Εύχομαι, εύχεσαι, εύχεται…

Σε εξέλιξη βρίσκεται η 77η σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Δηλωμένος στόχος (και) της φετινής συνόδου είναι η αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Κάτι που για ακόμη μια φορά ακούγεται ως ευχολόγιο, χωρίς πρακτικό αντίκτυπο. Και πρόκειται για ευχολόγιο, καθώς ποτέ στο μεταπολεμικό παρελθόν τα προβλήματα δεν ήταν οξύτερα. Δυστυχώς, ταυτόχρονα, το ίδιο οξύς είναι και ο διχασμός ανάμεσα στα μέλη του Οργανισμού όπως προκύπτει από τα παρακάτω.

Ποτέ πριν οι ανισότητες, κοινωνικές και οικονομικές, δεν ήταν τόσο απάνθρωπα διευρυμένες· η φτώχεια τόσο μαζική· το διχαστικό μίσος και η μισαλλοδοξία τόσο βαθιά εδραιωμένα· οι διακρατικές σχέσεις τόσο πολύ δηλητηριασμένες από την καχυποψία· οι γεωπολιτικές και γεωστρατηγικές στοχεύσεις των μεγάλων δυνάμεων τόσο ακραία και αμοιβαία αντιτιθέμενες· ο αριθμός των πιθανών εμφανίσεων νέων εστιών πολέμου τόσο αυξημένος· τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής τόσο εξόφθαλμα ορατά και καταστροφικά. Ταυτόχρονα (και παρ’ όλα αυτά!), ποτέ πριν δεν διαγραφόταν τόσο εύγλωττα η αδυναμία επίτευξης παγκόσμιας ενότητας και συνεννόησης.

Ανάμεσα στις άμεσες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην τρέχουσα σύνοδο του ΟΗΕ αναφέρονται: η ενίσχυση του κράτους δικαίου και των ανθρώπινων δικαιωμάτων, η βιώσιμη ανάπτυξη, η ποιοτική εκπαίδευση, η παγκόσμια ενεργειακή, επισιτιστική και υγειονομική ασφάλεια, η καταπολέμηση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και η αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία.

Ωστόσο, είναι φανερό ότι οι παραπάνω προτεραιότητες απηχούν μια ξεκάθαρα δυτικότροπη προσέγγιση των προβλημάτων, η οποία σε μεγάλο βαθμό προκαθορίζει την οπτική μέσω της οποίας θα αναζητηθούν οι όποιες λύσεις τους. Δεν είναι λίγοι οι μη Δυτικοί αξιωματούχοι που επισημαίνουν δύο σημαντικά στοιχεία: πρώτον ότι μεγάλης κλίμακας πολεμικές συγκρούσεις σημειώνονται σε πολλά άλλα μέρη του πλανήτη, χωρίς να προσελκύουν το απαιτούμενο ενδιαφέρον. Δεύτερον, ότι ενώ οι υπανάπτυκτες χώρες ελάχιστα συμβάλλουν στο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, είναι οι πρώτες που υφίστανται τις συνέπειές της!

Στα τέλη του περασμένου Ιουλίου ανακοινώθηκε ότι η ανθρωπότητα είχε ήδη καταναλώσει τους πόρους και τα περιβαλλοντικά περιθώρια που δικαιούνταν για φέτος. Δηλαδή, έχοντας διανύσει μόλις το 57,3% των ημερών του έτους, είχαμε ξοδέψει το 100% όσων δικαιούμαστε για φέτος, συνεπώς παρουσιάζεται ετήσιο έλλειμμα 42,7%. Κατά σύμπτωση τα ίδια περίπου ποσοστά εμφανίζονται σε ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά κάθε μήνα: φτάνοντας λίγο μετά το μέσο του μήνα διαπιστώνεται ότι στερεύουν οι διαθέσιμοι πόροι (χρήματα). Είναι λοιπόν σαφές ότι η αντιμετώπιση των παγκόσμιων προβλημάτων οφείλει να ξεκινήσει από τον πυρήνα που τα παράγει. Και αυτός δεν είναι άλλος από τη δυτικότροπη φρενήρη δήθεν ανάπτυξη που φτωχοποιεί τους ανθρώπους, καταστρέφοντας παράλληλα τον πλανήτη. Ολα τα άλλα είναι απλώς ευχολόγια…

* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης