Μεταλλάσσοντας τον καπιταλισμό

Στόχος τους είναι να εμπλέξουν τον ιδιωτικό τομέα στην επίλυση των παγκόσμιων προβλημάτων όπως είναι η κλιματική αλλαγή και η κοινωνική ανισότητα. Και προτείνουν ένα επιχειρηματικό πρότυπο με τριπλό θετικό αντίκτυπο, προσθέτοντας την κοινωνική και περιβαλλοντική αξία στην οικονομική που αποτελεί καταστατικά τον αυτοσκοπό των εταιρειών.

Εμπνέονται από το B Corporation που ξεκίνησε την ιδέα στις ΗΠΑ και δημιούργησαν το Systema B στη Λατινική Αμερική προσβλέποντας στην παγκοσμιοποίηση αυτής της εταιρικής δέσμευσης που αμφισβητεί την ίδια την πεμπτουσία του καπιταλισμού.

Δεσμεύσεις

Ωστόσο, είναι κυρίως η καπιταλιστική ανάπτυξη αυτή που υποδεικνύεται ως υπεύθυνη τόσο για την απειλητική περιβαλλοντική υποβάθμιση όσο και για την τεράστια εισοδηματική ανισότητα που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια.

Πώς υπολογίζετε να τα καταφέρετε; ρωτήσαμε τον Πέδρο Τάρακ, έναν από τους συνιδρυτές του Systema Β, που βρέθηκε στην Αθήνα για να συναντηθεί με ιδιοκτήτες και διευθυντές εταιρειών, στο πλαίσιο προώθησης αυτής της παγκόσμιας συζήτησης.

«Με το να μεταλλάξουμε τον καπιταλισμό. Αντί να στοχεύει αποκλειστικά στη μεγιστοποίηση του κέρδους για τους μετόχους, θέλουμε να δεσμεύσουμε τις επιχειρήσεις ώστε να μεγιστοποιούν τα οφέλη για όλους τους εμπλεκόμενους «εταίρους», από τους παραγωγούς μέχρι τους καταναλωτές, και στη διαδικασία αυτή να επιτυγχάνονται κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη, όχι μόνο οικονομικά. Ειδικά μετά την κρίση, βλέπουμε ότι καμία πολιτική και πολιτική ιδεολογία με οποιοδήποτε πρόσημο δεν μπορούσε να απαντήσει ικανοποιητικά στα παγκόσμια προβλήματα και στις προσδοκίες των ανθρώπων.

»Και γι’ αυτό είπαμε να δημιουργήσουμε ένα νέο είδος επιχειρηματικότητας που να δίνει λύσεις στα μεγάλα συλλογικά προβλήματα: την αποψίλωση των δασών, τα πλαστικά στη θάλασσα, την ανισότητα. Οχι απλά με καλές πρακτικές, αλλά μεταλλάσσοντας τα ίδια τα στοιχεία του καπιταλισμού, αφού η αγορά είναι ένα σύστημα που υπάρχει εκατοντάδες χρόνια και μετά την οικογένεια οι εταιρικές σχέσεις είναι η πιο διαδεδομένη κοινωνική οργάνωση: από το περίπτερο μέχρι την πολυεθνική είναι εκατοντάδες εκατομμύρια σε όλον τον κόσμο».

Αλλωστε εκτός από τον ίδιο, που έχει ασχοληθεί στο παρελθόν με τα δικαιώματα και το περιβάλλον πέρα από τις επενδύσεις, την ιδρυτική ομάδα συμπληρώνουν δύο πρώην υψηλόβαθμα στελέχη πολυεθνικών, καθώς και μια ακτιβίστρια του κινήματος κοινωνικής στέγης στη Λατινική Αμερική.

Η πιστοποίηση είναι απαιτητική και δεσμευτική για τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να συμπεριληφθούν σε αυτόν τον κώδικα παραγωγής αξίας για την κοινότητα και το περιβάλλον και ήδη περιλαμβάνονται στο Systema Β 540 επιχειρήσεις από 16 χώρες, με πωλήσεις αξίας άνω των 6 δισ. δολαρίων, ποσό που αντιστοιχεί στο 10% των πωλήσεων των 3.000 επιχειρήσεων παγκοσμίως που λειτουργούν με τις αρχές του Β Corporation.

• Ποια είναι η διαφορά της πρότασής σας από την «εταιρική ευθύνη»;

Η εταιρική ευθύνη είναι προαιρετική, ενώ η συμμετοχή στο Systema προϋποθέτει υποχρεωτικά την τήρηση των δεσμεύσεων στις αρχές μας.

• Και πώς ελέγχετε ότι δεν πρόκειται για «πράσινο ξέπλυμα», να εμφανίζονται περιβαλλοντικά ευαίσθητοι ενώ στην πραγματικότητα πράττουν το αντίθετο;

Οσοι επιθυμούν να ενταχθούν οφείλουν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο 200 ερωτήσεων και να καταφέρουν να είναι συμβατοί με το 80% των ερωτήσεων, που αποτελούν επίσης μια εμβάθυνση όρων και προϋποθέσεων για ένταξη. Μετρούμε τον κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο στην πράξη και ως περιουσία των ενδιαφερομένων. Ο έλεγχος γίνεται από όλη την κοινότητα και το κόστος αποκάλυψης είναι η τεράστια δυσφήμησή τους, και όχι μόνο στην κοινότητα, σε περίπτωση που δεν ικανοποιούν τις προϋποθέσεις για τις οποίες έχουν δεσμευτεί…

• Προτείνετε ένα είδος «ηθικού εμπορίου»;

Η ηθική είναι ένα προσωπικό ζήτημα και έχει να κάνει με την τελειότητα. Εμείς αντιθέτως αναγνωρίζουμε ότι το σύστημα δεν είναι τέλειο και προσπαθούμε να συναντήσουμε τις κοινωνικές ανάγκες μέσα από τις δυνάμεις της αγοράς, παίρνοντας ως δεδομένο ότι η αγορά, εκτός από τόπος συνάντησης και ανταλλαγής απόψεων, αποτελεί μια από τις πιο συνηθισμένες δραστηριότητες του ανθρώπου, ως παραγωγού, προμηθευτή, μεταποιητή, καταναλωτή, και θέλουμε να τη μετατρέψουμε σε έναν φορέα παραγωγής αξίας για την κοινωνία και το περιβάλλον ταυτόχρονα με την οικονομική της δυναμική.