Σαλβαδόρ Νταλί, Μαν Ρέι, Ρενέ Μαγκρίτ, Μαξ Ερνστ, Μαρσέλ Ντισάμπ, Φρανσίς Πακαμπιά είναι μερικά μόνο από τα ονόματα που κατακλύζουν το συλλογικό φαντασιακό, όταν μιλάμε για σουρεαλισμό, μια αφήγηση που, όπως τόσες στην ιστορία, μιλά για τη ζωή μέσα από τις σκέψεις και τις πράξεις των αντρών.
Διόλου τυχαία, μία από τις κορυφαίες εκπροσώπους των σουρεαλιστριών, η Leonora Carrington, στο απόγειο του κινήματος προειδοποιούσε για «τον σουρεαλισμό ως παγίδα», σαν μια μεγάλη απάτη όπου οι γυναίκες εκτιμώνται για τη διαίσθησή τους, για την έμπνευση που πρόσφεραν και κυρίως ως υποταγμένες σύντροφοι των μεγάλων καλλιτεχνών, καλώντας τις ομότεχνές της να αρθρώσουν τη δική τους φωνή.
Και το έκαναν. Σε ελάχιστα άλλα καλλιτεχνικά κινήματα οι γυναίκες είχαν τόσο πολύπλευρους και επαναστατικούς ρόλους. Δεν ήταν απλά μούσες, σύντροφοι, φίλες ή απλές συνοδευτικές φιγούρες, αλλά αυθύπαρκτες δημιουργοί με ξεχωριστό στίγμα που ερεύνησαν σχολαστικά τη μαγεία των συνειρμών, την ελευθερία του σώματος, τον έως τότε αχαρτογράφητο και σκοτεινό κόσμο του γυναικείου ερωτισμού. Ανατρέποντας τις συμβάσεις, ζητούσαν όχι περισσότερα αλλά τα πάντα.
Σε αυτές είναι αφιερωμένη έκθεση-δημοπρασία που άνοιξε τις πύλες της στις 15 Σεπτεμβρίου στο Sotheby’s της Νέας Υόρκης και θα διαρκέσει έως τις 17 Οκτωβρίου.
Στην έκθεση με τίτλο «Cherchez la femme (Αναζητήστε τη γυναίκα): Γυναίκες και Σουρεαλισμός» θα παρουσιαστούν περισσότερα από 50 έργα γυναικών που μετείχαν σ’ αυτό το κίνημα, ανάμεσά τους δημιουργίες των Leonora Carrington, Dorothea Tanning, Elsa Schiaparelli, Frida Khalo, Meret Oppenheim, Leonor Fini, Remedios Varo, Sylvia Fein, Dora Maar, Lee Miller, Kay Sage.
Στόχος της έκθεσης, κατά την Τζούλιαν Ντόους, αντιπρόεδρο του Τμήματος Ιμπρεσιονιστικής και Σύγχρονης Τέχνης του Sotheby’s, είναι να κεντρίσει το ενδιαφέρον του κοινού γι’ αυτήν την εξαιρετική ομάδα έργων: «Οι γυναίκες του σουρεαλισμού έχουν οριστεί περισσότερο ως απλές ακόλουθες των αντρών ομοτέχνων τους παρά ως αυθεντικές καινοτόμες δημιουργοί.
»Η ιστορία τους και ο ρόλος που η τέχνη τους έπαιξε εκείνη την περίοδο δυστυχώς έχουν ελάχιστα ειπωθεί. Αυτή η έκθεση συμβάλλει στο να αφηγηθούμε την ιστορία τους και να δείξουμε στους συλλέκτες ότι οι γυναίκες καλλιτέχνιδες ήταν αυτοδίκαια σπουδαίες και έπαιξαν καίριο ρόλο στη διαμόρφωση του σουρεαλισμού».
Η αγορά τέχνης σίγουρα το έχει καταλάβει, άλλωστε αυτό είναι και το νόημα αυτής της έκθεσης στο Sotheby’s. Η τιμή-ρεκόρ για έργο της Αμερικανίδας Kay Sage το 2007 ήταν 72.000 δολάρια ενώ το 2014 μια αυτοπροσωπογραφία της πουλήθηκε έναντι 7,077 εκατ. δολαρίων.
Την ίδια χρονιά το «Hacia la Torre» της Remedios Varo αποτιμήθηκε στα 4,3 εκατ. δολάρια και «Ο Πειρασμός του Αγίου Αντωνίου» της Leonora Carrington πουλήθηκε 2,62 εκατ. δολάρια.
