Ταμείο Ανάκαμψης: Κινδυνεύουν να χαθούν πόροι ύψους 15 δισ. ευρώ

Στην πρώτη της κοινοβουλευτική παρέμβαση μετά τη συγκρότησή της με τη νέα, 8μελή της σύνθεση, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε ερώτηση προς τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη «Η Ελλάδα έχει απορροφήσει μόνο 14 από τα 36 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης – Είμαστε 23οι στην Ε.Ε. – Μόνο 4 δισ. σε παραγωγικές επενδύσεις, κινδυνεύουν να χαθούν πόροι ύψους 15 δισ. ευρώ». Η ερώτηση αναφέρεται στην εισαγωγική της παράγραφο στο πρώτο θέμα της εφημερίδας μας της 20ής Ιουλίου για την πορεία υλοποίησης του ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης, την πολύ μεγάλη καθυστέρηση στην απορρόφηση και τον κίνδυνο απώλειας σημαντικών πόρων, παραθέτοντας εκτενή αποσπάσματα από το δημοσίευμά μας και αναλυτικούς πίνακες.

Συγκεκριμένα, η ερώτηση -μεταξύ άλλων- αναφέρει:

«Το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της “Εφημερίδας των Συντακτών” της 20ής/7/2026 επικαλείται τα δημοσιοποιημένα στοιχεία της Eurostat στα μέσα Μαΐου για την απορρόφηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με τίτλο ‘‘Statistics related to the Recovery and Resilience Facility’’.

Στον σχετικό πίνακα φαίνεται καθαρά ότι η Ελλάδα είναι 7η από το τέλος στους 27 της Ε.Ε. σε χρήση των επιχορηγήσεων (Grants) του Ταμείου Ανάκαμψης που της αντιστοιχούν (18,2 δισ. ευρώ).

Πράγματι ένας έλεγχος στη σχετική βάση δεδομένων της Eurostat φανερώνει ότι η Ελλάδα στη σωρευτική απορρόφηση-χρήση κονδυλίων επιχορηγήσεων-εγγυήσεων το 2025 είναι 21η στους 27 με χρήση του 48,8% των κονδυλίων που της αναλογούν από το Ταμείο Ανάκαμψης (ήτοι 8,85 δισ. ευρώ). Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος εμφανίζεται να είναι 63,4%, δηλαδή η χώρα υπολείπεται κατά σχεδόν 15 ποσοστιαίες μονάδες (14,6%) από τον μέσο όρο της Ε.Ε.

Σε ό,τι αφορά τη χρήση των συνολικών κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, των δανείων και των επιχορηγήσεων των 36 δισ. ευρώ, η χώρα μας βρίσκεται στην 23η θέση της Ε.Ε. των 27 με χρήση-απορρόφηση μόλις του 39,1% των κονδυλίων που της αντιστοιχούν. Η Ελλάδα έχει απορροφήσει – χρησιμοποιήσει μόλις 14,1 δισ. των 36 δισ. που προορίζονται για τη χώρα. Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος εμφανίζεται να είναι 53,7%, δηλαδή η χώρα μας υπολείπεται σχεδόν 15 ποσοστιαίες μονάδες (14,6%) από τον μέσο όρο της Ε.Ε.

Μικρό το ποσοστό για επενδύσεις

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει χρησιμοποιήσει για επενδύσεις μόλις το 13,3% των συνολικών κονδυλίων που της αντιστοιχούν, ήτοι επενδύει μόλις 4,7 δισ. από τα λειψά 14 δισ. που έχει χρησιμοποιήσει. Ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 18,5%. Η χώρα κατατάσσεται μόλις 17η στην Ε.Ε. σε ποσοστό κονδυλίων που κατευθύνθηκαν σε επενδύσεις με απόσταση 5 και πλέον μονάδων από την Ε.Ε.

Επιπλέον, σύμφωνα με την “Εφημερίδα των Συντακτών”, από τα τελευταία στοιχεία του RRF Fulfilment προκύπτει ότι η Ελλάδα έχει εκπληρώσει μόνο το 53% των οροσήμων και των στόχων που έχει θέσει στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και έτσι υπολείπεται τρεις ποσοστιαίες μονάδες του ευρωπαϊκού μέσου όρου, που είναι 59%.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα:

● απορροφά-χρησιμοποιεί πολύ αργά από τη μεγάλη πλειονότητα της Ευρώπης τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης (39,1% έναντι 53,7% στην Ε.Ε.),

● μετατρέπει πολύ μικρότερο ποσοστό των χρημάτων σε πραγματικές επενδύσεις (13,1% στην Ελλάδα, 18,5% στην Ε.Ε.),

● υστερεί στην ολοκλήρωση των οροσήμων (milestones) που απαιτούνται για να εκταμιευθούν οι επόμενες δόσεις (53% έναντι 59%).

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι:

● έργα και επενδύσεις καθυστερούν,

● χρήματα μπορεί να μένουν «παρκαρισμένα» χωρίς να περνούν στην πραγματική οικονομία,

● επιχειρήσεις, υποδομές και νοικοκυριά χάνουν χρόνο και αναπτυξιακή ώθηση,

● και όσο πλησιάζει το τέλος του μηχανισμού, αυξάνεται ο κίνδυνος να μην προλάβει η χώρα να αξιοποιήσει πλήρως όλα τα διαθέσιμα κονδύλια.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι το RRF έχει αυστηρό χρονικό ορίζοντα. Τα έργα πρέπει να ολοκληρωθούν και τα ορόσημα να επιτευχθούν έως το 2026. Αν έργα ή μεταρρυθμίσεις δεν ολοκληρωθούν εγκαίρως, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος μέρος των πόρων να μην εκταμιευθεί ποτέ ή να χρειαστεί αναθεώρηση έργων και περικοπές.

Τα χρήματα που έχουν ήδη εκταμιευθεί προς την Ελλάδα (ώς το 2025 το 65,2% των κονδυλίων που της αντιστοιχούν) δεν «χάνονται» αυτόματα. Όμως αν τα έργα δεν ολοκληρωθούν, αν ορόσημα δεν επιτευχθούν ή αν δαπάνες δεν θεωρηθούν επιλέξιμες, τότε ενδέχεται να παγώσουν επόμενες δόσεις, να χρειαστούν ανακατανομές, να επιστραφούν αχρησιμοποίητα ποσά ή να μείνουν κονδύλια ανεκμετάλλευτα μέχρι τη λήξη του RRF το 2026.

Κίνδυνος μείωσης και επιστροφής των προκαταβολών

Τέλος, όπως φέρνει στη δημοσιότητα η εφημερίδα, υπάρχουν 178 μη εκπληρωμένα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης ενάμιση μήνα πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει εισπράξει 24,6 δισ. ευρώ -εκ των 36 δισ. που της αναλογούν- σε 7 πληρωμές. Όμως, μόλις, το 53% των οροσήμων που έχει υποβάλει έχουν εκπληρωθεί. Η Ελλάδα ήδη υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου της Ε.Ε. (59%) σε εκπλήρωση milestones. Η εφημερίδα για πρώτη φορά ποσοτικοποιεί τα ανεκπλήρωτα 178 milestones για τη χώρα μας με τον αρχικό προϋπολογισμό τους και προκύπτουν 14,8 δισ. ευρώ ανεκπλήρωτων στόχων-οροσήμων για την Ελλάδα. Και τούτα συμβαίνουν ενώ στις οδηγίες προς τα κράτη-μέλη η Κομισιόν με την ανακοίνωση C/2026/2614 της 4/5/26 καθιστά σαφές ότι δεν είναι εγγυημένη η καταβολή του συνόλου των 36 δισ. προς την Ελλάδα αν δεν έχουν ολοκληρωθεί όλα τα milestones -που η ίδια η κυβέρνηση έθεσε- ώς την 31η/8/26 και στα οποία σήμερα υστερεί. Χαρακτηριστικά στο έγγραφο αναφέρεται ότι αν η εκπλήρωση των milestones είναι ανεπαρκής τότε ξεκινάει από την Κομισιόν η διαδικασία μείωσης και επιστροφής των προκαταβολών […]».

Την ερώτηση υπογράφουν οι βουλευτές και βουλεύτριες:

Δούρου Ρένα, Παππάς Νίκος, Αμανατίδης Γιάννης, Ακρίτα Έλενα, Γιαννούλης Χρήστος, Ξανθόπουλος Θεόφιλος, Παπαηλιού Γιώργος, Πολάκης Παύλος