Εκατόν πενήντα έργα του μεγάλου Αμερικανού καλλιτέχνη, ανάμεσά τους πασίγνωστες, εμβληματικές φωτογραφίες της χορεύτριας ερωμένης του, θα εκτεθούν από 18 Ιουνίου στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
Ο Μαν Ρέι είναι ο φωτογράφος που αγάπησε τις γυναίκες. Και τις αποθέωσε με τον φακό του. Ολες, χωρίς διάκριση. Ανώνυμες ή επώνυμες, καταξιωμένες ή αγνοημένες, μούσες ή ερωμένες, ακόμα και δημιουργήματα της φαντασίας του αναδείχτηκαν σε κυρίαρχες φιγούρες. Κάποιοι τον κατηγόρησαν ότι έβλεπε τις γυναίκες σαν αντικείμενα φετίχ. Στην Ιστορία, όμως, οι εικόνες του έχουν πλέον καταγραφεί ως πρωτοποριακά έργα τέχνης.
Σ’ αυτόν τον σπουδαίο Αμερικανό καλλιτέχνη (1890-1976), κορυφαίο εκπρόσωπο του ντανταϊσμού, είναι αφιερωμένη η φετινή καλοκαιρινή έκθεση του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Χώρα της Ανδρου, με θέμα «Τα πρόσωπα της γυναίκας». Από τις 28 Ιουνίου, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να προσεγγίσουν την υπερπεντηκονταετή πορεία του Μαν Ρέι μέσα από 150 έργα όλων των ειδών: φωτογραφίες, ζωγραφική, χαρακτικά, σχέδια, γλυπτά και ready-mades.
Θα αναγνωρίσουν στις εικόνες του θρυλικές μορφές, όπως τη Γερτρούδη Στάιν, την Κατρίν Ντενέβ, την Αβα Γκάρντνερ, την Πέγκι Γκουγκενχάιμ, την Κικί ντε Μονπαρνάς, τη Λι Μίλερ, την Κοκό Σανέλ και άλλα δημοφιλή ονόματα της τέχνης, του θεάματος και της παρισινής κοσμικής ζωής. Κι ακόμα, θα διαπιστώσουν πως το σουρεαλιστικό κίνημα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην τέχνη του. Αλλωστε, κατά τον Αντρέ Μπρετόν, φίλο και συνοδοιπόρο του στο επιδραστικό κίνημα του σουρεαλισμού, ο Μαν Ρέι υπήρξε από τους λίγους που κατάφεραν να αναδείξουν με τον φακό μια ανέκδοτη θεματολογία που συναρπάζει, εκπλήσσει, αιφνιδιάζει. Σίγουρα δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο.
Στην έκθεση θα υπάρχουν ορισμένες πασίγνωστες, εμβληματικές φωτογραφίες. Οπως η «Μαύρη και λευκή», με την ατίθαση ερωμένη του, διάσημη χορεύτρια καμπαρέ Κικί ντε Μονπαρνάς. Το λευκό της πρόσωπο ακουμπά δίπλα σε μια στιλπνή, μαύρη αφρικανική εθιμοτυπική μάσκα, δημιουργώντας ένα μοναδικό κοντράστ. Εγινε το 1926, όταν η τέχνη της Αφρικής άρχισε να κεντρίζει το ενδιαφέρον των δυτικών καλλιτεχνών και ο Μαν Ρέι πρότεινε μια φρέσκια προσέγγιση και αισθητική.
H ίδια ποζάρει με γυμνή την πλάτη και τα κλειδιά του βιολιού πάνω της στην περίφημη φωτογραφία «Το βιολί του Ενγκρ» (1924). Εδώ συνδυάζεται το πάθος του Μαν Ρέι για το βιολί με τη ζωγραφική του Ενγκρ, που οδηγεί στον θαυμασμό του για το γυναικείο σώμα το οποίο μετατρέπεται σε «όργανο της τέχνης».
Μια ακόμα θυελλώδη σχέση είχε ο πρωτοποριακός δημιουργός με τη Λι Μίλερ, που έγινε μαθήτριά του και μούσα του, ενώ αργότερα κατάφερε να αναγνωριστεί ως φωτογράφος και η ίδια. Αψεγάδιαστα όμορφη, «ψυχρή ξανθιά» σαν να βγήκε από ταινία του Χίτσκοκ, η Μίλερ πρωταγωνιστεί σε πολλές φωτογραφίες. Κυρίως πορτρέτα, αλλά και ημίγυμνες πόζες, άλλοτε με αθώο και άλλοτε με σαγηνευτικό βλέμμα. Oταν χώρισαν το 1932 ο Μαν Ρέι έκανε τα εκφραστικά «Δάκρυα», μάτια με τεράστιες, βαμμένες με έντονη μάσκαρα βλεφαρίδες, που κοιτούν προς τα πάνω. Στολίζονται από ψεύτικα δάκρυα και εκφράζουν όχι μόνο τα συναισθήματα του καλλιτέχνη αλλά και τη σημασία της κινηματογραφικής εικόνας στο έργο του.
Το εικαστικό αφιέρωμα θα πλαισιώσει τρίγλωσσος τόμος (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά) 350 σελίδων που θα εκδοθεί από τη Μικρή Αρκτο.
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Ανδρου. Από 18 Ιουνίου έως 27 Σεπτεμβρίου. Τηλ. 2282022444, www.moca-andros.gr
