Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δικαίωμα στο πλιάτσικο

Μινεάπολη, 28 Μαΐου 2020

AP PHOTO
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δικαίωμα στο πλιάτσικο

  • A-
  • A+
Οι εικόνες μαύρων που τρέχουν με μια τηλεόραση στην πλάτη εν μέσω μιας εξέγερσης στοιχειώνουν το υποσυνείδητο της ρατσιστικής αλλά και της φιλελεύθερης Αμερικής. Ισως γιατί κανένας δεν προσπαθεί να εξετάσει αυτή την εικόνα από την πλευρά των εξεγερμένων.

Eνα επαναλαμβανόμενο μοτίβο εμφανίζεται στις ΗΠΑ κάθε φορά που η δολοφονία ενός μαύρου από την αστυνομία προκαλεί εξέγερση και καταστροφή ιδιωτικής περιουσίας. Τα συντηρητικά ΜΜΕ ταυτίζουν συλλήβδην κάθε ριζοσπαστική κινητοποίηση με το πλιάτσικο. Ουσιαστικά αναπαράγουν το στερεότυπο του τεμπέλη και παραβατικού μαύρου που ενδιαφέρεται μόνο για το συμφέρον του και όχι για την κοινωνική αλλαγή ή τη δικαιοσύνη. Αντίθετα, προοδευτικοί σχολιαστές είτε αποσιωπούν τα περιστατικά είτε τα αποδίδουν σε «περιθωριακά» στοιχεία τα οποία παρεισφρέουν στις διαδηλώσεις.

Μια πιο προσεκτική ματιά όμως στην ιστορία των εξεγέρσεων και του πλιάτσικου ίσως μας επιτρέψει να δούμε το δάσος αντί του δέντρου.

Μινεάπολη, 29 Μαΐου 2020

AP PHOTO

Η λέξη loot που χρησιμοποιούν οι Αγγλοσάξονες για το πλιάτσικο προέρχεται από την ινδική λέξη lut (και τη σανσκριτική lunt), που σημαίνουν ληστεύω. Ο όρος εισάγεται στα αγγλικά από τα μέσα του 19ου αιώνα για να περιγράψει το θεσμοποιημένο πλιάτσικο που πραγματοποιούσε στην Ινδία ο βρετανικός στρατός - και κυρίως οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του (ένα είδος «μπόνους», όπως αυτό που απολαμβάνουν σήμερα οι CEO μιας εταιρείας ανάλογα με την άντληση υπεραξίας που επιτυγχάνουν).

Στο υπό έκδοση βιβλίο της «In Defense of Looting», η συγγραφέας Βίκι Οστερβέιλ συνδέει την έννοια του πλιάτσικου της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας με το δουλοκτητικό σύστημα των ΗΠΑ και τη βίαιη μεταφορά μαύρων από την Αφρική. «Η έννοια του τι σημαίνει να είσαι μαύρος δημιουργήθηκε ταυτόχρονα με την αμερικανική σύλληψη της ιδιωτικής περιουσίας, μέσω του δουλοκτητικού συστήματος» γράφει η Οστερβέιλ.

Εκείνη την εποχή, εξηγεί η ίδια, ακόμη και η διά της βίας απελευθέρωση ενός σκλάβου από το πλήθος θεωρούνταν «πλιάτσικο» στην ιδιωτική περιουσία, που αποτελούνταν κυρίως από τη γη και τους σκλάβους. Παρεμπιπτόντως, η αστυνομία στις ΗΠΑ θα αναπτυχθεί ως συνέχεια των ιδιωτικών φρουρών που προστάτευαν αυτήν ακριβώς την «περιουσία» των λευκών γαιοκτημόνων.

Προφανώς η Αμερικανίδα συγγραφέας και ακτιβίστρια αποφεύγει να συγκρίνει την απελευθέρωση ενός ανθρώπου με την αρπαγή μιας τηλεόρασης από ένα κατάστημα που φλέγεται. Εισάγοντας όμως στη συζήτηση την έννοια της ιδιωτικής περιουσίας και της οικονομικής εκμετάλλευσης του μαύρου πληθυσμού, μας επιτρέπει να δούμε πιο καθαρά ποιοι ευθύνονται για το πραγματικό πλιάτσικο.

Πλιάτσικο, εξηγούσε προ ημερών ο Πίτερ Γκόουαν από το ίδρυμα μελετών Next System Project, είναι η αρπαγή των φυσικών πόρων της περιφέρειας από τους στρατούς της Δύσης, αλλά και το ενδεχόμενο να ιδιωτικοποιηθεί η ανακάλυψη του πρώτου εμβολίου για τον κορονοϊό και να πουληθεί στην περιφέρεια με στόχο το κέρδος. Πλιάτσικο είναι να εισβάλλει η αστυνομία σε σπίτια ανθρώπων που επέλεξαν να φάνε αντί να πληρώσουν το ενοίκιο.

Πλιάτσικο είναι η ιδιωτικοποίηση του δημόσιου ταχυδρομείου (που δρομολογείται στις ΗΠΑ) αλλά και τα κέρδη που θα αποκομίσουν οι εταιρείες ιδιωτικού μετοχικού κεφαλαίου από τη χρεοκοπία επιχειρήσεων και τις απολύσεις εργαζομένων που θα ακολουθήσουν την πανδημία. Η συνεχής παρουσίαση λοιπόν από συντηρητικά ΜΜΕ ενός μαύρου που βγαίνει από ένα κατάστημα με μια τηλεόραση έχει ως στόχο να αποκρύψει ποιοι είναι οι υπεύθυνοι και ποια τα θύματα του πραγματικού πλιάτσικου.

Την ίδια στιγμή όμως η (συχνά καλοπροαίρετη) προσπάθεια απόκρυψης της ίδιας εικόνας, από πιο προοδευτικά τμήματα της αμερικανικής κοινωνίας, διαιωνίζει έναν άλλο μύθο: ότι το κίνημα των μαύρων, από τη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα, «πέτυχε» αποκλειστικά χάρη στις μη βίαιες μεθόδους που ακολούθησε.

Η πρώτη απάντηση σε αυτό το επιχείρημα είναι ότι το κίνημα για τα δικαιώματα των μαύρων… απέτυχε. Σε απόλυτα μεγέθη ο αριθμός των μαύρων που βρίσκονται σήμερα στη φυλακή ή σε καθεστώς αστυνομικής επιτήρησης (τρεις στους τέσσερις νεαρούς μαύρους) ξεπερνά τον αριθμό των σκλάβων του 1850, ενώ ο αριθμός όσων έχουν χάσει το δικαίωμα ψήφου είναι μεγαλύτερος εκείνων που δεν μπορούσαν να ψηφίσουν το 1870 (προφανώς, χωρίς αναγωγή στον πληθυσμό, αυτά τα στοιχεία έχουν κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, αλλά δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος). Η οικονομική ανισότητα μεταξύ μαύρων και λευκών έχει αυξηθεί από τη δεκαετία του '60, ενώ τα γκέτο των μαύρων στις μεγαλουπόλεις είναι συχνά πιο αποκομμένα σε σχέση με το παρελθόν.

Ακόμη και όσα κερδήθηκαν, όμως, τον τελευταίο μισό αιώνα είναι αμφίβολο αν πρέπει να αποδοθούν μόνο στον μη βίαιο αγώνα ακτιβιστών όπως ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Οι αναρίθμητες βίαιες εξεγέρσεις των μαύρων της δεκαετίας του '60 (που πάντα συνοδεύονταν και από πλιάτσικο) σε συνδυασμό με το ένοπλο, επαναστατικό κίνημα της οργάνωσης Μαύροι Πάνθηρες άσκησαν εξίσου μεγάλη πίεση στο αμερικανικό κράτος. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι το απόλυτο σύμβολο της μη βίας, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, είχε συλληφθεί τουλάχιστον 30 φορές από την αστυνομία γιατί παραβίασε τον νόμο, ενώ τελικά δολοφονήθηκε (όπως και δεκάδες μέλη των Μαύρων Πανθήρων) όταν άρχισε να ριζοσπαστικοποιείται και να ταυτίζει τον φυλετικό αγώνα με τον ταξικό.

Ακούγεται σαν ειρωνεία της ιστορίας αλλά είναι απόλυτα φυσιολογικό ότι η δολοφονία του μη βίαιου κληρικού πυροδότησε τις πιο βίαιες εξεγέρσεις που είχε γνωρίσει μέχρι τότε η Αμερική, με ολόκληρες γειτονιές να παραδίδονται στις φλόγες για σειρά ημερών.

Για όσο διάστημα η λευκή Αμερική θα αντιμετωπίζει τους μαύρους σαν «περιουσία» της, το πλιάτσικο της ιδιωτικής περιουσίας θα είναι αναμενόμενο. Αν όχι ενδεδειγμένο, για τους οπαδούς των καθαρών «επαναστάσεων θερμοκηπίου», σίγουρα κατανοητό.

Info

Διαβάστε​​​​​​

In Defense of Looting

Μια ριζοσπαστική ανάλυση του πλιάτσικου από τη συγγραφέα Βίκι Οστερβεϊλ, που καταρρίπτει τη διάκριση μεταξύ καλών και κακών εξεγερμένων. Κυκλοφορεί τον Οκτώβριο.

info-war.gr

INFOWAR
Η μεγάλη αναταραχή
Αναλυτές προέβλεπαν εδώ και χρόνια τρομακτική αύξηση κοινωνικών συγκρούσεων και βίαιων λαϊκών εξεγέρσεων σε όλο τον κόσμο. Οι μελέτες τους όμως έφταναν στα μάτια λίγων αξιωματούχων και επιχειρηματιών που...
Η μεγάλη αναταραχή
INFOWAR
Οι τράπεζες ξεπλένουν την ηρωίνη
Οι νέες κατηγορίες που αντιμετωπίζει η βρετανική τράπεζα HSBC, για τον ρόλο της σε διεθνές κύκλωμα ξεπλύματος μαύρου χρήματος από τα μεγαλύτερα καρτέλ ναρκωτικών του κόσμου, δεν θα έπρεπε να εκπλήσσουν...
Οι τράπεζες ξεπλένουν την ηρωίνη
INFOWAR
Μη φορολογήσετε το Facebook. Διαλύστε το
Η κατάρρευση των διαφημιστικών εσόδων των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης, εν μέσω της πανδημίας, αποκάλυψε τις νέες ισορροπίες που έχουν δημιουργηθεί στον χώρο της ενημέρωσης με την κυριαρχία του δυοπωλίου της...
Μη φορολογήσετε το Facebook. Διαλύστε το
INFOWAR
Αερομαχίες τεχνητής νοημοσύνης
Τα δύο F-16 κινούνταν επικίνδυνα προς το έδαφος καθώς κάθε πιλότος προσπαθούσε να φέρει τον αντίπαλό του σε απόσταση και γωνία βολής. Μια καθυστέρηση όμως μερικών δεκάτων του δευτερολέπτου στην αντίδραση του...
Αερομαχίες τεχνητής νοημοσύνης
INFOWAR
Σίνζο Άμπε: Eνας Τραμπ λιγότερος
Η παραίτηση του μακροβιότερου πρωθυπουργού της Ιαπωνίας σηματοδοτεί το τέλος μιας από τις πιο σκοτεινές πολιτικές δυναστείες που καθόρισαν την πορεία της τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη.
Σίνζο Άμπε: Eνας Τραμπ λιγότερος
INFOWAR
Κρέμες για τον ρατσισμό των άλλων
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920 το λευκό δέρμα αποτελούσε την καλύτερη απόδειξη ότι δεν ήσουν αναγκασμένος να εργάζεσαι στα χωράφια.
Κρέμες για τον ρατσισμό των άλλων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας