Η Άννα Φρανκ συνομιλεί με τα παιδιά της Παλαιστίνης

«Θέλει αρετήν και τόλμην» η… δέσμευση στα ανθρώπινα δικαιώματα. Σε μια εποχή όπου η πολιτισμένη Δύση «εζυγίσθη, εμετρήθη και ευρέθη ελλιπής», παρακολουθώντας παιδιά να σκοτώνονται νυχθημερόν και ένα κράτος να κουρελιάζει το διεθνές δίκαιο και να κάνει την πείνα όπλο μαζικής καταστροφής, η Έφη Λάζου, εκπαιδευτικός και θεατροπαιδαγωγός, έγραψε ένα θεατρικό όπου συναντιούνται η Άννα Φρανκ με παιδιά της Παλαιστίνης. Τολμηρό; Ίσως. Ύβρις; Σε καμία περίπτωση – έχει φροντίσει το Ισραήλ γι’ αυτό. Όταν βαφτίζεις αυτοάμυνα τη γενοκτονία, τότε δεν διαπράττεις ύβρι; Όταν εσύ που έζησες τον εφιάλτη, γίνεσαι ο ίδιος εφιάλτης, τι διαπράττεις; 

Χρόνια τώρα, η κ. Λάζου «τρέχει» το Θεατρικό Εργαστήρι «Φιέρα» και έχει ανεβάσει πολλές παραστάσεις, πάντα με θέμα τις ανθρώπινες αξίες και τις αποφάσεις «με ποιους θα πας και ποιους θ’ αφήσεις». Το έργο «Η Άννα Φρανκ συνομιλεί με τα παιδιά της Παλαιστίνης» το έγραψε η ίδια και ανέλαβε και τη διδασκαλία της δραματικής τέχνης στο Παιδικό και Εφηβικό Τμήμα του Εργαστηρίου. 

Διάβασε πολλά ιστορικά και λογοτεχνικά βιβλία για το θέμα, όπως μας είπε, γιατί ήξερε πως το θέμα που άγγιξε θα… άγγιζε ευαίσθητες χορδές. Στο έργο ακούγονται ένα εβραϊκό και ένα αραβικό νανούρισμα, προβάλλονται βίντεο και εικόνες από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και από τη Γάζα και εμφανίζονται Γερμανοί και Ισραηλινοί στρατιώτες. 

Οι Γερμανοί στρατιώτες λένε: «Η Άννα Φρανκ είναι παιδί Εβραίων, γεννημένη το 1929! Απαγορεύεται στους Εβραίους να περπατάνε στα πάρκα της πόλης ή να κάθονται σε δημόσια παγκάκια!» Οι Ισραηλινοί στρατιώτες λένε: «Η Λουτζέιν είναι παιδί Παλαιστινίων, γεννημένη το 1996! Απαγορεύεται στους Παλαιστίνιους να κυκλοφορούν στους εβραϊκούς δρόμους ή να εισέρχονται στις εβραϊκές περιοχές χωρίς άδεια εισόδου, η οποία θα ελέγχεται αυστηρά από Ισραηλινούς στρατιώτες στα σημεία ελέγχου της πόλης». «Εμείς είμαστε η τιμημένη Αρία Φυλή!!!», «Εμείς είμαστε ο εκλεκτός λαός τους Ισραήλ!»… 
Με μια αυτοσχέδια «μηχανή του χρόνου», η Έφη Λάζου συνδέει το μαύρο παρελθόν με το μαύρο παρόν. Δείχνει τα όνειρα της Άννας Φρανκ, της εβραιοπούλας που άφησε το συγκλονιστικό ημερολόγιο, όπου περιέγραψε όλη τη φρίκη του εγκλεισμού της μαζί με την οικογένειά της επί δύο χρόνια στο Άμστερνταμ, όπου κρύβονταν από τους Γερμανούς. Αυτή η φρίκη επαναλαμβάνεται τώρα, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές: οι Εβραίοι είχαν εκπέσει της ανθρώπινης ιδιότητάς τους στα μάτια των Γερμανών. Οι Παλαιστίνιοι το ίδιο στα μάτια των Εβραίων. «Κανείς δεν είναι αθώος» είπε Ισραηλινός αξιωματούχος για τα νεκρά παιδιά της Γάζας. Η «Τελική Λύση» απ’ την ανάποδη!

Στο έργο, η μητέρα της Άννας, η Εντίτ Φρανκ, λέει: «Κορίτσια, ετοιμάστε τις μικρές βαλίτσες! Μετακομίζουμε αύριο το ξημέρωμα στις 5 ακριβώς. Μη βάλετε παραπάνω από τα απαραίτητα. Το σπίτι θα μείνει με όλα τα πράγματα σαν να πηγαίναμε μια βόλτα». Ακριβώς το ίδιο γίνεται και στην Παλαιστίνη (και στην Ουκρανία και στην Υεμένη και στη Συρία και και και…). Φεύγουν οι άνθρωποι για μια θανατηφόρα βόλτα. 
Διάβασα τις προάλλες σε ένα άρθρο με τίτλο «Αντισημιτισμός στην Ελλάδα του 2025 – Όταν ξεχνάμε την Ιστορία»: «Πώς γίνεται η Ελλάδα, χώρα που θρήνησε χιλιάδες Έλληνες Εβραίους στα ναζιστικά στρατόπεδα, να ανέχεται τη βεβήλωση μνημείων, τις επιθέσεις εναντίον τουριστών και την επανεμφάνιση μιας ρητορικής που μυρίζει καθαρό μίσος;» Ακριβώς αυτό. Ξεχνάμε την Ιστορία. Εγώ, πάλι, θα ρωτούσα: Πώς γίνεται η Ελλάδα, χώρα που θρήνησε χιλιάδες Έλληνες Εβραίους στα ναζιστικά στρατόπεδα, να ανέχεται οι σημερινοί Εβραίοι να σκοτώνουν ό,τι αναπνέει, να εμποδίζουν την ανθρωπιστική βοήθεια, να πυροβολούν πεινασμένους, να απανθρωποποιούν ενάμιση χρόνο τώρα στο όνομα της αυτοάμυνας; 

Η Χαμάς έκανε κάτι φρικτό και καταδικαστέο. Η απάντηση του Ισραήλ ασύμμετρη και με προοπτική να κάνει, μαζί με την Αμερική, τη Γάζα ριβιέρα. Ο θάνατος δεν φτιάχνει με θάνατο. Ούτε είναι αντισημίτης όποιος βλέπει αυτή τη γενοκτονία και αντιδρά. Αντισημίτες και οι Ισραηλινοί που διαφωνούν με την κυβέρνησή τους; Από την άλλη, εννοείται ότι δεν είναι σωστό να ποινικοποιούμε τις εθνικότητες. Αυτό το κάνουν άλλοι με μεγαλύτερη επιτυχία… 

Στη Ζάκυνθο δεν πέθανε ούτε ένας Εβραίος – οι αθώοι προστατεύτηκαν και σώθηκαν όλοι. Η θέση μας, λοιπόν, εμάς των Ζακυνθινών, είναι εκεί, μπροστά στη σκηνή, για να ακούσουμε τα παιδιά να μιλούν γι’ αυτό το «Ποτέ ξανά» που έμεινε κενό γράμμα… 

ΥΓ. Η μόνη σωστή πλευρά της Ιστορίας είναι αυτή που κρατάει τα παιδιά ΟΛΟΥ του κόσμου ασφαλή! 

Info

«Η Άννα Φρανκ συνομιλεί με τα παιδιά της Παλαιστίνης», της Έφης Λάζου | Παιδικό και Εφηβικό Τμήμα του Θεατρικού Εργαστηρίου «Φιέρα» | 26 και 27 Ιουνίου 2025, στις 20.30 | Θέατρο Σαρακηνάδου, Ζάκυνθος |Είσοδος ελεύθερη