«Είναι δύσκολο να δεχτείς τον άλλο όπως είναι»

Από το 1962 που πρωτοανέβηκε δεν σταμάτησε να παίζεται. «Τολμώ να πω ότι είναι το έργο που θα ταυτιστεί με το όνομά μου ή το όνομά μου μαζί του, κι εγώ, από τον σεμνό μου τάφο, δεν θα έχω καμιά αντίρρηση» έχει πει ο Εντουαρντ Αλμπι για το έργο που τον καθιέρωσε ως μεγάλο θεατρικό συγγραφέα.

Το «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» ανεβαίνει τις 15 Φεβρουαρίου στο Από Μηχανής Θέατρο σε σκηνοθεσία Γιώργου Κιμούλη, με τον Ακι Βλουτή και τη Νίκη Παλληκαράκη στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.

Ολα διαδραματίζονται μια νύχτα ώς το ξημέρωμα στο καθιστικό ενός σπιτιού, στο συγκρότημα ενός μικρού πανεπιστημίου της Νέας Αγγλίας.

Εκεί παρασύρει η Μάρθα μετά από πάρτι ένα νεαρό ζευγάρι για ένα τελευταίο ποτό.

Στην πραγματικότητα τους θέλει «κοινό» για την παράσταση-επίθεση που ετοιμάζει στον άντρα της, τον Τζορτζ.

Η Μάρθα είναι απογοητευμένη, θυμωμένη αλλά δυναμική. Ο Τζορτζ δειλός, άτολμος, αποτυχημένος, αδιάφορος για ό,τι συμβαίνει στον γάμο του, στο περιβάλλον.

Οσο περνάει η νύχτα το παιχνίδι αγριεύει, γίνεται αγοραίο, καθώς το αλκοόλ ρέει απελευθερώνοντας κοινωνικούς φραγμούς, μυαλό, γλώσσα, κορμιά.

Η Μάρθα και ο Τζορτζ ορμούν με λύσσα ο ένας στον άλλον σαν πληγωμένα θηρία.

Αποκαλύπτονται τα μυστικά, η μοναξιά, οι ενοχές, η ανασφάλεια, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, ενώ συντρίβονται ψευδαισθήσεις και ζωτικά ψεύδη που τους κρατούσαν μια ολόκληρη ζωή.

Το ξημέρωμα τους βρίσκει όλους εξουθενωμένους.

Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ, δηλαδή ποιος φοβάται την πραγματικότητα;

Το έργο για πολλά χρόνια συντηρεί την αγάπη του κοινού αλλά και των ηθοποιών.

Η Μάρθα και ο Τζορτζ είναι ρόλοι που οι περισσότεροι ηθοποιοί θέλουν κάποτε να παίξουν.

«Το θέμα είναι οικείο στον κόσμο γιατί διερευνά σε βάθος την περίπλοκη λειτουργία-συμπεριφορά που αναπτύσσουν ένας άντρας και μια γυναίκα μέσα στη σχέση τους» λέει ο Ακις Βλουτής.

«Σε όλους αρέσει να παρακολουθούμε μέσα από μια κλειδαρότρυπα ή καλύτερα να είμαστε θεατές αυτού που συμβαίνει σε μια σχέση. Το έργο ήταν πολύ προχωρημένο στην εποχή του και μην ξεχνάμε πως όταν παίχτηκε στον κινηματογράφο από ένα μυθικό ζευγάρι, τους Ρίτσαρντ Μπάρτον και Ελίζαμπεθ Τέιλορ, μυθοποιήθηκε από αυτά τα δύο σύμβολα. Νομίζω ότι οι ηθοποιοί το αγαπούν πολύ κυρίως επειδή πρόκειται για κείμενο πολυσύνθετο με μια ψυχαναλυτική-υπαρξιακή διαδρομή, με ιδιαζόντως δύσκολους ελιγμούς, στοιχεία που δίνουν την ευκαιρία στους ερμηνευτές να καταδυθούν και να αναμετρηθούν με το προσωπικό τους βάθος. Αυτό δεν είναι απλό. Είναι δύσκολο να αντιμετωπίσεις τον δικό σου πάτο».

● Μια νύχτα αλληλοσπαραγμού με τους ήρωες να ξεγυμνώνονται εντελώς.

Στο άγριο παιχνίδι ανάμεσα στη Μάρθα και τον Τζορτζ θίγονται πολλά δίπολα: άντρας-γυναίκα, αγάπη-μίσος, γονιμότητα-στειρότητα, θύμα-θύτης, ιστορία-βιολογία, εκκλησία-παγανισμός.

Και μάλιστα υπό την επήρεια του αλκοόλ το οποίο βοηθάει στην αποκάλυψη των μυστικών και των βαθιών ενστίκτων.

Ο Αλμπι με τρόπο μαγικό διατηρεί πάντα επί σκηνής το χιούμορ σε θαυμαστή ισορροπία με μια σειρά σοβαρών θεμάτων που τρέχουν παράλληλα.

Τοποθετεί στο κέντρο του ενδιαφέροντος την οικογένεια και ανιχνεύει τις αναπηρίες της. Αυτός ο πυρήνας εκρήγνυται μπροστά στους θεατές διαλύοντας κάθε ψευδαίσθηση.

● Είναι τυχαίο που ο συγγραφέας θέλει τον Τζορτζ καθηγητή Ιστορίας;

Φυσικά και δεν είναι τυχαίο. Ο Αλμπι επιλέγει έναν ιστορικό που έχει σπουδάσει Ιστορία, διδάσκει Ιστορία και λέει ιστορίες.

Και επειδή λέει ιστορίες, γράφει και ιστορίες.

Είναι ένας διανοούμενος που φλερτάρει με την τέχνη. Δεν μπορεί να ανταποκριθεί στα παιχνίδια της εξουσίας, δεν τον ενδιαφέρουν.

Δεν μπορεί να διεκδικήσει όπως θα ήθελε η Μάρθα μια έδρα στο πανεπιστήμιο γιατί ο ίδιος αμφισβητεί όλο το σύστημα.

Είναι ένας αναρχικός, ένας μοναχικός λύκος.

Η Μάρθα είναι γυναίκα ιδιαιτέρως έξυπνη αλλά η μικρή κοινωνία στην οποία ζει δεν της επιτρέπει να διεκδικήσει θέση στον ανδροκρατούμενο πανεπιστημιακό κόσμο.

Ως γυναίκα αντιλαμβάνεται ότι κάτι της λείπει κι αυτό την κάνει να νιώθει ανεπαρκής.

Δεν μπορεί να πιστέψει ότι η ίδια ως ανθρώπινο ον έχει μια αξία. Αυτό δημιουργεί μια μεγάλη αυτοματαίωση.

Είναι και οι δυο τους άνθρωποι που θα μπορούσαν να γίνουν κάτι σημαντικό αλλά δεν μπορούν.

Ετσι είναι φτιαγμένος αυτός ο κόσμος. Ο,τι το διαφορετικό εξορίζεται.

● Υπάρχει νικητής σ’ αυτόν τον πόλεμο τελικά;

Ο Τζορτζ αναγνωρίζει την αναπηρία της Μάρθας, έχει την ευαισθησία να δεχτεί βαθιά μέσα του ότι εντέλει δεν φταίει αυτή που γεννήθηκε γυναίκα.

Δεν φταίει αυτή για τον κόσμο όπως είναι φτιαγμένος, ο κόσμος φτιάχτηκε από άντρες και αυτό περιορίζει πάντα τις γυναίκες.

Σκύβει το κεφάλι του και προσπαθεί απέναντί της να σηκώσει την ευθύνη που φέρουν οι άνδρες και ο κόσμος απλώνοντας τα χέρια του – δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο παρά να δει με αγάπη αυτό το πρόσωπο.

Μ’ έναν τρόπο καταλαβαίνουμε ότι ο Τζορτζ αγαπά τη Μάρθα έτσι όπως είναι και την αποδέχεται υπομένοντας όλους τους εξευτελισμούς. 


Δεν είμαι σίγουρος ότι στο τέλος του έργου η Μάρθα μπορεί να αγαπήσει τον Τζορτζ, της είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει ότι κάποιος την αγαπά πραγματικά.

Το πιο απλό και ταυτόχρονα σύνθετο σε μια σχέση είναι να κοιτάξει ο ένας τον άλλο στα μάτια με ειλικρίνεια.

Είναι πολύ δύσκολο γιατί μέσα σ’ αυτό το βλέμμα καθρεφτίζεται ο εαυτός σου.

Δεν μπορείς εύκολα να δεχτείς τον άλλο έτσι όπως είναι. Είναι σχεδόν αδύνατον να μην προσπαθήσεις να τον αλλάξεις.

Μόνο όταν τον δεχτείς απόλυτα υπάρχει πραγματική αγάπη.

Και οι τέσσερις χαρακτήρες του έργου φοβούνται τη «Βιρτζίνια Γουλφ».

● Πρώτη φορά συνεργάζεστε με τον Γιώργο Κιμούλη.

Επειδή συνεργάζομαι με τον Γιώργο Κιμούλη κάνω αυτό το έργο. Αλλιώς δεν θα το έκανα.

Αυτό είναι το πιο σημαντικό, με ποιον το κάνεις. Η οπτική μας -ημών των δύο- είναι πολύ συγγενής, ούτως ή άλλως όλα αυτά τα οποία αναφέρω στις ερωτήσεις είναι πράγματα τα οποία έχουμε συζητήσει και κατά τη διάρκεια των προβών.

Είναι ένας απόλυτος καλλιτέχνης με μεγάλη εμμονή στη λεπτομέρεια, παιγνιώδη διάθεση και τεράστια υπομονή.

Μετά από αυτό, ελπίζω να ακολουθήσουν και άλλες συνεργασίες μαζί του.

● Η παράσταση πέρασε περιπέτειες. Ηταν να ανέβει πέρσι με άλλη διανομή.

Η έλλειψη επικοινωνίας είναι κάτι καθημερινό στη ζωή αλλά καταστροφικό στην τέχνη.

Συμβαίνει πολλές φορές και στη ζωή και στο θέατρο να μην μπορούμε να επικοινωνήσουμε. Καθόλου.

Τότε αναγκαστικά πρέπει να βάλεις ένα τέλος.

Δεν έχει νόημα να αναφερθώ περισσότερο. Φυσικά στεναχωρήθηκα. Το θέατρο έμεινε χωρίς παράσταση κι εγώ χωρίς ρόλο.

«Κρίμα, αλλά τι να κάνουμε; Ετσι είναι η ζωή», όπως λέει και ο φίλος μας ο Αλμπι.

 Info:

Από Μηχανής Θέατρο (Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο, τηλ.: 210 5231131). «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» του Εντουαρντ Αλμπι.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Κιμούλης. Μετάφραση: Τζένη Μαστοράκη. Σκηνικά – κοστούμια: Νίκος Αναγνωστόπουλος. Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης.

Παίζουν: Ακις Βλουτής, Νίκη Παλληκαράκη, Σαράντος Γεωγλερής, Τζωρτζίνα Λιώση.