Η μοτοσικλέτα με την οποία ο σπουδαίος Βρετανός ζωγράφος και λάτρης της Κρήτης, Τζον Κράξτον, ταξίδευε εξερευνώντας τα Λευκά Ορη, η αναδημιουργία του εργαστηρίου που διατηρούσε στα Χανιά, η ταπισερί «Τοπίο με στοιχεία της φύσης», καμωμένη με νήματα 500 διαφορετικών χρωμάτων, την οποία σχεδίασε κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, είναι μερικά μόνο από τα ξεχωριστά εκθέματα του αφιερώματος «John Craxton: Μια ελληνική ψυχή» που εγκαινιάζεται αύριο 8 Οκτωβρίου στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων.
Η έκθεση είχε πρόσφατα παρουσιαστεί στο Μουσείο Μπενάκη, όπου σε πέντε μήνες (Απρίλιο-Σεπτέμβριο) υποδέχτηκε περισσότερους από 25.000 επισκέπτες, ενώ τώρα εμπλουτισμένη καλωσορίζει το κοινό της δεύτερης πατρίδας του Βρετανού καλλιτέχνη, της Κρήτης. Η ανανεωμένη εκδοχή της στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων περιλαμβάνει 100 πίνακες, σχέδια, εκτυπώσεις, φωτογραφίες και αντικείμενα κυρίως από το Craxton Estate, αλλά και 20 έργα τα οποία παραχώρησαν φίλοι του καλλιτέχνη που ζουν στα Χανιά. Αξίζει να σημειωθεί ότι το εργαστήριο του Τζον Κράξτον βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τον εκθεσιακό χώρο, στο παλιό λιμάνι των Χανίων, και θα καταστεί επισκέψιμο χάρη σε ψηφιακό πρόγραμμα που ετοιμάζει το Πολυτεχνείο Κρήτης
Την επιμέλεια της έκθεσης, η οποία πραγματοποιείται με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Τζον Κράξτον και 75 από την πρώτη του επίσκεψη στην Κρήτη, έχει ο φίλος και βιογράφος του καλλιτέχνη, Ian Collins, του οποίου το ευπώλητο βιβλίο «John Craxton: A Life of Gifts» κέρδισε το βραβείο Runciman 2022 (στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη).
Γεννημένος στο Λονδίνο, σε μια μεγάλη, μουσικόφιλη και μποέμ οικογένεια, ο Τζον Κράξτον ήθελε μόνο να σχεδιάζει και να ζωγραφίζει. Από μικρός, εμπνεόμενος από τη μυθολογία και τα αρχαιολογικά ευρήματα που έβλεπε στα μουσεία, λαχταρούσε να ζήσει στην Ελλάδα. Ο εκ Κρήτης ορμώμενος Δομήνικος Θεοτοκόπουλος έγινε ο αγαπημένος του ζωγράφος από τη στιγμή που γνώρισε τα έργα του, στη συλλογή ενός οικογενειακού φίλου.
Μετά τον πόλεμο, τον Μάιο του 1946 προσγειώθηκε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε αρχικά στον Πόρο, ενώ περνούσε μεγάλα διαστήματα στην Υδρα, στο αρχοντικό του φίλου του ζωγράφου Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα. Ταξίδεψε σε όλη την ελληνική επικράτεια, αλλά λάτρεψε την Κρήτη από την πρώτη στιγμή που πάτησε το χώμα της, το 1947. Το καλοκαίρι του 1960 έκανε το εργαστήριό του σε ένα ερειπωμένο σπίτι στο λιμάνι των Χανίων.
Εξαιρετικός πορτρετίστας και τοπιογράφος, αλλά και κοσμοπολίτης νομάς, μπορούσε τη μια στιγμή να συναναστρέφεται με τους διάσημους φίλους του -ανάμεσα τους ο συγγραφέας Πάτρικ Λι Φέρμορ και ο νομπελίστας Γιώργος Σεφέρης- και την άλλη με ταπεινούς ψαράδες, ναυτικούς και βοσκούς με τους οποίους συνομιλούσε και αποτύπωνε στα έργα του. Μέχρι τον θάνατό του, τον Νοέμβριο του 2009, σχεδόν όλη η τέχνη του είχε επίκεντρο τη ζωή, το φως και τα τοπία της Ελλάδας.
Η έκθεση μετά την ολοκλήρωσή της στα Χανιά θα συνεχίσει το ταξίδι της στην Κωνσταντινούπολη και το Λονδίνο.
? Πληροφορίες: Μέχρι 31 Ιανουαρίου 2023. Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων, Χάληδων 98-102, τηλ.: 28210 92294, www.pinakothiki-chania.gr
