Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος: Το πρόβλημα είναι η υπεραλίευση και όχι οι λαγοκέφαλοι

Τα πράγματα στη θέση τους βάζει το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος εν μέσω της αναίτιας τρομολαγνείας που επικρατεί τις τελευταίες εβδομάδες στα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα σε σχέση με τους λαγοκέφαλους, που το μόνο που επιτυγχάνει είναι να καλλιεργεί τον πανικό στους πολίτες.

Αναφορικά με τους κολυμβητές θα πρέπει να είναι πλέον ξεκάθαρο ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί είδος επιθετικό προς τον άνθρωπο και είναι τοξικός μόνο εάν καταναλωθεί. Πίσω από τα όποια περιστατικά δαγκώματος συνήθως εντοπίζεται κάποια ανθρωπογενής αιτία, όπως π.χ. το τάισμα από ανθρώπους ή ο διασκορπισμός τροφής και δολωμάτων στα ρηχά νερά.

Το πραγματικό πρόβλημα που προκαλεί η αύξηση των πληθυσμών του λαγοκέφαλου επηρεάζει πρωτίστως την αλιεία και τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Παρότι τα προγράμματα αποζημιώσεων που εξαγγέλθηκαν από την κυβέρνηση θα παρέχουν κάποια αναγκαία στήριξη στους αλιείς που επηρεάζονται, δεν μπορούν να θεωρηθούν μακροπρόθεσμη ή ουσιαστική λύση, καθώς δεν αντιμετωπίζουν τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος. Αντίστοιχα, λύση δεν αποτελούν ούτε οι διαγωνισμοί και τα «σαφάρι» λαγοκέφαλων, επισημαίνει το Αρχιπέλαγος.

Και διευκρινίζει ότι σε μια χώρα με περισσότερα από 16.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και μία από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες εκτάσεις στη Μεσόγειο, είναι αφελές να θεωρούμε ότι ακόμη και η στοχευμένη αλίευση του λαγοκέφαλου θα μπορούσε να μειώσει ουσιαστικά τον πληθυσμό ενός είδους που παράγει εκατοντάδες χιλιάδες έως και περισσότερα από ένα εκατομμύριο αυγά ανά άτομο. Η ραγδαία αύξηση του λαγοκέφαλου και άλλων εισβολικών ειδών μπορεί να περιοριστεί αποτελεσματικά μόνο σε υγιή και πλούσια σε βιοποικιλότητα θαλάσσια οικοσυστήματα όπου υπάρχουν επαρκείς πληθυσμοί ειδών που λειτουργούν ως φυσικοί θηρευτές.

Το ψάρι Κυνηγός αποτελεί έναν από τους φυσικούς θηρευτές του λαγοκέφαλου, όπως και η ζαργάνα και άλλα είδη ψαριών. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε στομάχια Κυνηγών έχουν εντοπιστεί από 50 έως και 180 νεαρά άτομα λαγοκέφαλου.

Το παράδειγμα της Κύπρου είναι χαρακτηριστικό: έπειτα από πέντε χρόνια εφαρμογής του προγράμματος και σχεδόν μισό εκατομμύριο ευρώ σε αποζημιώσεις απομακρύνθηκαν περίπου 100 τόνοι λαγοκέφαλων. Ωστόσο οι πληθυσμοί τους δεν περιορίστηκαν, καθώς δεν εφαρμόστηκε κανένα ουσιαστικό διαχειριστικό μέτρο. Ετσι η πολιτεία, αντί να τρέχει πίσω από τον επικοινωνιακό πανικό, θα πρέπει να αντιμετωπίσει τη ρίζα του προβλήματος, που δεν είναι άλλη από τη χρόνια υπεραλίευση και τις καταστροφικές πρακτικές αλιείας.

Σύμφωνα με το Αρχιπέλαγος, οι πραγματικές αιτίες του προβλήματος αφορούν:

● Την επί δεκαετίες αποδεκάτιση των θαλασσών μας άνευ των στοιχειωδών μέτρων για την προστασία των ιχθυαποθεμάτων.

● Τους αυτοσχεδιασμούς στη διαχείριση της αλιείας από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα.

● Την υπεραλίευση που επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο. Οι θάλασσές μας αδειάζουν από ψάρια, σταδιακά ερημοποιούνται οικολογικά, δημιουργώντας κενά που συχνά καταλαμβάνονται από νέα, ξενικά και εισβολικά είδη.

«Οσα μέτρα και αν εξαγγελθούν, οι φυσικοί μηχανισμοί αυτορρύθμισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων δεν πρόκειται να επανέλθουν εάν δεν προστατεύσουμε αποτελεσματικά την αναπαραγωγή των ψαριών σε ολόκληρη την ελληνική ακτογραμμή» καταλήγει το Αρχιπέλαγος.