Ραντεβού… τον Σεπτέμβριο

Οποιου κράτους το σχέδιο για το Ταμείο Ανάκαμψης εγκριθεί πρώτο, θα λάβει και πρώτο τα χρήματα από την Ε.Ε. Αυτό ξεκαθάρισε χθες ο αρμόδιος επίτροπος Γιοχάνες Χαν, παρουσιάζοντας τη στρατηγική δανεισμού της Κομισιόν από τις αγορές 806 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα χρηματοδοτήσει το Ταμείο Ανάκαμψης των 750 δισ. ευρώ. Αυτό εξηγεί τη σπουδή της ελληνικής κυβέρνησης να είναι από τις πρώτες που θα υποβάλουν στην Επιτροπή το ελληνικό «Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», το πολυδιαφημισμένο σχέδιο «Ελλάδα 2.0», με το οποίο διεκδικεί πόρους 32 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν στη χώρα.

Πλην όμως, σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που έδωσε μετά την παρουσίαση Χαν κορυφαίος αξιωματούχος της Ε.Ε., το χρώμα του χρήματος, δηλαδή τις προκαταβολές του Ταμείου, καμιά χώρα δεν πρόκειται ουσιαστικά να το δει πριν από τον Σεπτέμβριο. Ακόμη κι αν το γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο, όπου έχει μπλοκαριστεί το Ταμείο Ανάκαμψης, φροντίσει να καταλήξει σύντομα σε απόφαση.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα κράτη-μέλη πρέπει να υποβάλουν εθνικά σχέδια μέχρι τέλος Απριλίου. Από έναν μήνα χρειάζονται η Κομισιόν και το Συμβούλιο να τα εγκρίνουν, τον Ιούλιο θα ακολουθήσει η πρώτη έξοδος στις αγορές, επομένως «η πρώτη εκταμίευση χρημάτων δεν αναμένεται πριν από τον Σεπτέμβριο»

Σύμφωνα με το σχέδιο της Επιτροπής, τα πρώτα ομόλογα -πράσινα, κοινωνικά και… συμβατικά- για τη συγκέντρωση 806 δισ. σε τρέχουσες τιμές μέχρι το 2026 θα εκδοθούν τον Ιούλιο, έναν μήνα μετά τον αρχικό σχεδιασμό, υπό την προϋπόθεση της έγκρισης του κανονισμού για τους ίδιους πόρους από τα 27 κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της θετικής απόφαση του συνταγματικού δικαστηρίου της Γερμανίας (Καρλσρούη).

Μέχρι στιγμής τον κανονισμό έχουν εγκρίνει 17 χώρες -και η Ελλάδα-, ενώ πλην Γερμανίας δεν έχουν εγκρίνει οι Αυστρία, Εσθονία, Φινλανδία, Ιρλανδία, Λιθουανία, Ολλανδία, Ρουμανία, Ουγγαρία και Πολωνία. Των δύο τελευταίων η μη έγκριση, ως γνωστόν, συνδέεται και με την προσφυγή τους στο Δικαστήριο της Ε.Ε. κατά του μηχανισμού που συνδέει τους ευρωπαϊκούς πόρους με παραβιάσεις του κράτους δικαίου.

«Το NextGenerationEU αλλάζει τα δεδομένα για τις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές. Το μήνυμα είναι σαφές: μόλις η Επιτροπή αποκτήσει τη νομική δυνατότητα να δανείζεται, θα είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε», δήλωσε ο Γιοχάνες Χαν, επίτροπος αρμόδιος για τον Προϋπολογισμό και τη Διοίκηση.

Σύμφωνα με το σχέδιο έκδοσης κοινού χρέους, η Κομισιόν θα δανείζεται περίπου 150 δισ. τον χρόνο, ή 15-20 δισ. τον μήνα, μέχρι και το τέλος του 2026, με μορφή ομολόγων διάρκειας έως και 30 ετών, που θα αποπληρωθούν μέχρι και το 2058. Ποιος θα αποπληρώσει αυτά τα ομόλογα; «Θεωρητικά τα κράτη-μέλη, και εντόκως», απάντησε χαρακτηριστικά αξιωματούχος της Ε.Ε.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δανειστεί και στο παρελθόν, για να στηρίξει κράτη-μέλη (όπως η Ελλάδα, με το πρώτο Μνημόνιο) ή τρίτες χώρες, αλλά αυτός ο δανεισμός αλλάζει ριζικά τα δεδομένα στη σχέση με τις κεφαλαιαγορές. Η διαφοροποιημένη στρατηγική χρηματοδότησης της Επιτροπής θα συνδυάζει, σύμφωνα με την ανακοίνωση:

■ Ετήσια απόφαση σχετικά με τους όγκους δανεισμού και εξαμηνιαίες ανακοινώσεις σχετικά με τις βασικές παραμέτρους του σχεδίου χρηματοδότησης, ώστε να παρέχονται διαφάνεια και προβλεψιμότητα στους επενδυτές και σε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.

■ Δομημένες και διαφανείς σχέσεις με τράπεζες που στηρίζουν το πρόγραμμα έκδοσης (μέσω δικτύου βασικών διαπραγματευτών).

■ Πολλαπλά χρηματοδοτικά μέσα (μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ομόλογα, ορισμένα εκ των οποίων θα εκδοθούν ως πράσινα ομόλογα NextGenerationEU και νομοσχέδια της Ε.Ε.) για τη διατήρηση της ευελιξίας όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά και τη διαχείριση των αναγκών ρευστότητας και του προφίλ ληκτότητας.

■ Πλειστηριασμούς και κοινοπρακτικές εκδόσεις, ώστε να εξασφαλίζεται οικονομικά αποδοτική πρόσβαση στην αναγκαία χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους.