλα, η Χαμάς απαιτεί σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα, καθώς και εγγυήσεις ότι η αποχώρηση αυτή θα πραγματοποιηθεί χωρίς εξαιρέσεις. Οι δύο πλευρές διαφωνούν ακόμη για τον μηχανισμό εφαρμογής της αποχώρησης, κάτι που αποτελεί κομβικό σημείο στις διαπραγματεύσεις.

Αν και το Ισραήλ έχει μειώσει προσωρινά τη στρατιωτική του δραστηριότητα στη Γάζα μετά από παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ, δεν έχει σταματήσει εντελώς τις επιθέσεις, με Παλαιστίνιους να αναφέρουν βομβαρδισμούς ακόμα και μετά την ανακοίνωση.

Ένας ακόμη παράγοντας αστάθειας είναι η μελλοντική διοίκηση της Γάζας. Η Χαμάς δηλώνει ότι θα παραδώσει την εξουσία μόνο σε μια παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση υπό την εποπτεία της Παλαιστινιακής Αρχής και με τη στήριξη αραβικών και μουσουλμανικών χωρών, απορρίπτοντας κάθε ενδεχόμενο ξένης ή διεθνούς διακυβέρνησης.

Επιπλέον, η απαίτηση της Χαμάς για την απελευθέρωση πολιτικά συμβολικών κρατουμένων, όπως ο Μαρουάν αλ-Μπαργκούτι και ο Αχμέντ Σααντάτ, αποτελεί ακόμη μία πηγή έντασης. Οι δύο άνδρες εκτίουν πολλαπλές ποινές ισόβιας κάθειρξης για τη συμμετοχή τους σε επιθέσεις που κόστισαν τη ζωή σε Ισραηλινούς, και η απελευθέρωσή τους έχει απορριφθεί σε όλες τις προηγούμενες συμφωνίες εκεχειρίας.