Η Γιελένα Ντρενιανίν στην «Εφ.Συν.»: «Η Τουρκία πρέπει να σέβεται το διεθνές δίκαιο»

Είναι η επικεφαλής της ομάδας εργασίας της Επιτροπής των Περιφερειών για την Τουρκία. Η Γιελένα Ντρενιανίν είναι Σουηδή πολιτικός και μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Και δεν μασάει τα λόγια της.

«Οταν οι εκλεγμένοι δήμαρχοι συλλαμβάνονται, απομακρύνονται από τα καθήκοντά τους ή αντικαθίστανται από διορισμένους από την κυβέρνηση διαχειριστές, είναι σημαντικό να υπάρχει αντίδραση άμεσα και με συνέπεια. Οι τοπικοί εκπρόσωποι που υπερασπίζονται τους δημοκρατικούς θεσμούς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι εξελίξεις που τους επηρεάζουν παρακολουθούνται στενά από τους Ευρωπαίους ομολόγους τους», δηλώνει σε συνέντευξή της στην «Εφ.Συν.».

Μιλήσαμε μαζί της με αφορμή τις Ημέρες Διεύρυνσης, την ετήσια εκδήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ), αφιερωμένη στην τοπική και περιφερειακή διάσταση της διεύρυνσης της Ε.Ε. «Η Ομάδα Εργασίας για την Τουρκία, της οποίας ηγούμαι, αποτελεί ένα πολύτιμο θεσμικό κανάλι, αφού επιτρέπει ανοιχτές και εποικοδομητικές ανταλλαγές με Τούρκους τοπικούς ηγέτες από όλο το πολιτικό φάσμα, συμπεριλαμβανομένων και περίπλοκων πτυχών στις σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας», εξήγησε. «Σκοπός της δεν είναι μόνο να συζητά θέματα που σχετίζονται με τη διεύρυνση, αλλά και να διατηρεί σχέσεις με τοπικούς και περιφερειακούς εκπροσώπους που παραμένουν προσηλωμένοι στη δημοκρατική τοπική διακυβέρνηση και στον συνεχή διάλογο με την Ε.Ε.», συμπλήρωσε.

● Ποια είναι τα συμπεράσματα της Ομάδας Εργασίας σας για την Τουρκία;

Είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ της Τουρκίας ως χώρας και κοινωνίας, των ενεργειών της κυβέρνησής της και από την άλλη, της δέσμευσης που επιδεικνύουν πολλοί τοπικοί ηγέτες και πολίτες.

Η ΕτΠ έχει επανειλημμένα εκφράσει σοβαρή ανησυχία για τις εξελίξεις που επηρεάζουν την τοπική δημοκρατία. Αυτές περιλαμβάνουν την αντικατάσταση των εκλεγμένων δημάρχων από διορισμένους από την κυβέρνηση και τη σύλληψη και την απομάκρυνση από τα καθήκοντά τους δημάρχων της αντιπολίτευσης. Η χρήση δικαστικών ή διοικητικών μέτρων με τρόπο που μπορεί να επηρεάσει τις δημοκρατικές εντολές εγείρει θεμελιώδεις ανησυχίες.

Ταυτόχρονα, η Ομάδα Εργασίας μάς επιτρέπει να συνεργαζόμαστε με Τούρκους τοπικούς ηγέτες από όλο το πολιτικό φάσμα. Πολλοί παραμένουν σθεναρά προσηλωμένοι στη δημοκρατική διακυβέρνηση, στον ευρωπαϊκό διάλογο και στις αξίες που στηρίζουν τη διαδικασία ένταξης. Το σωστό συμπέρασμα, επομένως, δεν είναι ότι ο διάλογος πρέπει να τερματιστεί. Αντιθέτως, ο διάλογος είναι απαραίτητος. Ωστόσο, η ουσιαστική πρόοδος προς την ένταξη στην Ε.Ε. απαιτεί απτές και διαρκείς βελτιώσεις στο κράτος δικαίου και στα δημοκρατικά πρότυπα.

● Πώς αξιολογείτε τις εξελίξεις στην Τουρκία που στοχεύουν την αντιπολίτευση;

Μαζί με την πρόεδρο της ΕτΠ, Kata Tüttő, εξέφρασα σοβαρή ανησυχία μετά την απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου της Αγκυρας για το συνέδριο του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, CHP, και την προσωρινή απομάκρυνση του Özgür Özel από τη θέση του ως αρχηγού του.

Τα πολιτικά κόμματα πρέπει να μπορούν να λειτουργούν ελεύθερα, να καθορίζουν την ηγεσία τους μέσω δημοκρατικών διαδικασιών και να εκπροσωπούν τους πολίτες χωρίς αδικαιολόγητες παρεμβάσεις. Αυτή είναι μια θεμελιώδης απαίτηση σε κάθε σύστημα που βασίζεται στο κράτος δικαίου. Η απόφαση πρέπει επίσης να εξεταστεί στο ευρύτερο πλαίσιο των συνεχιζόμενων πιέσεων που επηρεάζουν τους αιρετούς σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η ΕτΠ έχει εκφράσει στο παρελθόν ανησυχίες σχετικά με τη σύλληψη και την απομάκρυνση δημάρχων και την αντικατάσταση των αιρετών από διορισμένους από την κυβέρνηση διαχειριστές.

Η ΕτΠ δεν επιδιώκει να προδικάσει δικαστικές διαδικασίες. Ωστόσο, οι δικαστικές ενέργειες που ενδέχεται να επηρεάσουν τον πολιτικό ανταγωνισμό εγείρουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τον δημοκρατικό πλουραλισμό και την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατική διακυβέρνηση.

Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και να παραμένουμε σε επαφή με τους ομολόγους μας στην Τουρκία.

● Επίσης, ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, βρίσκεται στη φυλακή.

Από τον Μάρτιο του 2025 που ο Εκρέμ Ιμάμογλου βρίσκεται προφυλακισμένος, η ΕτΠ έχει εκφράσει σαφώς την ανησυχία της και έχει καταδικάσει τη σύλληψή του και την απομάκρυνσή του από το αξίωμά του ως επίθεση στην τοπική δημοκρατία.

Σε αναγνώριση του έργου του για την προώθηση τής χωρίς αποκλεισμούς, διαφανούς και επικεντρωμένης στον πολίτη τοπικής διακυβέρνησης, ο δήμαρχος Ιμάμογλου έλαβε το Βραβείο Δημάρχου Paweł Adamowicz τον Μάρτιο.

Οι αντιπροσωπείες της ΕτΠ έχουν ζητήσει δύο φορές άδεια να επισκεφθούν τον δήμαρχο Ιμάμογλου στη φυλακή, αλλά αυτά τα αιτήματα απορρίφθηκαν από τις τουρκικές αρχές. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά τις νομικές του διαδικασίες και θα αναζητήσουμε περαιτέρω ευκαιρίες να τον επισκεφθούμε.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το ζήτημα αυτό εκτείνεται πέρα από ένα άτομο. Δεκάδες δήμαρχοι και εκατοντάδες τοπικοί αξιωματούχοι έχουν συλληφθεί ή κρατηθεί τα τελευταία δύο χρόνια. Χωρίς να θέλουμε να προδικάσουμε μεμονωμένες υποθέσεις, η κλίμακα, ο χρόνος και το πλήθος των διαδικασιών που αφορούν τους δήμους υπό την ηγεσία της αντιπολίτευσης εγείρουν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την τοπική δημοκρατία, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και τον σεβασμό των εκλογικών εντολών.

● Η τουρκική κυβέρνηση απειλεί να νομοθετήσει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ποιο είναι το σχόλιό σας σχετικά με αυτό;

Η Τουρκία αναμένεται να σέβεται το διεθνές δίκαιο, τις σχέσεις καλής γειτονίας και την κυριαρχία όλων των κρατών-μελών της Ε.Ε. Αυτό περιλαμβάνει τον σεβασμό των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου τους, καθώς και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, ιδίως τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Οι αρχές αυτές δεν στρέφονται κατά του διαλόγου με την Τουρκία. Αντιθέτως, ο σεβασμός της κυριαρχίας, του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας αποτελεί τη βάση για μια σταθερή, εποικοδομητική και αμοιβαία επωφελή σχέση μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας.