Τα «τζίνια» του Χάρβαρντ

Το Χάρβαρντ θεωρείται εδώ και χρόνια από τους ειδικούς κορυφαίο πανεπιστήμιο του κόσμου.

Από το ίδρυμα αυτό αποφοίτησαν μεταξύ άλλων ο Μπαράκ Ομπάμα, ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ, ο Τζον Κένεντι, ο Χένρι Κίσινγκερ, ο δημιουργός του facebook Μαρκ Ζούκερμπεργκ, ο Μπιλ Γκέιτς, ο Τζακ Λέμον, ο πατέρας της ατομικής βόμβας Ρόμπερτ Οπενχάιμερ, στελέχη επιχειρηματικών κολοσσών όπως η Goldman Sachs και η General Electric, πρόεδροι κρατών.

Αλλά και «δικά μας παιδιά», όπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Αντώνης Σαμαράς, ο Κώστας Μπακογιάννης, ο Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, ο Στέφανος Μάνος, ο Σταύρος Παπασταύρου, ο Πέτρος Κόκκαλης, ο Παύλος Γερουλάνος και βεβαίως ο Ανδρέας Παπανδρέου με τον γιο του Γιώργο.

Το κορυφαίο σύμβολο της αμερικανικής κυριαρχίας στον κόσμο της γνώσης όμως αποδείχθηκε… σκράπας στις επενδύσεις του τα τελευταία δέκα χρόνια.

Η μέση ετήσια απόδοση του κληροδοτήματος του Χάρβαρντ, ύψους 37,1 δισ. ευρώ, ήταν την τελευταία δεκαετία μόλις 4,4%. Χαμηλότερη του μέσου όρου 4,6% των άλλων μεγάλων πανεπιστημίων και πολύ μικρότερη από την αντίστοιχη μέση απόδοση που είχαν το ΜΙΤ (7,6%), το Κολούμπια (7,3%) και το Πρίνστον (7,1%).

Η απόδοση του χαρτοφυλακίου του Χάρβαρντ ήταν χαμηλότερη και από την απλούστερη επενδυτική προσέγγιση, δηλαδή την τοποθέτηση σε fund που ακολουθεί την πορεία των δεικτών, επενδύοντας το 60% των κεφαλαίων του σε μετοχές και το 40% σε ομόλογα.

Η ετήσια μέση απόδοσή του στην τελευταία δεκαετία ήταν 2% υψηλότερη από αυτήν του Χάρβαρντ.

«Το Χάρβαρντ έκανε πολλά λάθη», λέει στο Bloomberg ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, Τόμας Γκίλμπερτ.

«Μεγαλύτερο όλων, η πεποίθηση ότι οι κορυφαίοι διαχειριστές των κεφαλαίων αυτού -που κέρδισαν μεταξύ 2010 και 2014, 242 εκατ. δολάρια- ήταν εξυπνότεροι από οποιονδήποτε άλλο και μπορούσαν να διαχειριστούν ρίσκα που όλοι οι άλλοι απέφευγαν. Εγιναν αλλοπρόσαλλοι. Οταν όμως διαχειρίζεσαι τα χρήματα ενός δωρητή αυτό είναι φρικτό».

Το Χάρβαρντ έχασε από την κρίση του 2008, έχασε από την κοψοχρονιά πώληση μεριδίων του σε ιδιωτικές συμμετοχές πριν αυτές ανακάμψουν, έχασε από επενδύσεις σε μετοχές… κουτσάλογα («μουλάρι ο Αστραχάν», όπως έλεγε και ο Θανάσης Βέγγος).

Κυρίως όμως έχασε από την τοποθέτηση τεράστιων ποσών σε φυσικούς πόρους. Μεταξύ άλλων και σε αμπελώνες της Καλιφόρνιας, σε δάση παραγωγής ξυλείας τικ στην Κεντρική Αμερική, σε βαμβακοφυτείες της Αυστραλίας, φυτείες ευκαλύπτων στην Ουρουγουάη, ξυλεία στη Ρουμανία, παραγωγή ντομάτας, ζάχαρης και βιοενέργειας στη Βραζιλία.

Πέρυσι αναγκάστηκε να διαγράψει από αυτό το χαρτοφυλάκιο 1,1 δισ. δολάρια… Ο,τι λάμπει δεν είναι πάντα χρυσός.