• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.7°C / 28.4°C
    3 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 21.6°C / 24.9°C
    5 BF
    64%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.0°C / 27.1°C
    2 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    1 BF
    83%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    83%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.0°C / 25.0°C
    2 BF
    86%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.4°C / 21.4°C
    2 BF
    56%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 21.8°C
    1 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 26.0°C
    4 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 23.9°C
    2 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 26.1°C
    4 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    3 BF
    70%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    0 BF
    89%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    2 BF
    72%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.5°C / 23.5°C
    1 BF
    72%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.8°C
    3 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.0°C / 27.1°C
    2 BF
    47%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.3°C / 22.1°C
    4 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.7°C / 24.5°C
    2 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.7°C / 20.7°C
    1 BF
    75%
MOTIONTEAM/ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μαύρη τρύπα» τα νησιά μας για τα διαβατάρικα πουλιά

  • A-
  • A+
Λαθροθηρία και παγίδευση, παράνομες πρακτικές που συνηθίζονται στη χώρα μας και την καθιστούν αφιλόξενη για τα μεταναστευτικά είδη που έχουν ανάγκη να ξεκουραστούν και να ανεφοδιαστούν στις ακτές της.

Tα μεταναστευτικά πουλιά είναι οι ταξιδιώτες του κόσμου μας. Δεν γνωρίζουν σύνορα, διασχίζουν ερήμους και θάλασσες και έρχονται αντιμέτωπα με κάθε είδους απειλές στην προσπάθειά τους να φτάσουν στους τόπους όπου θα φωλιάσουν ή θα διαχειμάσουν. Κάθε άνοιξη, εκατομμύρια μεταναστευτικά πουλιά επιστρέφουν για να αναπαραχθούν σε περιοχές της Ευρώπης.

Για να το καταφέρουν πρέπει πρώτα να διασχίσουν την έρημο Σαχάρα και στη συνέχεια τη Μεσόγειο Θάλασσα. Πρόκειται για μια απόσταση που μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 2.800 χιλιόμετρα, κατά μήκος της οποίας δεν συναντούν σχεδόν καθόλου ευκαιρίες να τραφούν και να αυξήσουν τα ενεργειακά τους αποθέματα.

Στην προσπάθειά τους να διασχίσουν αυτό το μεγάλο οικολογικό φράγμα, πολλά μεταναστευτικά πουλιά φτάνουν στις μεσογειακές ακτές έχοντας χάσει μεγάλο μέρος της σωματικής τους μάζας. Για πολλά από αυτά τα καταβεβλημένα πουλιά, τα μικρά νησιά της νότιας Μεσογείου αποτελούν την πρώτη διαθέσιμη ξηρά όπου μπορούν να σταθμεύσουν και να ανεφοδιαστούν πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους προς τον Βορρά.

Η αξία των νησιών αυτών είναι, λοιπόν, φαινομενολογικά αδιαμφισβήτητη, ωστόσο το κύριο ερώτημα που ζητά απάντηση είναι το πόσο μεγάλη σημασία έχουν οι τόποι αυτοί για τα μεταναστευτικά πουλιά. Μια νέα μελέτη που επιμελήθηκε το Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων σε συνεργασία με τον Ορνιθολογικό Σταθμό Αντικυθήρων (ΟΣΑ) και δόθηκε στη δημοσιότητα με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστευτικών Πουλιών (14/5) επιβεβαιώνει τον κρίσιμο ρόλο των μικρών νησιών της Νότιας Ελλάδας για τα μεταναστευτικά πουλιά.

Οπως προκύπτει, από τα περίπου 185 εκατ. πουλιά που μεταναστεύουν πάνω από την Ελλάδα, σχεδόν 30 εκατ. πρέπει υποχρεωτικά να ανεφοδιαστούν στο πρώτο διαθέσιμο νησί, ενώ ακόμα και μικρές μεταβολές στις περιβαλλοντικές συνθήκες κατά μήκος της διαδρομής θα μπορούσαν να οδηγήσουν αυτά τα είδη σε αυξημένη θνησιμότητα.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν -μεταξύ άλλων- εμπειρικά δεδομένα δακτυλιώσεων σε συνδυασμό με μοντέλα αεροδυναμικής και εστίασαν τη μελέτη τους σε τρία μικρά νησιά της Ελλάδας: τη Γαύδο (νότια της Κρήτης), τα Αντικύθηρα (νότια της Πελοποννήσου) και τα Στροφάδια (στο νότιο Ιόνιο). Οι μετρήσεις έδειξαν πως, κατά την άφιξή τους σε ένα από τα τρία νησιά, τα ενεργειακά αποθέματα πολλών μεταναστευτικών πουλιών είναι σχεδόν μηδενικά ενώ, αντίστοιχα, οι τιμές σωματικής μάζας για πολλά είδη ήταν οι χαμηλότερες που έχουν αναφερθεί ποτέ στη βιβλιογραφία.

Με άλλα λόγια, ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός μεταναστευτικών πουλιών δεν θα ήταν σε θέση να διασχίσει τη Σαχάρα και τη Μεσόγειο με επιτυχία χωρίς τα μικρά και μεγάλα νησιά της Νότιας Ελλάδας. Κι αυτό διότι τα νησιά αυτά δεν αποτελούν απλώς μια ενδιάμεση θέση ξεκούρασης αλλά έναν αναγκαστικό σταθμό, κρίσιμο για την επιβίωσή τους, με τον χρόνο να πιέζει καθώς η αναπαραγωγική τους περίοδος πλησιάζει.

«Μαύρη τρύπα»

Μια ενδεχόμενη αύξηση της απόστασης που πρέπει να διασχίσουν τα πουλιά χωρίς δυνατότητα ανεφοδιασμού ή και η μετατροπή των πολύτιμων νησιών της Μεσογείου σε αφιλόξενους για αυτά τόπους, λόγω των επερχόμενων περιβαλλοντικών αλλαγών, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυξημένη θνησιμότητα.

Επιπλέον, τα μεταναστευτικά πουλιά έχουν να αντιμετωπίσουν και άλλες αντιξοότητες. Για εκατομμύρια πουλιά που μεταναστεύουν τη νύχτα, όπως πάπιες, χήνες, χαραδριοί και διάφορα είδη στρουθιόμορφων πουλιών, σημαντική απειλή είναι και ο υπερβολικός τεχνητός φωτισμός που τα αποπροσανατολίζει, οδηγώντας τα σε θανατηφόρες συγκρούσεις με φωτισμένα κτίρια, πύργους επικοινωνίας και άλλες έντονα φωτισμένες κατασκευές.

Αλλά και πελαγικά θαλασσοπούλια, όπως οι αρτέμηδες, οι μύχοι και οι υδροβάτες, συχνά αποπροσανατολίζονται από φώτα στις νησίδες όπου φωλιάζουν ή από τεχνητές πηγές φωτός στη θάλασσα.

MOTIONTEAM/ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ

Εξάλλου, αν και η Ελλάδα αποτελεί παγκοσμίως σημαντικό μεταναστευτικό πέρασμα, θεωρείται «μαύρο σημείο» (black spot), μια «μαύρη τρύπα» δηλαδή για τα άγρια πουλιά, κυρίως λόγω της έντασης του φαινομένου της λαθροθηρίας (που καταγράφεται σε όλη τη χώρα και ειδικά στα Ιόνια νησιά), αλλά και της παγίδευσης «ωδικών» και μεταναστευτικών ειδών πουλιών, μια πρακτική που συνεχίζει να υφίσταται και να αντιμετωπίζεται με ανοχή από πολλές τοπικές κοινωνίες, συχνά ως «τοπική παράδοση» (π.χ. σε πολλά νησιά του Αιγαίου).

Δυστυχώς, παρ’ όλο που και στη χώρα μας η παγίδευση και η εμπορία άγριων πουλιών απαγορεύονται από τον νόμο, κάθε χρόνο περισσότερα από 500.000 άγρια πουλιά πέφτουν κατά μέσο όρο θύματα παράνομης παγίδευσης. Το νούμερο αυτό, που αποτελεί υποεκτίμηση του πραγματικού αριθμού, κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών με τη χειρότερη επίδοση στην προστασία των άγριων πουλιών, τόσο στη Μεσόγειο όσο και πανευρωπαϊκά.

Από τις εκατοντάδες χιλιάδες άγριων πουλιών που συλλαμβάνονται στη χώρα μας μεγάλο ποσοστό πεθαίνει αργά και βασανιστικά πριν καν πωληθεί, άλλοτε πάνω στις παγίδες αλλά και κατά τη διακίνηση, λόγω των άσχημων συνθηκών αιχμαλωσίας. Συνολικά, πάνω από 55 είδη άγριων πουλιών αποτελούν στόχο παγίδευσης στην Ελλάδα.

Από τα 24 είδη που αποτελούν τα πιο συχνά θύματα παγίδευσης και πωλούνται παράνομα στη χώρα μας, η μεγάλη πλειονότητα ανήκει στην οικογένεια των σπιζών (όπως καρδερίνες, φλώροι, σκαρθάκια κ.ά.), που είναι ευρύτερα γνωστά και ως «ωδικά πουλιά».

Η διακίνησή τους γίνεται κυρίως μέσα από υπαίθριες αγορές στις παρυφές των μεγάλων αστικών κέντρων της χώρας, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το παζάρι του Σχιστού στην Αττική, όπου εδώ και χρόνια κατάσχονται σε σταθερή βάση χιλιάδες άγρια πουλιά.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Μέτρα για την αντιμετώπιση νέας ξηρασίας στην Ευρώπη
Οι επιπτώσεις ενός γεγονότος ξηρασίας γίνονται σημαντικά πιο σοβαρές εάν, εκτός από το έλλειμμα βροχοπτώσεων (περίπου 20% για μεγάλα γεγονότα ξηρασίας των περασμένων αιώνων), επικρατούν οι θερμότερες συνθήκες.
Μέτρα για την αντιμετώπιση νέας ξηρασίας στην Ευρώπη
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Τα εγκλήματα του Πούτιν κατά του περιβάλλοντος
Αμαχοι και ειδικοί συγκέντρωσαν πληροφορίες καταγράφοντας περισσότερες από εκατό ξεχωριστές περιπτώσεις περιβαλλοντικών ζημιών που προκλήθηκαν μόνο τον πρώτο μήνα του πολέμου.
Τα εγκλήματα του Πούτιν κατά του περιβάλλοντος
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Εξαφανίζονται τα «νεφρά της Γης»
Οι απειλές που οδηγούν σε απώλεια υγροτόπων περιλαμβάνουν την αποστράγγιση για τη γεωργία και τις κατασκευές, τη ρύπανση, την υπεραλίευση, τα χωροκατακτητικά είδη και την κλιματική αλλαγή.
Εξαφανίζονται τα «νεφρά της Γης»
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Συνταγματική αναγνώριση των δικαιωμάτων της φύσης
Η νέα κυβέρνηση του Γκαμπριέλ Μπόριτς στη Χιλή εμφανίζεται έτοιμη να κατοχυρώσει συνταγματικά την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς οι εξορύξεις χαλκού και κοβαλτίου προκαλούν οικολογική καταστροφή.
Συνταγματική αναγνώριση των δικαιωμάτων της φύσης
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Τα γεωθερμικά βλάπτουν σοβαρά τους αυτόχθονες
Το διακύβευμα είναι υψηλότερο σήμερα με πολλούς στο κίνημα για το κλίμα να υποστηρίζουν ότι η μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν πρέπει να επαναλαμβάνει ιστορικά εκμεταλλευτικές πρακτικές.
Τα γεωθερμικά βλάπτουν σοβαρά τους αυτόχθονες
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Οικοκτονία ίσον έγκλημα πολέμου
Το νομοσχέδιο ορίζει ως οικοκτόνες πράξεις αυτές που περιλαμβάνουν «απερίσκεπτη παραβίαση» που οδηγεί σε «σοβαρές δυσμενείς αλλαγές, διαταραχές ή βλάβες σε οποιοδήποτε στοιχείο του περιβάλλοντος».
Οικοκτονία ίσον έγκλημα πολέμου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας