Σε πιεστικά διλήμματα θα πρέπει να απαντήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την προσεχή Τετάρτη (16/2), στη συζήτηση που έχει προγραμματιστεί στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ξεκινά από σήμερα στο Στρασβούργο), με θέμα τον κανονισμό για την αιρεσιμότητα του προϋπολογισμού σε σχέση με το κράτος δικαίου και τις συνέπειες των σχετικών αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Την ίδια μέρα, άλλωστε, αναμένεται η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τη νομιμότητα του επίμαχου μηχανισμού για το κράτος δικαίου.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Οτι η Κομισιόν πρέπει να απαντήσει στα πιεστικά ερωτήματα της πλειοψηφίας των ευρωβουλευτών για το αν και πώς θα εφαρμόσει τη ρήτρα του κανονισμού ο οποίος ορίζει την αναστολή της εκταμίευσης πόρων από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό (ύψους 1,03 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027) σε περίπτωση παραβίασης του κράτους δικαίου, όπως αυτή για την οποία έχει αποφανθεί αμετάκλητα για την Πολωνία το Ευρωδικαστήριο τον περασμένο Οκτώβριο.
Θυμίζουμε ότι το Δικαστήριο της Ε.Ε. καταδίκασε σε πρόστιμο 1 εκατ. την ημέρα την Πολωνία για παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και της Συνθήκης της Ε.Ε., με την άρνηση της χώρας-μέλους της Ε.Ε. να αποδεχθεί την υπεροχή του Ευρωδικαστηρίου έναντι των εθνικών δικαστηρίων και τον σεβασμό στη νομολογία του πρώτου. Η απαρχή της αναμέτρησης για τη «δικαστική κυριαρχία» στο πλαίσιο της Ε.Ε. ήταν η απόφαση της κυβέρνησης Μοραβιέτσκι να ελέγξει τους δικαστές μέσω ενός αμφιλεγόμενου Πειθαρχικού Συμβουλίου που παραβίαζε κατάφωρα την αρχή διάκρισης των εξουσιών. Εναντίον του νομοθετήματος της πολωνικής κυβέρνησης η Κομισιόν προσέφυγε το 2019, ενώ στη συνέχεια το ανώτατο συνταγματικό πολωνικό δικαστήριο απεφάνθη ότι μερικοί νόμοι της Ε.Ε. «παραβιάζουν το πολωνικό Σύνταγμα», βάζοντας λάδι στη φωτιά της θεσμικής αντιπαράθεσης.
Εις βάρος της Πολωνίας τρέχουν από τον περασμένο Οκτώβριο πρόστιμα για το ζήτημα των δικαστών, αλλά δεν είναι τα μόνα. Αντιμετωπίζει επίσης κυρώσεις άνω των 60 εκατ. ευρώ γιατί εξακολουθεί να λειτουργεί παράνομα το λιγνιτωρυχείο «Turow», ενώ από τα τέλη Ιανουαρίου χάνει κονδύλια 14 εκατ. ευρώ συν τους τόκους, με αφαίρεση από κονδύλια που της οφείλονται.
Αλλά και η Ουγγαρία αντιμετωπίζει αντίστοιχες κατηγορίες και την απειλή οικονομικών κυρώσεων. Είναι άλλωστε η δική της προσφυγή εναντίον του μηχανισμού του κράτους δικαίου επί της οποίας την Τετάρτη αποφαίνεται το Ευρωδικαστήριο.
Ο επίτροπος Δικαιοσύνης της Ε.Ε. Ντιντιέ Ρέιντερς (φωτογραφία) έχει δηλώσει ότι η Επιτροπή δεν προτίθεται να επιβάλει κυρώσεις στην Ουγγαρία για αντίστοιχες παραβιάσεις του κράτους δικαίου πριν από τις εκλογές στη χώρα που έχουν προγραμματιστεί στις 3 Απριλίου, για να μη θεωρηθεί παρέμβαση στην προεκλογική διεργασία. Αλλά με δημοσιοποιημένη την απόφαση του Ευρωδικαστηρίου (που λογικά θα είναι υπέρ της αιρεσιμότητας και της αναστολής των χρηματοδοτήσεων) είναι ένα ερώτημα πώς θα αιτιολογήσει η Κομισιόν τη μη εφαρμογή του μηχανισμού του κράτους δικαίου. Κι αυτό κάνει άκρως ενδιαφέρουσα τη συζήτηση με τους ευρωβουλευτές την Τετάρτη και τις δηλώσεις του αρμόδιου επιτρόπου όπως και του Συμβουλίου στο θέμα.
► Κάθε Δευτέρα η «Eφ.Συν.» ενημερώνει τους αναγνώστες της σταθερά μέσα από αυτήν τη σελίδα για ειδήσεις που «γεννιούνται» στα όργανα της θεσμικής Ευρώπης και δεν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας.
