Πρόσωπο της εβδομάδας που πέρασε, ο τέως πρόεδρος της Νέας Αριστεράς Αλέξης Χαρίτσης -όπως και οι άλλοι που αποχώρησαν από το κόμμα τους- μιλά ευθέως για όλα στην «Εφ.Συν.». Για τις διαφωνίες στρατηγικής στη Νέα Αριστερά και τη Συμπαράταξη, για τα προβλήματα της κοινωνίας και το πολιτικό αίτημα των καιρών.
● Πώς θα περιγράφατε την πολιτική κατάσταση της χώρας σήμερα, ιδίως μετά τη δημιουργία της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης και τη διάσπαση της Νέας Αριστεράς, κύριε πρόεδρε;
Νομίζω ότι το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της περιόδου είναι πως η κοινωνική φθορά της κυβέρνησης είναι πολύ μεγαλύτερη από την πολιτική φθορά της.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη χάνει διαρκώς έδαφος στην κοινωνία, αλλά δεν έχουν διαμορφωθεί ακόμη εκείνες οι προϋποθέσεις που να πείθουν ότι η πολιτική αλλαγή είναι εφικτή.
Υπό αυτήν την έννοια, η δημιουργία της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης συνιστά πράγματι πολιτικό γεγονός. Οχι επειδή λύνει το πρόβλημα, αλλά επειδή δείχνει ότι υπάρχει δυναμική ανασύνθεσης σε έναν χώρο που μέχρι σήμερα μοιάζει εγκλωβισμένος. Και θέτει το κρίσιμο αίτημα: κυβέρνηση της Αριστεράς απέναντι στη λαίλαπα της Δεξιάς.
Το λάθος θα ήταν να εξαερωθεί αυτή η δυναμική σε έναν ανταγωνισμό για τη δεύτερη θέση. Το στρατηγικό πρόβλημα της χώρας δεν είναι η κρίση αντιπολίτευσης. Είναι η κρίση προοπτικής.
● Καθότι, πάντως, διανύουμε ημέρες δημοσκοπήσεων, το πολιτικό πρόβλημα για την αντιπολίτευση είναι εμφανές: η Ν.Δ. συνεχίζει να έχει διακριτή διαφορά από το δεύτερο κόμμα. Με ποιες πολιτικές πρωτοβουλίες μπορεί να αμφισβητηθεί η κυριαρχία Μητσοτάκη;
Σήμερα οι πολίτες δεν αναζητούν απλώς πολιτική εκπροσώπηση. Αναζητούν ταυτόχρονα και ποιος μπορεί να συγκρουστεί αποτελεσματικά με κέντρα ισχύος και να κερδίσει τη Ν.Δ.
Ο ενοικιαστής που δίνει το 50% του μισθού του στο νοίκι ψάχνει ποιος θα συγκρουστεί με τράπεζες, funds, golden visa, airbnb. Ο εργαζόμενος που έχει τη χειρότερη αγοραστική δύναμη στην Ε.Ε. ψάχνει ποιος θα επιβάλει συλλογικές συμβάσεις και θα καταργήσει την αντεργατική νομοθεσία της Ν.Δ.
Ο κόσμος που κατέβηκε στον δρόμο για τα Τέμπη ζητά δικαιοσύνη για το έγκλημα και ασφαλή δημόσιο σιδηρόδρομο.
Οι πολίτες βλέπουν τα αδιέξοδα της κυβερνητικής πολιτικής αλλά δεν έχουν πειστεί ακόμη ότι είναι πολιτικά εφικτή η ανατροπή. Η κυριαρχία του Μητσοτάκη θα αμφισβητηθεί από όποιον αναλάβει τις αναγκαίες ενωτικές πρωτοβουλίες για τη συγκρότηση μιας πλατιάς συμμαχίας της πληθυντικής Αριστεράς. Ενός εναλλακτικού πόλου προοδευτικής διακυβέρνησης που θα δεσμευτεί ότι θα εφαρμόσει ριζοσπαστικές πολιτικές προς το συμφέρον της κοινωνικής πλειοψηφίας. Για να το πω με μια φράση, το αίτημα των καιρών μας είναι ενότητα και κυβέρνηση της Αριστεράς.
● Εστιάζοντας σε όσα έγιναν στη Νέα Αριστερά από την Τρίτη και μετά, άλλοι λένε ότι το ρήγμα ήταν εμφανές εδώ και καιρό, όταν άλλοι υποστηρίζουν ότι τα κόμματα της ανανεωτικής Αριστεράς είναι… εκπαιδευμένα σε πλειοψηφίες και μειοψηφίες, και άρα υπήρχε τρόπος συμβίωσης. Τι απαντάτε και στις δύο αιτιάσεις;
Η Νέα Αριστερά διατύπωσε τις πιο προωθημένες και τεκμηριωμένες θέσεις. Για τις τράπεζες, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, την ενεργειακή πολιτική. Για την πολεμική οικονομία και την κλιματική αλλαγή. Για την εξωτερική πολιτική της χώρας και τη γενοκτονία στη Γάζα.
Αλλά, ξέρετε, δεν αρκεί να έχει ένα κόμμα σωστές θέσεις και να δίνει τίμιες μάχες. Το κρίσιμο είναι αυτές οι θέσεις και αυτές οι μάχες να αποκτούν δυναμική και να έχουν κοινωνικό αντίκτυπο. Αυτό που λέμε να είμαστε κοινωνικά χρήσιμοι.
Εκεί υπήρχαν διαφορετικές εκτιμήσεις. Εμείς θεωρούμε ότι η Ν.Δ. δεν πρέπει επ’ ουδενί να έχει τρίτη ευκαιρία και γι’ αυτό είναι επείγουσες ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συσπειρώσεις. Αλλοι πιστεύουν ότι προτεραιότητα είναι η αυτόνομη πορεία και ανασυγκρότηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς.
Δεν πρόκειται για μια επιμέρους διαφορά αλλά για στρατηγική διαφωνία που δεν είναι ούτε συγκυριακή ούτε πρωτόγνωρη στην Αριστερά.
Η διατήρηση της εσωκομματικής ισορροπίας, όταν η εκτίμηση για τον ρόλο του κόμματος είναι θεμελιακά διαφορετική, τελικά οδηγεί σε παραλυτική ακινησία. Δεν υπάρχει χρόνος ούτε αναγκαιότητα σε μια περίοδο τόσο μεγάλης κρίσης, κοινωνικής και θεσμικής, για μια Αριστερά σε παρατεταμένη εσωτερική εκκρεμότητα. Θεωρώ πιο λειτουργικό οι διαφορετικές στρατηγικές να ακολουθούν τον δρόμο τους. Ούτως ή άλλως δεν είναι -και δεν θα έπρεπε να είναι- εχθρικές μεταξύ τους. Εχουμε κοινό αντίπαλο: μια Δεξιά που διευρύνει τις ανισότητες, αποδυναμώνει το κοινωνικό κράτος, καταλύει το κράτος δικαίου.
● Για τον γραμματέα της Νέας Αριστεράς, πάντως, ο λόγος της αποχώρησής σας έχει… ονοματεπώνυμο: Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη. Η γέννηση του νέου κόμματος έπαιξε, όντως, ρόλο στην απόφασή σας;
Προφανώς δεν ζούμε σε πολιτικό κενό. Η πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα έχει αριστερές αναφορές και απήχηση σε κοινωνικά στρώματα στα οποία η Αριστερά τα τελευταία χρόνια δυσκολεύεται να μιλήσει. Αυτό επηρεάζει τις εξελίξεις σε όλο τον προοδευτικό χώρο. Θα ήταν υποκριτικό να το αρνηθεί κανείς.
Εξίσου υποκριτικό όμως είναι να παρουσιάζεται η αποχώρησή μας σαν να ενεργοποιήθηκε αποκλειστικά από αυτό. Η συζήτηση για το αν χρειάζονται ευρύτερες συσπειρώσεις ή μια πιο αυτόνομη πορεία δεν ξεκίνησε χθες, ακολουθεί τη Νέα Αριστερά από την αρχή.
Στο ιδρυτικό συνέδριο της Νέας Αριστεράς, το 2024, αποφασίσαμε μια στρατηγική που μιλούσε καθαρά για την ανάγκη ενός λαϊκού μετώπου απέναντι στη Δεξιά, για ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες. Στην πράξη, όμως, κάθε προσπάθειά μας να ανοίξει ο διάλογος με στόχο τις ευρύτερες δυνατές συγκλίσεις συναντούσε διαρκώς επιφυλάξεις και εμπόδια. Κάποιοι έβλεπαν παντού αδιέξοδα. Εμείς επιμέναμε στις δυνατότητες.
Εκεί βρίσκεται η ουσία της αποχώρησης. Στη στρατηγική πολιτική διαφωνία. Και με αυτήν την έννοια, το είπα από την πρώτη στιγμή, η απόφασή μας είναι αυτοτελής.
