ΚΥΣΕΑ: Ώρα υπογραφών με το Ισραήλ – Συμβάσεις 3 δισ. ευρώ για εξοπλιστικά

Την έγκρισή του για την υπογραφή των συμβάσεων που αφορούν την προμήθεια ισραηλινών αντιβαλλιστικών και αντιαεροπορικών συστημάτων, συνολικής αξίας 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, αναμένεται να δώσει το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) κατά την αυριανή συνεδρίασή του στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η αγορά των νέων προηγμένων συστημάτων αεράμυνας γίνεται με απευθείας ανάθεση μέσω διακρατικής συμφωνίας που έχει συναφθεί μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της SIBAT, της Διεύθυνσης Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ.

Τα ισραηλινά συστήματα θα συγκροτήσουν τον «σιδερένιο θόλο» του Αιγαίου και αποτελούν βασικό τμήμα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», όπως έχει αποκαλέσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας τον νέο Μεσοπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) του ελληνικού κράτους. Συνολικά προβλέπεται να υπογραφούν τέσσερις συμβάσεις. Οι τρεις συμβάσεις, οι οποίες θα υπογραφούν από τη ΓΔΑΕΕ με τις Rafael και Israel Aerospace Industries (IAI) αφορούν την προμήθεια δύο πυροβολαρχιών αντιβαλλιστικών και αντιαεροπορικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς, David’s Sling, δέκα πυροβολαρχιών του συστήματος SPYDER-AiO, μεσαίου βεληνεκούς και έξι εκτοξευτών BARAK-MX αντίστοιχα, ενώ η τέταρτη περιλαμβάνει την αγορά των ραντάρ EL/M-2084 MMR, κατασκευής της ELTA, εταιρείας του ομίλου IAI.

Με την ένταξη των ισραηλινών συστημάτων στην ελληνική αεράμυνα αλλάζει, έπειτα από δεκαετίες, η «εθνικότητα» της αντιαεροπορικής ομπρέλας στο Αιγαίο. Τα ρωσικά συστήματα αποσύρονται και τα υφιστάμενα αμερικανικά Ρatriot αποκτούν ισραηλινό ανταγωνιστή. Το David’s Sling θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο ρωσικής προέλευσης σύστημα S-300PMU1 (δύο πυροβολαρχίες) και πιθανά, σε βάθος χρόνου, τις έξι πυροβολαρχίες Patriot εφόσον δεν υλοποιηθεί πρόγραμμα εκσυγχρονισμού τους. Η απόκτηση δέκα πυροβολαρχιών του συστήματος SPYDER-AiO θα οδηγήσει στην απόσυρση των επίσης ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικών συστημάτων μεσαίου βεληνεκούς TOR M1 (πέντε πυροβολαρχίες) και των μικρού βεληνεκούς OSA-AK/AKM (έξι πυροβολαρχίες). Τέλος, οι έξι εκτοξευτές BARAK-MX αναμένεται να αντικαταστήσουν τις επτά υφιστάμενες πυροβολαρχίες του συστήματος Improved HAWK PHASE III.

Ερωτήματα για τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Εφ.Συν.», στα παραρτήματα των συμβάσεων που πρόκειται να υπογραφούν, δεν περιλαμβάνονται οι συμφωνίες για τη συμμετοχή των ελληνικών εταιρειών στην κατασκευή των ισραηλινών συστημάτων. Η συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στα ισραηλινά εξοπλιστικά προγράμματα ορίζεται με MOU ή σε μερικές περιπτώσεις με LOI (Letter of Intent) που έχουν ήδη υπογράψει οι ισραηλινές εταιρείες με τις ελληνικές. Σημειώνεται ότι το LOI έχει ισχυρότερο δεσμευτικό χαρακτήρα σε σχέση με τo MOU, ενώ πιο δεσμευτική συνθήκη θεωρείται από νομικής άποψης η συμπερίληψη των συμφωνιών των ελληνικών εταιρειών με τους κύριους κατασκευαστές των έργων, στα παραρτήματα των κυρίων συμβάσεων.

Εντούτοις, όπως έχει γράψει η «Εφ.Συν.», ο στόχος για εγχώρια συμμετοχή στο 25% φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, ενώ σε καμία περίπτωση δεν είναι ακριβές αυτό που επικοινωνεί η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, ότι δηλαδή στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα η συμμετοχή των εταιρειών της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας θα ανέρχεται στο ένα τέταρτο του συνολικού προϋπολογισμού τους. Το 25%, ως ποσοστό, προσδοκάται να προκύψει από τη συμμετοχή των εγχώριων εταιρειών στην εκτέλεση των συμβάσεων προμήθειας και τεχνικής υποστήριξης των οπλικών συστημάτων των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων (direct) αλλά και από τη συνεργασία τους με τις ισραηλινές εταιρείες σε εξοπλιστικά προγράμματα που αφορούν άλλες χώρες (indirect). Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η direct και η indirect συμμετοχή των ελληνικών εταιρειών που έχουν υπογράψει MOU και LOI με τις ισραηλινές εταιρείες, θα ανέλθει τελικώς στο 25% που διατείνεται η κυβέρνηση.