Μια εκλογική αναμέτρηση με τον στρατό στους δρόμους και αιματηρά επεισόδια στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις «σφράγισαν» την τύχη του Οθωνα και της Αμαλίας. Αυτές οι τελευταίες εκλογές επί βασιλείας της βαυαρικής δυναστείας των Βίτελσμπαχ έγιναν τον Ιανουάριο του 1861 και σύμφωνα με την Ιστορία του Ελληνικού Εθνους (τ. ΙΓ’, σελ. 188, Εκδοτική Αθηνών) ασκήθηκε τρομοκρατία παρόμοια με τις πρώτες εκλογικές αναμετρήσεις της εποχής του Κωλέττη.
Τελικά, οι καλπονοθεύσεις, οι φυλακίσεις και ο φόβος έφεραν το ποθητό αποτέλεσμα: τη «νίκη» της πιστής στον Οθωνα κυβέρνησης του Αθανάσιου Μιαούλη και τον αποκλεισμό από τη Βουλή σημαντικών στελεχών της αντιπολίτευσης, όπως οι Αλεξ. Κουμουνδούρος, Επ. Δεληγεώργης και Θρ. Ζαΐμης. Από τότε και μέχρι την έξωση του Οθωνα, τον Οκτώβριο του 1862, η κυβέρνηση Μιαούλη λόγω της σκληρής στάσης της απέναντι στην αντιπολίτευση έμεινε γνωστή ως «Υπουργείον του αίματος».
Η υπόθεση έχει ενδιαφέρον καθώς φανερώνεται, για ακόμα μία φορά, πως οι βασιλιάδες, εν προκειμένω ο Οθωνας και η Αμαλία, δεν δίστασαν να αιματοκυλήσουν τον λαό για να πετύχουν τον στόχο τους: την άνοδο στην εξουσία πειθήνιων σε αυτούς κυβερνήσεων. Τα «γκρίζα σύννεφα» για τον Βαυαρό βασιλιά είχαν αρχίσει να φαίνονται από το 1859, μετά τα επεισόδια με τη νεολαία, που έμειναν στην Ιστορία ως «Σκιαδικά».
Ομως, το βασιλικό ζεύγος «τυφλωμένο» από τον αυταρχισμό και την αλαζονεία δεν είδε την «μπόρα» και επαναπαύτηκε στο ευνοϊκό για τη Αυλή εκλογικό αποτέλεσμα εκείνης της χρονιάς, που προήλθε επίσης από εκτεταμένη νοθεία. Ωστόσο, αν και φαινόταν πως η Βουλή κυριαρχούνταν από φιλοβασιλικούς, το φθινόπωρο του 1860 ο Οθωνας βρέθηκε μπροστά σε μια μεγάλη έκπληξη: ο εκλεκτός της κυβέρνησης Μιαούλη για το αξίωμα του προέδρου της Βουλής, Δ. Καλλιφρονάς, ηττάται. Παρότι η κυβέρνηση δίνει χαρακτήρα ψήφου εμπιστοσύνης, στη μυστική ψηφοφορία οι βουλευτές δίνουν την ψήφο τους στον αντιπολιτευόμενο Θρασύβουλο Ζαΐμη, ο οποίος παίρνει 62 ψήφους από 114 ψηφίσαντες.
Ο Καλλιφρονάς περιορίστηκε σε 50 ψήφους, ενώ δύο ψηφοδέλτια ήταν λευκά. Επικρατεί μεγάλη αναταραχή. Οπως αναφέρουν ιστορικοί, ο Οθωνας καλεί στα ανάκτορα βουλευτές που θεωρούσε δικούς του, τους μιλάει σκαιότατα και τους απειλεί, ενώ η κυβέρνηση εμφανίζεται να διχάζεται μεταξύ της προκήρυξης εκλογών και ενός ανασχηματισμού. Τελικά, στις 16 Νοεμβρίου εκδίδεται Βασιλικό Διάταγμα με το οποίο διαλύεται η Βουλή και ορίζεται η προκήρυξη εκλογών εντός διμήνου. Τις επόμενες μέρες ο Οθωνας σε μια εμφανή προσπάθεια κατευνασμού των αντιδράσεων καλεί τον Δημήτρη Καλλέργη, με τον οποίο είχε συγκρουστεί πολλές φορές μετά τη Συνταγματική Επανάσταση του 1843, να σχηματίσει κυβέρνηση. Ο Καλλέργης, που υπηρετούσε ως πρέσβης στο Παρίσι, αρνήθηκε και ο Οθωνας επέστρεψε στη… σιγουριά του Αθανάσιου Μιαούλη, ο οποίος «οργάνωσε» τις εκλογές διχάζοντας τον λαό και ασκώντας, σύμφωνα με πολλές πηγές, τρομοκρατία.
Τα κρατικά όργανα χώριζαν τους ψηφοφόρους σε «βασιλικούς» και «αντιβασιλικούς», ενώ εμφανίζονταν να εκφράζουν την επιθυμία του βασιλιά για το ποιοι πρέπει να εκλεγούν μετατρέποντάς τον σε κομματάρχη. Εκείνα τα χρόνια οι εκλογές γίνονταν με ψηφοδέλτια στα οποία ο ψηφοφόρος έγραφε τα ονόματα των υποψηφίων, χωρίς περιορισμούς. Η ψηφοφορία γινόταν στον μεγαλύτερο ναό της πρωτεύουσας του κάθε δήμου και διαρκούσε 8 ημέρες, αλλά η κυβέρνηση δεν είχε δεχτεί να διεξαχθεί παντού ταυτοχρόνως.
Το «μαγείρεμα» ξεκινούσε από την κλήρωση των εφορευτικών επιτροπών στους δήμους, όπου… κατά σύμπτωση η πλειονότητα των μελών τους ή και το σύνολο προερχόταν από την κυβερνητική πλευρά. Οταν, όμως, υπήρχαν αμφιβολίες, λαμβάνονταν πιο δραστικά μέτρα. Κάτι τέτοιο έγινε στο Κορωπί, όπου όπως έγραψε η εφημερίδα «Το Μέλλον της Πατρίδος» (φ. 1.1.1861) παύτηκε ο δήμαρχος και αντικαταστάθηκε όχι από τον πρώτο πάρεδρο, αλλά από τον τρίτο, ενώ αντικαταστάθηκε και ο γραμματέας. Ετσι, κατά την ψηφοφορία στρατιώτες γέμισαν την κάλπη με ψηφοδέλτια, με τα ονόματα των κυβερνητικών υποψηφίων· αλλά έγινε ένα μικρό λάθος: εμφανίζονταν να έχουν ψηφίσει 544 άτομα, αλλά βρέθηκαν 551 ψηφοδέλτια!
Η ψηφοφορία σε όλη την Αττική άρχισε στις 7 Ιανουαρίου. Στην Αθήνα γινόταν στον ναό της Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας, στην οδό Αιόλου, και σύμφωνα με περιγραφές τα πρώτα επεισόδια άρχισαν το μεσημέρι, όταν άνθρωποι των κυβερνητικών υποψηφίων πήραν τα ψηφοδέλτια από τα χέρια πολιτών που επέλεξαν αντιπολιτευόμενους. Κάποιοι αποδοκίμασαν αυτή την ενέργεια και επενέβησαν αστυνομικοί, που άρχισαν να χτυπάνε τους πολίτες «με την λόγχην και τα ξίφη των».
Την επομένη τα επεισόδια επαναλήφθηκαν. Η κυβέρνηση βγάζει το ιππικό στους δρόμους και η πόλη μετατρέπεται τις επόμενες μέρες σε έναν απέραντο στρατώνα. Οι συγκρούσεις μεταξύ πολιτών που πετάνε πέτρες και έφιππων στρατιωτών γενικεύονται. Οπως γράφει η εφημερίδα «Αιών» (11.1.1861) σκοτώθηκε ένας διερχόμενος από λόγχη και τραυματίστηκαν 4-6 άτομα, ανάμεσά τους και στρατιώτες. Κατά μία άλλη πηγή, σκοτώθηκε και ένας 16χρονος ενώ έγιναν πολλές συλλήψεις. Αιματηρά επεισόδια έγιναν και στην Αμφισσα, όπου σύμφωνα με ορισμένα δημοσιεύματα σκοτώθηκαν 12 άτομα. Στην επαρχία η τρομοκρατία ήταν ακόμα μεγαλύτερη, με στρατό και χωροφύλακες να απειλούν και να συλλαμβάνουν ψηφοφόρους της αντιπολίτευσης. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της επαρχίας Μεσολογγίου, όπου ήταν υποψήφιος ο Επαμεινώνδας Δεληγεώργης, ηγετική μορφή του πιο δυναμικού τμήματος της νεολαίας, της λεγόμενης «Χρυσής Νεολαίας», μετέπειτα έξι φορές πρωθυπουργός.
Εκεί οι κυβερνητικοί υποψήφιοι, συνοδευόμενοι από 13 χωροφύλακες, περιφέρονταν στα χωριά και απειλούσαν τους χωρικούς. Κατά την κλήρωση των μελών των εφορευτικών επιτροπών στον Δήμο Μακρυνείας (έχει ενταχθεί στον Δήμο Αγρινίου) συνέλαβαν τον αδελφό του Δεληγεώργη, Λεωνίδα, και τον αδελφό ενός άλλου αντιπολιτευόμενου υποψηφίου, στον Δήμο Αιτωλικού (ανήκει στον Δήμο Μεσολογγίου) έβγαλαν έξω τον Επαμεινώνδα, που ήταν βουλευτής, και τον συνυποψήφιό του Μακρή, ενώ με ξύλα και όπλα απομάκρυναν τους φίλους τους στον Δήμο Ωλενείας (με πρωτεύουσα τη Σταμνά Μεσολογγίου).
Τα αποτελέσματα είναι χαρακτηριστικά. Ο Δεληγεώργης και ο Μακρής, ενώ ήρθαν πρώτοι σε ψήφους στο Μεσολόγγι, στους παραπάνω τρεις δήμους πήραν μόνο από μία ψήφο ο καθένας!
Με ανάλογες μεθοδεύσεις έμειναν εκτός Βουλής και άλλοι ισχυροί αντιπολιτευόμενοι, όπως ο Ζαΐμης και ο Κουμουνδούρος, που ως πρωθυπουργός συνέδεσε το όνομά του με τις πρώτες τίμιες εκλογές το 1865.
Συνολικά, εκλέχθηκαν 138 υποψήφιοι που υποστήριζαν τη φιλοβασιλική κυβέρνηση Μιαούλη και στη συνέχεια οι ίδιοι απέρριψαν όλες τις υποβληθείσες ενστάσεις, καθώς η Βουλή λειτουργούσε ως εκλογοδικείο. Ομως, όλα αυτά πυροδότησαν σειρά αντιδράσεων που οδήγησαν στην έξωση του Οθωνα και της Αμαλίας. Οι αιματοβαμμένες εκλογές αποδείχτηκαν η αρχή του τέλους του βασιλικού ζεύγους.
