Η έκθεση υιοθετεί ένα βιωματικό χαρακτήρα παίζοντας με τον φωτισμό και τον ήχο – Εδώ φαίνεται η πληθώρα αρχείων που χρειάζονται οι πρόσφυγες να συμπλη- ρώσουν, με ελπίδα μέσα από το «σκοτάδι» να βρουν λίγο «φως»
CAESURA ονομάζεται η σιωπηλή παύση στη μέση ενός ποιητικού στίχου ή μιας μουσικής φράσης. Το 2015-2016, όταν οι πρόσφυγες έφταναν κατά κύματα στα νησιά και λίγο πριν συνεχίσουν το μακρύ ταξίδι προς την Ευρώπη, στη σιωπηλή παύση της μακράς και επώδυνης διαδρομής τους επέλεξε να τους φωτογραφίσει ο Δημήτρης Κοιλαλούς.
Το βιβλίο που γέννησε αυτή η φωτογραφική διαδρομή («Caesura, Οσο κρατάει μια ανάσα», εκδόσεις Kehrer Verlag), παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα στο Μουσείο Μπενάκη, εκεί όπου φιλοξενείται και η ομώνυμη έκθεση μέχρι τις 26 Μαΐου.
«Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός» – αυτές οι πρώτες λέξεις του Ελιοτ από την «Ερημη Χώρα» και οι εικόνες του με τις πασχαλιές που σμίγουν «θύμηση κι επιθυμία» και η γη που αναγεννιέται από «το χιόνι της λησμονιάς», ήταν ακριβώς αυτό που έψαχνε ο Δ. Κοιλαλούς σε εικόνες. Φτάνοντας στη Μυτιλήνη φωτογράφισε το νεκροταφείο με τους ανώνυμους τάφους εκείνων που χάθηκαν στη θάλασσα.
«Γύρω υπήρχαν πλαστικά λουλούδια, που ήταν σαν πασχαλιές, και το χώμα άχνιζε λες και υπήρχαν ζεστά σώματα από κάτω», είπε ο Κοιλαλούς.
«Εκείνο που μου έκανε εντύπωση ήταν η απουσία δράσης, αυτή η ακινησία, η Caesura, υπάρχει στα πορτρέτα του Δημήτρη», σχολίασε ο φωτογράφος Τάκης Ζερδεβάς. Πρόσθεσε πως «ακόμα και κάποιες φωτογραφίες, όπως αυτή με τα πρόβατα, που δείχνουν μια ομαδοποίηση, σε κάνουν να παρατηρήσεις τους ανθρώπους με διαφορετικό τρόπο».
Η εφημερίδα μας ήταν χορηγός επικοινωνίας και μία από τους ομιλητές στο πάνελ ήταν η Ντίνα Δασκαλοπούλου. Η ίδια έθεσε το ερώτημα «πώς μπορούν να συνδεθούν οι φωτογραφίες αυτές με την πραγματικότητα που εκτυλίσσεται δίπλα μας στα Διαβατά και τον σταθμό Λαρίσης; Χρειαζόμαστε τις φωτογραφίες, όπως χρειαζόμαστε και τις ιστορίες και τις διαφορετικές αφηγήσεις σε σχέση με τους πρόσφυγες, όταν μαζικά και εδώ και στο εξωτερικό κατασκευάζεται μια αφήγηση που αντιμετωπίζει τους πρόσφυγες ως τον “επικίνδυνο” και εχθρικό Αλλον. Σε μια Ευρώπη που σκοτεινιάζει, οι εικόνες και οι αυτόπτες μάρτυρες -οι φωτογράφοι- έχουν μεγάλη σημασία».
