Εφυγε ένας μετρ μεγάλων ρόλων

Σαν κάτι να πηγαίνει στραβά στο ξεκίνημα του 2016. Η τέχνη εντός κι εκτός δέχεται το ένα πλήγμα μετά το άλλο. Στα πολλαπλά χτυπήματα ήρθε χθες να προστεθεί ένας λαμπρός εκπρόσωπος του θεάτρου και του κινηματογράφου.

Μετρ των μεγάλων, απαιτητικών ρόλων, πολιτικοποιημένος, προσωπικότητα γεμάτη χαρίσματα, που ανέδειξε με τις ερμηνείες του τα μεγάλα θεατρικά κείμενα και άξιος συνεχιστής της σπουδαίας βρετανικής υποκριτικής σχολής, ο Βρετανός ηθοποιός Αλαν Ρίκμαν έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 70 ετών, νικημένος από τον καρκίνο. Τις τελευταίες στιγμές ήταν στο Λονδίνο μαζί με την οικογένειά του και στενούς φίλους.

Αγαπητός σε διάφορες γενιές θεατών ο Ρίκμαν θα είναι πάντα ο ιδανικός Μάρκος Αντώνιος στη θεατρική «Κλεοπάτρα», ο Χανς Γκρούμπερ στο «Πολύ σκληρός για να πεθάνει», ο άνθρωπος με τη μαγευτική φωνή που μπορούσε να σε συνεπάρει απαγγέλλοντας Σέξπιρ, ο Ρόναλντ Ρέιγκαν στον «Μπάτλερ», ο αδίστακτος γυναικοκατακτητής Βαλμόν στις «Επικίνδυνες σχέσεις», ο κακόβουλος καθηγητής Σνέιπ που τιμωρεί άδικα τους επίδοξους μάγους για τους νεότερους φαν του «Χάρι Πότερ».

Συντετριμμένη η συγγραφέας Τζ. Κ. Ρόουλινγκ σχολίασε: «Δεν υπάρχουν λόγια να εκφράσω τον συγκλονισμό μου για τον θάνατό του. Ηταν ένας θαυμάσιος ηθοποιός και ένας υπέροχος άνθρωπος». Πολύ πριν συνεργαστεί μαζί της, ο Βρετανός είχε ξεκινήσει την κινηματογραφική του πορεία κρατώντας τον ρόλο του Γερμανού τρομοκράτη Χανς Γκρούμπερ στο «Πολύ σκληρός για να πεθάνει» το 1988 – στο οποίο του προτάθηκε να παίξει με το που πάτησε το πόδι του στην Αμερική σε ηλικία 41 ετών.

Ακολούθησαν δύο ακόμα «κακοί», ο σερίφης του Νότιγχαμ στον «Ρομπέν των Δασών: Ο πρίγκιπας των κλεφτών» (1991) αλλά και ο Ρασπούτιν σε τηλεταινία του HBO τέσσερα χρόνια μετά. Εξαιρετική ήταν η παρουσία του στις ταινίες «Truly, Madly, Deeply» του Αντονι Μιγκέλα και «Love Actually» (έδεναν υπέροχα ως ζευγάρι με την Εμα Τόμσον), στο «Λογική και ευαισθησία» του Ανγκ Λι και στις δουλειές του Τιμ Μπάρτον «Σουίνι Τοντ» και «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων».

Το 1995 (και πάλι με τη συνδρομή της αγαπημένης του Εμα Τόμσον) επιχειρεί το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με τον «Επισκέπτη του χειμώνα». Ενώ, καθώς υπήρξε πάντα από εκείνους που δεν φοβήθηκαν το απροσδόκητο, εμφανίστηκε το 2000 στο βιντεοκλίπ του τραγουδιού «In Demand» των «Τέξας» να ερωτοτροπεί με την τραγουδίστριά τους Σαρλίν Σπίτερι. Σε μια καριέρα γεμάτη διακρίσεις κέρδισε Χρυσή Σφαίρα, Bafta και Εmmy αλλά ποτέ Οσκαρ και με τη χαρακτηριστική του άνεση απαντούσε όταν τον ρωτούσαν για τις βραβεύσεις: «Οι ρόλοι κερδίζουν τα βραβεία, όχι οι ηθοποιοί».

Με τη σύζυγό του Ρίμα Χόρτον γνωρίστηκαν στην εφηβεία, όταν αναζητούσαν την επαγγελματική τους ταυτότητα σε δύο διαφορετικούς στίβους: εκείνος στην υποκριτική, εκείνη στα οικονομικά. Παντρεύτηκαν τελικά το 2012 στη Νέα Υόρκη, ενώ ήταν ήδη μαζί από το 1965.

Τα αμέσως επόμενα χρόνια ο Ρίκμαν έχτιζε ρόλο ρόλο τη θεατρική του (αρχικά) καριέρα κι εκείνη την πανεπιστημιακή και πολιτική της σταδιοδρομία (ήταν σύμβουλος στο κόμμα των Εργατικών). Εξ ου και ο ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν εξέφρασε τη λύπη του μέσω τουίτερ από την πρώτη στιγμή που διαδόθηκε η είδηση. «Είναι πολύ λυπηρό ότι ο Aλαν Ρίκμαν έφυγε από τη ζωή. Ηταν ένας από τους σπουδαιότερους ηθοποιούς της γενιάς του», έγραψε.

Ωστόσο, το θέατρο ήταν αυτό στο οποίο επισφράγισε το συναρπαστικό του ταλέντο κι εκεί όπου επέστρεφε με κάθε ευκαιρία. Γεννημένος στις 21 Φεβρουαρίου 1946 στο Λονδίνο, αποφοίτησε από την περίφημη Royal Academy of Dramatic Art (RADA) και πήρε το θεατρικό του βάπτισμα ως αμπιγέρ πλάι σε υποκριτικά μεγαθήρια όπως ο σερ Νάιτζελ Χόθορν και ο σερ Ραλφ Ρίτσαρντσον.

Το επόμενο βήμα τον βρίσκει στο Royal Shakespeare Company, ενώ η δόξα τού χτυπά την πόρτα το 1986 μετά την ερμηνεία του αμετανόητου γυναικοκατακτητή Βαλμόν στις «Επικίνδυνες σχέσεις» (βραβευμένη διασκευή του Κρίστοφερ Χάμπτον).

Με τον ίδιο σκηνοθέτη ξανασυναντήθηκε το 2002 στο θεατρικό «Ιδιωτικές ζωές» του Νόελ Κάουαρντ (έσκισε στο Λονδίνο και μεταφέρθηκε και στο Μπρόντγουεϊ). Ενώ εξαίρετος ήταν και ο ιψενικός «Τζον Γαβριήλ Μπόργκμαν» του το 2010 στο Δουβλίνο, όπως και η σκηνοθεσία του στο έργο «Το όνομά μου είναι Ρέιτσελ Κόρι».