Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενιο Μορικόνε: ο καλύτερος «μαθητής» της CIA

Gruppo d’Improvvisazione Nuova Consonanza

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενιο Μορικόνε: ο καλύτερος «μαθητής» της CIA

  • A-
  • A+
Ο Ενιο Μορικόνε, που πέθανε στις 6 Ιουλίου, είχε θητεύσει εν αγνοία του σε μια από τις μουσικές ακαδημίες που έστησαν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης με τη Σοβιετική Ενωση. Αν κρίνουμε πάντως από το μετέπειτα έργο του μεγάλου δημιουργού, οι Αμερικανοί φορολογούμενοι μάλλον πέταξαν τα λεφτά τους στα σκουπίδια.

«Κάποια στιγμή φτάσαμε σε ένα ξέφωτο [του δάσους] στο κέντρο του οποίου υπήρχε ένας βράχος. Καθίσαμε σε κύκλο και κάθε ένας άρχισε να παράγει έναν ήχο. Από αυτό το περιστατικό δημιουργήθηκε η [ομάδα μουσικού αυτοσχεδιασμού] Gruppo d’Improvvisazione Nuova Consonanza». Η συγκεκριμένη ιστορία, την οποία ο Ενιο Μορικόνε διηγούνταν στην αυτοβιογραφία του, έλαβε χώρα το 1958 στο πλαίσιο του ετήσιου φεστιβάλ μουσικής του Ντάρμσταντ, στο γερμανικό κρατίδιο της Εσσης.

Το φεστιβάλ είχε αρχικά χαρακτήρα θερινών μαθημάτων γρήγορα όμως άρχισε να θεωρείται σαν κοιτίδα μιας νέας μουσικής σχολής. Οπως εξηγούσε προ ημερών σε άρθρο του στο Tribune ο δημοσιογράφος και συνθέτης Ρόμπερτ Μπάρι, το φεστιβάλ άρχισε να συγκεντρώνει, μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, την παγκόσμια πρωτοπορία της σύγχρονης κλασικής μουσικής και όχι μόνο. Σε παλαιότερη συνέντευξή του στο περιοδικό The Spectator ο Μορικόνε υποστήριξε ότι από εκείνες τις εμπειρίες στο Ντάρμσταντ έμαθε «τι σημαίνει να γράφεις σύγχρονη μουσική».

Αυτό που δεν γνώριζε ο Μορικόνε, και πιθανότατα κανένας από τους παρευρισκόμενους, ήταν ότι η λεγόμενη «σχολή του Ντάρμσταντ» χρηματοδοτούνταν από τη CIA στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Οπως αναφέρει η Βρετανίδα ιστορικός Φράνσις Στόνορ Σάουντερς, το φεστιβάλ εντασσόταν σε ένα «μυστικό πρόγραμμα πολιτιστικής προπαγάνδας στη δυτική Ευρώπη» στο οποίο οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες «είχαν επενδύσει σημαντικούς πόρους».

Οι λεπτομέρειες αυτού του προγράμματος συχνά χάνονται ανάμεσα σε θεωρίες συνωμοσίας. Δεν γνωρίζουμε, παραδείγματος χάριν, σε ποιο βαθμό λειτουργούσε σαν μηχανισμός κατασκοπείας και στρατολόγησης πρακτόρων ή εάν απλώς χρησίμευε σε μια μάχη γοήτρου απέναντι στα πολιτισμικά επιτεύγματα της Σοβιετικής Ενωσης.

Οπως προέκυψε το 2014, μετά τον αποχαρακτηρισμό διαβαθμισμένων εγγράφων, εκείνη την εποχή η CIA χρηματοδοτούσε ακόμη και την έκδοση βιβλίων σοβιετικών αντιφρονούντων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το έργο «Δρ Ζιβάγκο» του Πάστερνακ. Υπεύθυνος για όλα αυτά τα προγράμματα ήταν ο «Τομέας Σοβιετικών Υποθέσεων» της υπηρεσίας πληροφοριών.

Οποιες και αν ήταν πάντως οι προθέσεις της Ουάσινγκτον, στην περίπτωση του Ενιο Μορικόνε μάλλον πέταξαν τα λεφτά τους. Ο μεγάλος συνθέτης προσέφερε τις δημιουργίες του σε ταινίες που ακόμη και σήμερα θεωρούνται εκ των ων ουκ άνευ εφόδια για κάθε αριστερό, κομμουνιστή και αναρχικό σινεφίλ. Στην ταινία «Σάκο και Βαντσέτι» έγραψε μεταξύ άλλων το θρυλικό Here’s to you, που τραγουδούσε η Τζόαν Μπαέζ για την εκτέλεση των δυο αναρχικών. Η μουσική του συνόδευσε ταινίες όπως το «Η εργατική τάξη πάει στον παράδεισο» του Ελιο Πέτρι και το «1900» του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, οι οποίες μύησαν εκατομμύρια θεατές στην ιστορία της εργατικής και της αγροτικής τάξης του 20ού αιώνα.

Ακόμη όμως και τα περίφημα Σπαγγέτι Γουέστερν, με τα οποία ο Μορικόνε συνέδεσε το όνομά του, δεν ήταν τόσο αθώα και απολιτίκ όσο νομίζουμε. Οπως εξηγούσε ο πρώην διευθυντής της Monde Diplomatique, Ιγκνάσιο Ραμονέ, αρκετοί αναρχικοί και κομμουνιστές σκηνοθέτες και σεναριογράφοι χρησιμοποίησαν το συγκεκριμένο κινηματογραφικό είδος για να περνάνε στο κοινό ιδεολογικά μηνύματα ή ακόμη και αυτούσιες φράσεις από βιβλία του Κροπότκιν και του Ντουρούτι.

Αν αυτό είναι το τελικό προϊόν ενός συνθέτη, που θήτευσε σε μια σχολή που χρηματοδοτούσε η CIA, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες μάλλον θα πρέπει να αναθεωρήσουν τις πρακτικές τους. Το βέβαιο είναι ότι ενισχύοντας τις τέχνες και τον πολιτισμό καμία κυβέρνηση και καμία υπηρεσία δεν κατάφερε να νικήσει τον κομμουνισμό. Ενδεχομένως μάλιστα να πέτυχε ακριβώς το αντίθετο. Ισως γι’ αυτό η ελληνική κυβέρνηση, έχοντας διδαχθεί από τα παθήματα της CIA, άρχισε να απομακρύνει τα μαθήματα Καλλιτεχνικών από τα σχολεία και να τα αντικαθιστά με θρησκευτικά.


Info:

Διαβάστε

The Cultural Cold War

(Εκδόσεις The New Press)

Η Βρετανίδα ιστορικός Φράνσις Στόνορ Σάουντερς εξερευνά το δαιδαλώδες δίκτυο κατασκοπείας που είχε στήσει η CIA στον χώρο της σύγχρονης τέχνης της Δυτικής Ευρώπης.

Ennio Morricone: In His Own Words

(Εκδόσεις Oxford University Press)

Αυτοβιογραφικά κείμενα του Ενιο Μορικόνε σε επιμέλεια του μουσικού και συγγραφέα Αλεσάντρο ντε Ρόσα

info-war.gr

INFOWAR
Επιστρέφει η μεγάλη των πραξικοπηματιών σχολή
Η Σχολή της Αμερικής έχει εκπαιδεύσει τους περισσότερους δικτάτορες στην ανθρώπινη ιστορία Γερουσιαστής Τζόζεφ Κένεντι Oι περισσότεροι στη...
Επιστρέφει η μεγάλη των πραξικοπηματιών σχολή
INFOWAR
Αποκάλυψη (σαράντα χρόνια) Τώρα
Ο σεναριογράφος Τζον Μίλιους εξηγούσε πριν από χρόνια πώς επιχείρησε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη στοιχεία από το βιβλίο «Η καρδιά του σκότους» του Τζόζεφ Κόνραντ για να στήσει την περσόνα του συνταγματάρχη...
Αποκάλυψη (σαράντα χρόνια) Τώρα
INFOWAR
Κρέμες για τον ρατσισμό των άλλων
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920 το λευκό δέρμα αποτελούσε την καλύτερη απόδειξη ότι δεν ήσουν αναγκασμένος να εργάζεσαι στα χωράφια.
Κρέμες για τον ρατσισμό των άλλων
INFOWAR
Η μεγάλη αναταραχή
Αναλυτές προέβλεπαν εδώ και χρόνια τρομακτική αύξηση κοινωνικών συγκρούσεων και βίαιων λαϊκών εξεγέρσεων σε όλο τον κόσμο. Οι μελέτες τους όμως έφταναν στα μάτια λίγων αξιωματούχων και επιχειρηματιών που...
Η μεγάλη αναταραχή
INFOWAR
Πόσες φορές «εισέβαλε» το Πεντάγωνο στις ΗΠΑ
Eνα παλιό ανέκδοτο έλεγε ότι στις ΗΠΑ δεν πραγματοποιούνται πραξικοπήματα γιατί δεν υπάρχει αμερικανική πρεσβεία. Ενα καλύτερο ανέκδοτο θα έλεγε ότι δεν χρειάζονται πραξικοπήματα, καθώς για δεκαετίες η χώρα...
Πόσες φορές «εισέβαλε» το Πεντάγωνο στις ΗΠΑ
INFOWAR
Δικαίωμα στο πλιάτσικο
Οι εικόνες μαύρων που τρέχουν με μια τηλεόραση στην πλάτη εν μέσω μιας εξέγερσης στοιχειώνουν το υποσυνείδητο της ρατσιστικής αλλά και της φιλελεύθερης Αμερικής. Ισως γιατί κανένας δεν προσπαθεί να εξετάσει...
Δικαίωμα στο πλιάτσικο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας