Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα μια θετική προκαταρκτική αξιολόγηση του αιτήματος πληρωμής της Ελλάδας για 3,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,7 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και σχεδόν 1,9 δισ. ευρώ σε δάνεια, στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), του βασικού μέσου που βρίσκεται στο επίκεντρο της Επόμενης Γενιάς της ΕΕ.
Στις 29 Δεκεμβρίου 2021, η Ελλάδα υπέβαλε στην Επιτροπή αίτημα πληρωμής με βάση την επίτευξη των 15 ορόσημων που επιλέχθηκαν στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου για την πρώτη δόση. Καλύπτουν μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στους τομείς της ενεργειακής απόδοσης, της ηλεκτροκίνησης, της διαχείρισης αποβλήτων, της αγοράς εργασίας, της φορολογίας, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, της υγειονομικής περίθαλψης, των δημόσιων μεταφορών, καθώς και του συστήματος ελέγχου και εποπτείας της Ελλάδας για την εφαρμογή του ΣΔΑΕ. Η υποβολή του πρώτου αιτήματος πληρωμής από την Ελλάδα ακολούθησε μια περίοδο στενής συνεργασίας μεταξύ των ελληνικών αρχών και της Επιτροπής για την προετοιμασία των αποδεικτικών στοιχείων που θα αποδείκνυαν την ικανοποιητική εκπλήρωση των ορόσημων που περιλαμβάνονται στο αίτημα πληρωμής.
Η εκπλήρωση των ορόσημων καταδεικνύει σημαντική πρόοδο στην εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας, καθώς και του ευρύτερου μεταρρυθμιστικού της προγράμματος. Περιλαμβάνουν σημαντικά μέτρα όπως η θέσπιση του πλαισίου για τη δανειακή διευκόλυνση και η έναρξη του περαιτέρω δανεισμού μέσω εμπορικών τραπεζών και διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, που αναμένεται να διοχετεύσει σημαντική ρευστότητα σε ιδιωτικές επενδύσεις κατά την επόμενη πενταετία- η έναρξη σημαντικών επενδύσεων, όπως ένας νέος γύρος ανακαινίσεων κατοικιών που ενισχύουν την ενεργειακή απόδοση- και η έναρξη ισχύος του νέου εργατικού δικαίου, του νέου νομικού πλαισίου για την οργάνωση της αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων και του νέου νόμου για τη διαχείριση των αποβλήτων.
Με το αίτημά τους, οι ελληνικές αρχές παρείχαν λεπτομερή και ολοκληρωμένα στοιχεία που αποδεικνύουν την εκπλήρωση των 15 ορόσημων. Η Επιτροπή αξιολόγησε διεξοδικά τις πληροφορίες αυτές προτού υποβάλει τη θετική προκαταρκτική της αξιολόγηση του αιτήματος πληρωμής.
Το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδύσεων και μεταρρυθμιστικών μέτρων σε τέσσερις θεματικές συνιστώσες (πράσινη μετάβαση- ψηφιακός μετασχηματισμός, απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή- ιδιωτικές επενδύσεις και μετασχηματισμός της οικονομίας). Το συνολικό σχέδιο είναι ύψους 30,50 δισ. ευρώ: 17,77 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 12,73 δισ. ευρώ σε δάνεια, εκ των οποίων το 13% (3,96 δισ. ευρώ) εκταμιεύθηκε στην Ελλάδα ως προχρηματοδότηση στις 9 Αυγούστου 2021.
Οι πληρωμές στο πλαίσιο του Ταμείου βασίζονται στις επιδόσεις και εξαρτώνται από την υλοποίηση από τα κράτη μέλη των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων που περιγράφονται στα αντίστοιχα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει τη θετική προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από την Ελλάδα των ορόσημων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), ζητώντας τη γνώμη της. Η γνώμη της ΕΧΕ, η οποία πρέπει να εκδοθεί εντός το πολύ τεσσάρων εβδομάδων, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στην αξιολόγηση της Επιτροπής. Μετά τη γνωμοδότηση της ΕΧΕ, η Επιτροπή θα εκδώσει την τελική απόφαση για την εκταμίευση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης, μέσω επιτροπής επιτροπολογίας. Μετά την έκδοση της εν λόγω απόφασης, θα πραγματοποιηθεί η εκταμίευση προς την Ελλάδα.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει περαιτέρω αιτήματα πληρωμής από την Ελλάδα με βάση την εκπλήρωση των επόμενων ορόσημων και στόχων που περιγράφονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου, αντικατοπτρίζοντας την πρόοδο στην υλοποίηση των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων.
Τα ποσά που εκταμιεύονται στα κράτη μέλη δημοσιεύονται στον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα, ο οποίος δείχνει την πρόοδο της εφαρμογής των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Η πρόεδρος Ursula von der Leyen δήλωσε: “Το πρόγραμμα είναι πολύ σημαντικό για την Ευρώπη: “Σήμερα, φτάσαμε σε ένα νέο ορόσημο για την εφαρμογή του NextGenerationEU στην Ελλάδα. Κατά την άποψή μας, η Ελλάδα είναι έτοιμη να λάβει την πρώτη της πληρωμή από το NextGenerationEU. Μόλις τα κράτη μέλη δώσουν επίσης το πράσινο φως, θα εκταμιεύσουμε 3,6 δισ. ευρώ στην Ελλάδα. Η χώρα έχει σημειώσει καλή πρόοδο στην εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης, μέσω μεταρρυθμίσεων στην ηλεκτρική κινητικότητα, τη ρύθμιση της αγοράς εργασίας και την εφαρμογή του πλαισίου της δανειακής διευκόλυνσης. Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ελλάδα στη φιλόδοξη πορεία ανάκαμψης”.
Ο κ. Valdis Dombrovskis, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Επιτροπής για μια οικονομία που λειτουργεί για τους ανθρώπους, δήλωσε “Μπράβο στην Ελλάδα για την επίτευξη των πρώτων 15 ορόσημων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Το εθνικό σχέδιο θα βοηθήσει να μπει η Ελλάδα στο δρόμο της ανάκαμψης. Τα μέτρα περιλαμβάνουν προγράμματα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση κτιρίων, τη στήριξη των ηλεκτρικών οχημάτων και έναν νέο νόμο για τη διαχείριση των αποβλήτων: όλα συμβάλλουν στο πρασίνισμα της οικονομίας της. Ανοίγουν επίσης το δρόμο για μια νέα διευκόλυνση για τον δανεισμό του ιδιωτικού τομέα και περιλαμβάνουν μια μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας για την αύξηση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της ανταγωνιστικότητας. Μόλις εγκριθούν από τα κράτη μέλη, η Ελλάδα θα λάβει 3,6 δισ. ευρώ. Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι να διασφαλιστεί ότι το σχέδιο θα εφαρμοστεί πλήρως»
Με μήνυμά της στα ελληνικά, μέσω twitter, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να λάβει την πρώτη της πληρωμή από το Ταμείο Ανάκαμψης, ύψους 3,6 δισ. ευρώ.
Συγκεκριμένα, η πρόεδρος της Επιτροπής στο μήνυμά της αναφέρει τα εξής:
«Η Ελλάδα είναι έτοιμη να λάβει την πρώτη της πληρωμή στο πλαίσιο του NextGenerationEU. Μόλις τα κράτη-μέλη της ΕΕ το εγκρίνουν, η Ελλάδα θα λάβει αυτή την πρώτη πληρωμή των 3,6 δισ. ευρώ».
