Σε έρευνα της διαΝΕΟσις, που έδωσε αφορμή για ένα καλό ρεπορτάζ της Ντίνας Δασκαλοπούλου την Πέμπτη 12-1 στην «Εφ.Συν.», υπάρχουν μερικά αποκαλυπτικά στοιχεία: μόνο οι μισοί δηλώνουν ότι εργάζονται κανονικό οκτάωρο, το 39,1% των εργαζομένων δηλώνουν ότι οι συνθήκες εργασίας τους τελευταία «έχουν χειροτερέψει», το 34,2% ότι «τα βγάζει πέρα με πολύ μεγάλες δυσκολίες», ένα 5,2% ότι «δεν τα βγάζει πέρα».
Επίσης: το 36,4% των ερωτηθέντων θα προτιμούσε να διαλέξει μισθωτή εργασία στο Δημόσιο – έναντι 24,4% το 2016. Και το 50,5% των ανθρώπων 17-39 ετών δηλώνουν πως θα προτιμούσαν «μια δουλειά που προσφέρει μέτριο μισθό, μικρές προοπτικές εξέλιξης αλλά σταθερότητα», έναντι ενός 47% που θα προτιμούσαν «μια δουλειά που προσφέρει μεγάλες αποδοχές και υψηλές προοπτικές εξέλιξης, χωρίς όμως εργασιακή ασφάλεια».
Τα στοιχεία αυτά συλλέχθηκαν την άνοιξη του 2022. Ας προσπαθήσουμε να τα αποκωδικοποιήσουμε με τη βοήθεια ακόμη τριών ερευνών. Πρόσφατα δημοσιεύτηκε έρευνα μεγάλης βρετανικής ασφαλιστικής εταιρείας που συγκρίνει μισθούς και συνθήκες εργασίας σε 30 χώρες του ΟΟΣΑ. Τον μέσο μικτό μισθό στην Ελλάδα τον τοποθετεί στα 24.000 ευρώ τον χρόνο, αριθμός κάπως φουσκωμένος σε σχέση με άλλες έρευνες. Ανεξάρτητα όμως από αυτό, το αξιοσημείωτο είναι η τρίτη θέση της Ελλάδας από το τέλος, ανάμεσα στις 30 χώρες του ΟΟΣΑ, έχοντας από κάτω της μόνο τη Βουλγαρία και το Μεξικό. Η ένατη χειρότερη Πολωνία βρίσκεται στα 30.000 ευρώ περίπου και η δέκατη χειρότερη Ισπανία στα 38.000. Επίσης η Ελλάδα, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, βρίσκεται στον πάτο και στις συνθήκες εργασίας (συνδυασμός χαμηλών μισθών, πολλών ωρών εργασίας, ιστορικού καταπάτησης δικαιωμάτων).
Αλλα στοιχεία του ΕΦΚΑ (πάλι άνοιξη του 2022) δείχνουν ότι ο μέσος μικτός μισθός πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα είναι 1.227 ευρώ. Επίσης το 65% των μισθωτών του Δημοσίου λαμβάνει, σύμφωνα με το Κοινωνικό Πολυκέντρο της ΑΔΕΔΥ, καθαρό μισθό ανάμεσα σε 1.000 και 1.600 ευρώ (αλλά με 12 μισθούς). Και οι μισοί από αυτούς είναι στην κλίμακα 1.100-1.300 ευρώ.
Αν προσθέσει κανείς και τους 770.000 του ιδιωτικού τομέα (34,7%) που δουλεύουν με μερική απασχόληση και μέσο μισθό 392,5 ευρώ καθαρά, όλη η εικόνα είναι μπροστά μας. Η ανάπτυξη με τις καλοπληρωμένες δουλειές αποτελεί όνειρο θερινής νυκτός και η αυξανόμενη προτίμηση προς την ασφάλεια και το Δημόσιο δηλώνει αυτό που βλέπουμε: την «υφεσιακή στρατηγική επιβίωσης», δηλαδή ότι σε μια αγορά με ελάχιστες δυνατότητες ανέλιξης και κινητικότητας, η προτίμηση είναι στα λίγα και ασφαλή. Το Δημόσιο έχει επίσης πολύ μικρότερες ανισότητες από τον ιδιωτικό τομέα και μικρότερη καταπάτηση δικαιωμάτων. Βέβαια οι μικρότερες ανισότητες θα μπορούσαν να θεωρηθούν ισοπεδωτικές σύμφωνα με μία αντίληψη. Αλλά η στάση των εργαζομένων θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, εκείνη της αμέσως κατώτερης θέσης στην κατάταξη. Μοιάζει δηλαδή με εκείνη τη Βουλγάρα οικιακή βοηθό που αναπολεί τα χρόνια του κομμουνισμού, όταν, τουλάχιστον, δεν σφουγγάριζε πατώματα στα ξένα, ούτε κουβαλούσε ανάπηρους ηλικιωμένους στις πλάτες.
