Πώς χρηματοδοτείται η Λεπέν

Η χρηματοδότηση της Λεπέν από τη Ρωσία διενεργείται μέσω ενός συμβούλου του Βλαντίμιρ Πούτιν, του Αλεξάντερ Μπαμπάκοφ. Μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αποδεικνύουν την πολιτική παρέμβαση δύο ρωσικών λόμπι.

Η Μαρίν Λεπέν και οι συνεργάτες της το έχουν επαναλάβει σε όλους τους τόνους: οι γαλλικές τράπεζες αρνήθηκαν να χορηγήσουν δάνεια στο Εθνικό Μέτωπο (Front National, FN) και χρειάστηκε να αναζητηθεί χρηματοδότηση στο εξωτερικό.

Εν προκειμένω στη Ρωσία, όπου οι τράπεζες διατηρούν -σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της πλευράς Λεπέν- απόλυτη ουδετερότητα και βρίσκονται μακριά από την επίδραση του Κρεμλίνου.

Η έρευνα που διεξήγαγε το Mediapart και ο λετονικός ιστότοπος Re:Baltica στα παρασκήνια της ρωσικής δανειοδότησης του FN αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική ιστορία: αυτήν ενός δικτύου που έχει σχηματιστεί -με αδιαφανείς μεσάζοντες και δομές- προκειμένου να βοηθήσει το κόμμα της Μαρίν Λεπέν να αποκομίσει εκατομμύρια και να αποκρύψει την προέλευσή τους.

Εμμέσως στην υπόθεση αυτή εμπλέκεται με αποφασιστικό ρόλο ο γερουσιαστής Αλεξάντερ Μπαμπάκοφ, υπερεθνικιστής και σύμβουλος του προέδρου Πούτιν, υπεύθυνος για τις σχέσεις με τις ρωσικές οργανώσεις στο εξωτερικό.

Αυτός και οι συνεργάτες του φρόντισαν στο διάστημα 2014-2016 να έρθει σε επαφή το FN με τρεις αμφιλεγόμενες ρωσικές τράπεζες, κατά τη διάρκεια συναντήσεων στο Παρίσι και στη Γενεύη, τις οποίες έχουμε αποκαλύψει.

Από τη γαλλική πλευρά, το εγχείρημα εποπτεύεται από τον ευρωβουλευτή του FN Ζαν-Λικ Σαφχάουζερ, μέλος της επιτροπής για την εκλογική εκστρατεία της Μαρίν Λεπέν. Η χρηματοδότηση στηρίζεται σε κεφάλαια που προέρχονται από τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους διά μέσου μιας εταιρείας στο Λουξεμβούργο.

Αυτή η χρηματοδότηση, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, υποχρέωσε τη γαλλική Δικαιοσύνη να διατάξει προκαταρκτική εξέταση από την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Διαφθοράς.

Αλλά η υπόθεση έχει και μια ισχυρή πολιτική διάσταση: έχουμε στη διάθεσή μας έναν μεγάλο αριθμό e-mails -ορισμένα είναι αντίγραφα από μηνύματα της ίδιας της Λεπέν-, τα οποία αποκαλύπτουν για πρώτη φορά ότι Ρώσοι μεσάζοντες είχαν συμβουλεύσει τον Ζαν-Λικ Σαφχάουζερ σε πολλές από τις παρεμβάσεις του στο Ευρωκοινοβούλιο, αποδεικνύοντας ότι πίσω από τη ρωσική χρηματοδότηση του FN κρύβονται παιχνίδια πολιτικής επιρροής υπέρ του Πούτιν.

Ο σκοτεινός Μπαμπάκοφ και οι προεδρικές εκλογές

Ενα ραντεβού πραγματοποιήθηκε στις 17 Μαρτίου 2016 στη Γενεύη. Εκείνη τη μέρα ο Ζαν-Λικ Σαφχάουζερ είχε να εκτελέσει μια σημαντική αποστολή. Βρέθηκε εκεί για να μιλήσει με κάποιον Βίλις Ντάμπινς, έναν Λετονό επιχειρηματία, του οποίου το όνομα εμφανίστηκε και στο σκάνδαλο με τα Panama Papers.

Αυτός ο παλιός τραπεζίτης είναι ένα από τα κύρια κανάλια του Αλεξάντερ Μπαμπάκοφ, ο οποίος είχε ήδη από το 2014 βοηθήσει το FN να λάβει ένα δάνειο 9,4 εκατ. ευρώ από την First Czech-Russian Bank (FCRB). Η συνάντηση αυτή μεταξύ του Γάλλου και του Λετονού στις όχθες της λίμνης Λεμάν είχε ένα πολύ ευαίσθητο αντικείμενο: τη χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας της Μαρίν Λεπέν.

Η συνάντηση είχε επείγοντα χαρακτήρα, διότι έξι μέρες νωρίτερα, στις 11 Μαρτίου 2016, είχε συμβεί ένα ατυχές γεγονός: η ρωσική τράπεζα, στην οποία υπολόγιζε το FN για την εξασφάλιση νέων πιστώσεων -η FCRB-, τέθηκε υπό κηδεμονία από την κεντρική ρωσική τράπεζα, κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες. Δεν της έμεναν πλέον παρά λίγοι μήνες ζωής, κάτω από το βάρος μιας οικονομικής τρύπας που έφτανε τα 31,8 δισ. ρούβλια (497 εκατ. ευρώ). Σε αναμονή της πτώχευσής της, η οποία συνέβη τον Οκτώβριο του 2016, χρειαζόταν πάση θυσία να βρεθεί άλλη ρωσική τράπεζα για να καλύψει το κενό.

Τρεις μήνες μετά τη συνάντηση στη Γενεύη, στις 15 Ιουνίου 2016, το εκτελεστικό γραφείο του FN έδωσε το πράσινο φως για ένα δάνειο 3 εκατ. ευρώ από τη Strategy Bank, ένα τραπεζικό ίδρυμα το οποίο έχει κατ’ επανάληψη εμπλακεί σε υποθέσεις ξεπλύματος χρήματος, όπως έχει αποκαλύψει το Mediapart από τα τέλη Μαρτίου.

Η απόφαση η οποία, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του κόμματος, ελήφθη «ομοφώνως» είχε στόχο να «εξουσιοδοτηθεί ο κ. Βαλεράν ντε Σεν-Ζιστ», δηλαδή ο ταμίας του FN, «να υπογράψει τη δανειακή σύμβαση και όλα τα άλλα έγγραφα που απαιτούνται για τη χορήγηση πίστωσης με τις παραπάνω προϋποθέσεις και να ολοκληρώσει όλες τις απαραίτητες διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες». Αλλά και πάλι -κακή τύχη, σύμπτωση ή κατάρα- η Strategy Bank έχασε την τραπεζική της άδεια στις 26 Ιουλίου 2016, οδηγώντας σε ναυάγιο την πίστωση.

Ο ταμίας του FN στη συνέχεια αγωνίστηκε να βγάλει το κόμμα του από το αδιέξοδο. Στις 4 Νοεμβρίου 2016 συνάντησε ο ίδιος τον Λετονό μεσάζοντα Βίλις Ντάμπινς, συνοδευόμενος από τον Ντιντιέ Μπολεκέρ, έναν Γάλλο δικηγόρο, ο οποίος ενεργεί για λογαριασμό του Ζαν-Λικ Σαφχάουζερ. Οι τρεις άνδρες επέλεξαν να συναντηθούν στο Peninsula, ένα πολυτελές ξενοδοχείο πέντε αστέρων, δυο βήματα από την Αψίδα του Θριάμβου.

Η σκηνή έχει απαθανατιστεί σε φωτογραφία που δημοσιεύει σε αποκλειστικότητα το Mediapart. Διακρίνεται ο Βαλεράν ντε Σεν-Ζιστ, χαμογελαστός, να χαιρετά τον Λετονό επιχειρηματία.

Η τρίτη ρωσική τράπεζα του FN χάνει την άδειά της

Με δεδομένη την εξαφάνιση της Strategy Bank, το FN στράφηκε προς την NKB Bank, μια ακόμα πιο σκοτεινή τράπεζα, η οποία καταλαμβάνει την 527η θέση στη σχετική ρωσική κατάταξη. Σκοπός ήταν πάλι η εξασφάλιση 3 εκατ. ευρώ από αυτή την άλλη τράπεζα.

Ο όρος «άλλη» τράπεζα δεν είναι απολύτως ταιριαστός, εφόσον η Strategy Bank και η ΝΚΒ Bank ελέγχονται από τον ίδιο άνθρωπο, τον Ντμίτρι Ρουμπίνοφ, πρώην υπάλληλο της κεντρικής τράπεζας με κακή φήμη. Ηταν αυτός που επέβλεψε τις συζητήσεις με το FN, όπως επιβεβαίωσε στο Mediapart πρώην στέλεχος της NKB Bank.

Σε επίμονες τηλεφωνικές ερωτήσεις, ο Ντμίτρι Ρουμπίνοφ παραδέχτηκε ότι αυτές οι δυο τράπεζες μπήκαν σε διαπραγματεύσεις με το FN, αλλά ισχυρίστηκε ότι «η πίστωση των τριών εκατομμυρίων δεν αποδόθηκε σε λογαριασμούς αυτού του κόμματος [του FN]. Μπορεί να έλαβαν τα χρήματα από μια άλλη τράπεζα», πρόσθεσε πριν κλείσει το τηλέφωνο.

Δεν επρόκειτο να πει τίποτα άλλο. Στο εξής ο τραπεζίτης ήταν απών. Για ακόμα μία φορά συνέβη κάτι παράξενο.

Στις 29 Δεκεμβρίου 2016, η NKB Bank έχασε κι αυτή με τη σειρά της την άδεια λειτουργίας, εξαιτίας ιδιαίτερα ανησυχητικών λόγων, δηλαδή εξαιτίας επανειλημμένων παραβιάσεων «του ομοσπονδιακού νόμου για το ξέπλυμα χρήματος και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας», αφήνοντας ένα κενό από 510 εκατ. ρούβλια (8,3 εκατ. ευρώ). Στις 17 Απριλίου 2017, το διαιτητικό δικαστήριο της Μόσχας ανακοίνωσε την πτώχευσή της.

Πίσω και από τις δύο αυτές αποτυχημένες προσπάθειες χρηματοδότησης βρίσκεται και πάλι ο Αλεξάντερ Μπαμπάκοφ, ο άνθρωπος-κλειδί του δανείου των 9,4 εκατ., το οποίο είχε συναφθεί το 2014.

Πρόκειται για ένα πρόσωπο με επιρροή, το οποίο έχει προσβάσεις στο Κρεμλίνο και το οποίο με θαυμαστό τρόπο ξεπερνά αλώβητο εδώ και πολλά χρόνια όλα τα σκάνδαλα.

Ο Βίλις Ντάμπινς διαψεύδει ότι υπήρξε «μεσάζων στις συμφωνίες αυτές», «είτε ως φυσικό πρόσωπο είτε ως εκπρόσωπος εταιρείας. Κατά συνέπεια, δεν έχω ενεργήσει με βάση τις εντολές του κ. Μπαμπάκοφ», δηλώνει.

Από την πλευρά του ο Ζαν-Λικ Σαφχάουζερ παραδέχεται στο Mediapart ότι πραγματοποίησε ταξίδι στη Γενεύη.

«Ο Βίλις πρότεινε τράπεζες για να συνεχιστεί η υπόθεση [σ.σ.: μετά την πτώχευση της FCRB]. Από τη στιγμή που δεν μπορούμε να λάβουμε δάνεια από τις κύριες ρωσικές τράπεζες, εφόσον αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι έχει πολιτικό χαρακτήρα, ήμασταν σε άγνωστο έδαφος. Εγώ προσωπικά δεν ήθελα να αναμειχθώ», υποστηρίζει ο ευρωβουλευτής.

Παραδέχεται, πάντως, ότι πίσω από τον Λετονό «ο οποίος βέβαια είναι αυθύπαρκτος», εκείνος που έδινε τις εντολές ήταν ο Μπαμπάκοφ.

Και προσθέτει: «Είμαι υποχρεωμένος να συνεργάζομαι με ανθρώπους που εκπροσωπούν το Δημόσιο, και γνωρίζω ότι ο Μπαμπάκοφ είναι πατριώτης».

Οπως έχει αποκαλύψει το Mediapart, η Μαρίν Λεπέν φέρεται να έχει συναντήσει τον Αλεξάντερ Μπαμπάκοφ σε ένα ταξίδι που έχει παραμείνει εμπιστευτικό, τον Φεβρουάριο του 2014, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για το πρώτο ρωσικό δάνειο.

Η διαδρομή του Μπαμπάκοφ είναι αυτή ενός ολιγάρχη, ο οποίος βρίσκεται κοντά στο Κρεμλίνο και λειτουργεί με πολλές ιδιότητες, αλλάζοντας καπέλα και αναμειγνύοντας την πολιτική με τις επιχειρήσεις.

Σήμερα είναι γερουσιαστής, ενώ από το 2003 έως το 2015 ήταν εκπρόσωπος στη Δούμα.

Αρχικά εκλέχτηκε στη λίστα του υπερπατριωτικού κόμματος Ροντίνα και στη συνέχεια με το κυβερνητικό κόμμα.

Από το 2012 είναι ο «ειδικός εκπρόσωπος» του Βλαντίμιρ Πούτιν, με αρμοδιότητα τις σχέσεις με τις ρωσικές οργανώσεις στο εξωτερικό, κάτι που τον καθιστά έναν από τους ανθρώπους-κλειδιά για την επιρροή του Κρεμλίνου στην Ευρώπη.

Στις 27 Μαρτίου οι δύο άνδρες πόζαραν μαζί στον φακό κατά την υποδοχή του πρωθυπουργού της Σερβίας.

Στο στόχαστρο της Δικαιοσύνης

Ο Ζαν-Λικ Σαφχάουζερ, το 2014, μετά την αποκάλυψη του πρώτου δανείου, είχε παραδεχτεί ότι είχε λάβει «140.000 ευρώ» από την τράπεζα FCRB, ένα ποσό που είχε «παραλείψει» να συμπεριλάβει στη δήλωση που υποχρεούται να κάνει ως κοινοβουλευτικός, κάτι που διόρθωσε στη συνέχεια.

Στην αρχή υποστήριξε ότι αυτή η προμήθεια καταβλήθηκε «μέσω μιας εταιρείας του Λουξεμβούργου, σε συμφωνία με το FN».

Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, η Δικαιοσύνη ενδιαφέρεται για τα ποσά που έλαβε ο ευρωβουλευτής.

Η εθνική οικονομική εισαγγελία άνοιξε τον Φεβρουάριο του 2016 μια προκαταρκτική έρευνα, ύστερα από σχετικό υπόμνημα του Tracfin, δηλαδή της υπηρεσίας ξεπλύματος χρήματος του υπουργείου Οικονομικών.

Η προανάκριση έχει ανατεθεί στην κεντρική υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς και των οικονομικών και φορολογικών αδικημάτων (OCLCIFF).

Η έρευνά μας για το δάνειο που παραχωρήθηκε το 2014 οδηγεί σε ένα περίπλοκο σχήμα πληρωμών μέσω του Λουξεμβούργου και των Βρετανικών Παρθένων Νήσων, με ορατά τα ίχνη του Αλεξάντερ Μπαμπάκοφ.

Στο κέντρο αυτού του νεφελώματος συναντάμε την «Ευρωπαϊκή Ακαδημία», ένα «ίδρυμα» με διευθυντή τον Σαφχάουζερ και το οποίο προωθεί μια προσέγγιση με τη Ρωσία.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, η «Ακαδημία» έλαβε συνολικά 250.000 ευρώ το 2014 και το 2015, μέσω της εταιρείας Spencerdale Ltd., που έχει βάσει τις Παρθένους Νήσους.

[…] Η «Ευρωπαϊκή Ακαδημία» έπαιξε κεντρικό ρόλο στη χρηματοδότηση του FN. […] Το βασικό ερώτημα είναι αν υπάρχει κάποια πολιτική αντιπαροχή στη ρωσική χρηματοδότηση του FN. Είναι γεγονός ότι το λεπενικό κόμμα έχει επιδείξει φιλορωσική στάση από την εποχή της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ενωσης.

Αλλά από τη στιγμή που ανέλαβε την αρχηγία η Μαρίν Λεπέν, το 2011, διαπιστώνουμε μια πραγματική εκστρατεία υπέρ του προέδρου Πούτιν και των θέσεών του, τόσο στα μέσα ενημέρωσης όσο και στο ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτή η φιλορωσική πολιτική εντάθηκε κατά τους μήνες που προηγήθηκαν και ακολούθησαν τη συμφωνία για τα ρωσικά δάνεια.

Μια σειρά e-mails που έχει στη διάθεσή του το Mediapart αποδεικνύει ότι οι δύο Ρώσοι συνομιλητές του Σαφχάουζερ -ο Αλεξάντερ Βορομπίεφ και ο Μίκαϊλ Πλίσιουκ– συνδέονται ευθέως με ορισμένα ταξίδια και δημόσιες τοποθετήσεις του FN.

Ενα παράδειγμα: Στις 2 Ιουλίου 2014 ο Ρώσος Αλεξάντερ Βορομπίεφ διαβιβάζει στον Ζαν-Λικ Σαφχάουζερ ένα «υπόδειγμα δήλωσης» για την κατάσταση της Ουκρανίας, το οποίο ο ευρωβουλευτής προωθεί στον προσωπικό λογαριασμό της Μαρίν Λεπέν.

Τρεις ώρες αργότερα, ο Σαφχάουζερ εξηγεί σε άλλο e-mail ότι «η Μαρίν είναι έτοιμη να στείλει μια ανακοίνωση στο Reuter» και «ότι χρειάζεται να την προετοιμάσει και θα μου δώσει αντίγραφο».

Ποια συνέχεια έχει δώσει η ίδια η πρόεδρος του FN;  Ο σύμβουλός της για διεθνή θέματα Λιντοβίκ ντε Νταν, ο οποίος τότε ήταν κοινοβουλευτικός της συνεργάτης στο Στρασβούργο, αρνήθηκε να μας απαντήσει.

Οσο για τον Ζαν-Λικ Σαφχάουζερ, αυτός επανέλαβε λέξη προς λέξη αυτή τη δήλωση κατά την πρώτη του παρέμβαση στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις 17 Ιουλίου 2014. […] Παλιός σύμβουλος σε εταιρείες, όπως οι Auchan, Dassault και Total, ο ευρωβουλευτής αξιοποιήθηκε ήδη το 2012 από τη Μαρίν Λεπέν, η οποία θεώρησε πλεονέκτημα το γεγονός ότι ο Σαφχάουζερ διατηρούσε επαφές με τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ. Ετσι πρόσφερε σ’ αυτόν τον πρώην Κεντρώο και μέλος της καθολικής οργάνωσης Opus Dei μια εκλόγιμη θέση στη λίστα των Ευρωεκλογών του 2014. Μέσα σ’ αυτή τη χρονιά έκλεισε το δάνειο των 9 εκατ.

Και το 2016 ανέλαβε πάλι την ευθύνη για τη χρηματοδότηση της προσωπικής εκστρατείας της Λεπέν για τις προεδρικές εκλογές του 2017. […]

Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας προεκλογικής εκστρατείας, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έστειλε ένα δυνατό μήνυμα, υποδεχόμενος επισήμως τη Μαρίν Λεπέν στο Κρεμλίνο στις 24 Μαρτίου.

Και ενώ αρνήθηκε ότι «επιθυμεί να επηρεάσει τις εξελίξεις», πρόσθεσε ότι «διατηρεί το δικαίωμα να επικοινωνεί με τους εκπροσώπους όλων των πολιτικών δυνάμεων της χώρας».

Στο κόμμα της Λεπέν, πολλά στελέχη διαβεβαιώνουν ότι αυτή δεν υπήρξε η πρώτη συνάντηση.

■ Το Mediapart είναι ένα από τα σημαντικότερα δημοσιογραφικά εγχειρήματα των τελευταίων χρόνων. Δημιουργήθηκε το 2007 από τέσσερις δημοσιογράφους και λειτουργεί ως ανεξάρτητη και συμμετοχική δικτυακή εφημερίδα.