Τη διαρκή αναζήτηση των νέων για μια στέρεη θέση στην αγορά εργασίας μέσω της ένταξής τους στην εκπαιδευτική διαδικασία, η οποία ξεκινά από το πτυχίο και μετατρέπεται εν τέλει σε «διά βίου σπουδές» καταγράφει έρευνα του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΚΑΝΕΠ) της ΓΣΕΕ, παρακολουθώντας αυτό που καταγράφει και στον τίτλο: τις «διαδρομές μεταξύ της ελπίδας και της ματαίωσης». Η συντριπτική πλειονότητα των φοιτητών επενδύει στη συνέχιση των σπουδών με σκοπό τη βελτίωση των πιθανοτήτων επαγγελματικής αποκατάστασης και εξέλιξης.
«Οι περισσότεροι δηλώνουν ότι θα προχωρήσουν στην απόκτηση άλλου τίτλου σπουδών, ενώ σημαντικό τμήμα εξ αυτών δηλώνει ότι θα επιδιώξει διδακτορικές σπουδές και ότι θα επιδιώκει διαρκώς την απόκτηση όλο και περισσότερων εκπαιδευτικών και επαγγελματικών προσόντων μέσω της διά βίου μάθησης», επισημαίνεται στα συμπεράσματα της μελέτης.
Η έρευνα διεξήχθη την περίοδο της πανδημίας Covid-19 αναζητώντας τους κυριότερους παράγοντες που επηρεάζουν τους νέους ώστε να επιλέξουν τι σπουδές θα κάνουν και καταλήγει στα εξής συμπεράσματα:
■ To σύστημα πρόσβασης-εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αγνοεί πολλές φορές τις δυνατότητες, τις κλίσεις και τις προτιμήσεις των ίδιων των φοιτητών και φοιτητριών.
■ Παράγοντα επιλογής αποτελούν η εγγύτητα τμήματος/σχολής στον τόπο μόνιμης κατοικίας της οικογένειας και το υπολογιζόμενο κόστος σπουδών.
■ Σημαντική επίδραση ασκούν η προσδοκία υψηλής ποιότητας σπουδών και η δυνατότητα προοπτικών απασχόλησης αλλά και εξασφάλισης υψηλού εισοδήματος και κοινωνικής προόδου.
Στο ερώτημα πώς αποτιμούν οι φοιτητές το τελικό αποτέλεσμα των σπουδών σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες, οι απαντήσεις οδηγούν στις εξής επισημάνσεις:
● Από ένα μεγάλο τμήμα του δείγματος απορρέει ότι οι προπτυχιακές-μεταπτυχιακές σπουδές δεν επαρκούν για επιτυχημένη επαγγελματική σταδιοδρομία και οι σπουδές αναδεικνύονται «σε έναν σχετικά αδύναμο παράγοντα προσδιορισμού του εργασιακού μέλλοντος». Παρ’ όλα αυτά «οι σπουδές σε όλες τους τις διαστάσεις συνεχίζουν να αποτελούν βασικό μηχανισμό (ανοδικής) κοινωνικής κινητικότητας, γεγονός που καταδεικνύει τον υψηλό βαθμό προσδοκιών αλλά και εμπιστοσύνης στο δημόσιο ελληνικό Πανεπιστήμιο».
Η παρουσίαση της έρευνας έγινε διαδικτυακά την 1η Νοεμβρίου και περιελάμβανε δημόσια συζήτηση στην οποία συμμετείχαν οι εξής πανεπιστημιακοί: Χρ. Γούλας (PhD – διευθυντής του ΚΑΝΕΠ), Δ. Γουβιάς (αν. καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου), Αργ. Κυρίδης (καθηγητής ΑΠΘ), Ν. Παπαδάκης (καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης) και Ν. Φωτόπουλος (αν. καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου).
Στη διαδικασία συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου συμμετείχαν 1.856 φοιτήτριες και φοιτητές από το ΕΚΠΑ, το ΑΠΘ, τα Πανεπιστήμια Δυτικής Μακεδονίας, Ιωαννίνων, Πατρών και Πελοποννήσου. Η έρευνα διεξήχθη στο χρονικό διάστημα μεταξύ Δεκεμβρίου 2020 και Απριλίου 2021.
