Είναι από τους ανθρώπους που δεν χρειάζονται μεν συστάσεις, αλλά δίχως ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι γνωρίζουμε τα πάντα για την ίδια. Και γιατί να τα ξέρουμε όλα εξάλλου; Το ταλέντο και η καλλιτεχνική πορεία της Σοφίας Φιλιππίδου όχι μόνο «μιλάνε» από μόνα τους, αλλά δεν βάζουν και γλώσσα μέσα! Τόσα πράγματα, τόσες προσεγμένες δουλειές (από θέατρο, τηλεόραση, σινεμά αλλά και βιβλία!) έχει κάνει η ίδια. Ωστόσο, αν είναι μία λέξη να κρατήσουμε ως την πιο βασική για την αγαπημένη ηθοποιό, αυτή μας την προσέφερε η ίδια: «Οταν μικρή με ρωτούσαν τι θέλω να γίνω σαν μεγαλώσω, εγώ απαντούσα “ανεξάρτητη”» μας λέει, εξηγώντας πως μπορεί να μην ήξερε τότε τι ακριβώς σήμαινε η λέξη και απλώς να της άρεσε ηχητικά, αλλά κοίτα να δεις που τελικά η ίδια έγινε ακριβώς αυτό. Μια ανεξάρτητη δημιουργός, η οποία προτιμά να λειτουργεί έτσι αν και με δυσκολίες, παρά να κάνει εκπτώσεις που δεν την αντιπροσωπεύουν.
Αυτό ακριβώς έκανε και τώρα: ανέβασε την παράσταση «Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας» του Πολωνού συγγραφέα Βίτολντ Γκομπρόβιτς στον δικό της χώρο, το «Μαγαζάκι της τ3χνης» στη Νεάπολη, με μια ομάδα παιδιών, επαγγελματίες ηθοποιούς, με τους οποίους είχε κάνει σεμινάρια πάνω στον συγγραφέα. Ολοι οι ηθοποιοί της παράστασης ήταν μια εξαιρετικά ευχάριστη έκπληξη. Οπως και η σκηνοθετική πρόταση της κ. Φιλιππίδου, καθώς και η απόφασή της να αναλάβει η ίδια την παραγωγή: «Νομίζω πως η κίνησή μου αυτή να μετατρέψω τον μικρό μου χώρο (βεστιάριο/χώρος προβών και σεμιναρίων) σε ένα αυτοσχέδιο μικρό θέατρο 35 θέσεων και να παρουσιάσω τη δουλειά μου με ελεύθερη είσοδο είναι μια πολιτική επαναστατική πράξη, που, προσωπικά, με απαλλάσσει από τις σκοτεινές συμπεριφορές πίσω από τον “λαμπερό” κόσμο του θεάματος, αλλά και τις ίντριγκες μέσα στους διαδρόμους και στα δωμάτια του υπουργείου Πολιτισμού το οποίο απέρριψε την πρότασή μου για επιχορήγηση με το ίδιο έργο» μας λέει.
Το έργο, γραμμένο το 1935, είναι βαθιά πολιτικό και βασίζεται σε μια αλληγορία: ένας πρίγκιπας επιλέγει, ως μια κίνηση καπρίτσιου, μία πολύ άσχημη κοπέλα, την Υβόννη, για γυναίκα του. Οι άνθρωποι του παλατιού, όπως και ο ίδιος εν τέλει, δεν αντέχουν την α-σχήμια της (μη σχήμα), καθώς βλέπουν σε αυτήν δικά τους ενδόμυχα χαρακτηριστικά, οπότε αποφασίζουν να τη σκοτώσουν.
«Αγαπώ και θαυμάζω αυτόν τον συγγραφέα!» εξηγεί η κ. Φιλιππίδου. «Η Υβόννη με ελκύει και με τρομάζει ταυτόχρονα: το μη σχήμα της με συναρπάζει, η σιωπή και η δύναμη της ασχήμιας της με γοητεύουν, όπως και η “τέχνη” της να γίνεται με έναν σοφό τρόπο καθρέφτης που γεννάει τέρατα. Στο πρόσωπό της βλέπω πολλούς ανθρώπους σιωπηλούς και άσχημους, ανθρώπους παράξενους σαν και μένα κι ενοχικούς, που αργούν να βρουν την ταυτότητά τους γιατί αγωνίζονται για το συλλογικό καλό και που το σύστημα δεν ξέρει πού να τους κατατάξει και πώς να τους προσεγγίσει. Είναι αυτοί οι διαφορετικοί άνθρωποι που δεν επιλέγουν να γίνουν τμήμα σε μια διαβρωτική και διαστροφική εξουσία τεράτων. Μην ξεχνάμε ότι η Υβόννη βγάζει στην επιφάνεια τις αμαρτίες όλων στο παλάτι και γι’ αυτό σχεδιάζουν τη δολοφονία της».
Η αλήθεια είναι πως βγαίνοντας από την παράσταση, όλοι οι θεατές, βαθιά συγκινημένοι, ένιωθαν να ταυτίζονται σε κάποιο επίπεδο με την Υβόννη, ίσως γιατί «βλέπουμε στην Υβόννη τη δική μας μοίρα» μας λέει η Σοφία. Ποια, όμως, είναι αυτή τελικά;
Μεταφέρουμε τη συζήτηση στο σήμερα και τη ρωτάμε ακριβώς αυτό, καθώς μπορεί στο κείμενο, το άσχημο, το ασχημάτιστο να γίνεται καθρέφτης των άλλων, που δεν το αντέχουν και το σκοτώνουν, αλλά στο σήμερα, όχι μόνο δεν «σκοτώνουμε» το πραγματικά άσχημο, αλλά φαίνεται να το στηρίζουμε όσο ποτέ πριν: «Ο προφητικός Γκομπρόβιτς, με την αλληγορία του, μιλάει για τον ανερχόμενο φασισμό, σε μια εποχή όπου όλα έπρεπε να είναι όμοια και όμορφα (με ολέθρια αποτελέσματα), αλλά και για την ανερχομένη νέα βία της πλαστικοποιημένης ομορφιάς. Η Υβόννη στο μυαλό του Γκομπρόβιτς έγινε ο καθρέφτης μιας διαστροφικής εξουσίας, που είχε τη δύναμη να βιάζει, να δολοφονεί και να εξαφανίζει ακόμα και λαούς. Σήμερα το διαφορετικό δίνει αγώνα να ενσωματωθεί κάπως πιο δημοκρατικά. Σήμερα, το ά-σχημο “ομορφαίνει” αφύσικα και το “άρρωστο” καταπίνει αντικαταθλιπτικά με το τσουβάλι. Ολο και περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να γίνουν όμοιοι και πλαστικά “όμορφοι”: αλλάζουμε μύτες, μάτια, στήθη, μαλλιά, σε λίγο και εγκέφαλο. Σχεδόν τυφλοί και ανήμποροι χάσαμε μαζί με τον ορισμό της ομορφιάς και τη δύναμη του φυσικού μας ενστίκτου, της φυσικής μας μελαγχολίας, τη συνείδηση της θνητότητάς μας. Σπάσαμε… Δεν έχουμε τη δύναμη να γίνουμε καθρέφτες κανενός πια. Κάποιοι τελευταίοι “άσχημοι” καλλιτέχνες σαν και μένα ακόμη το παλεύουν, αλλά νομίζω είμαστε είδος προς εξαφάνιση και δουλεύουμε μόνο για μας και για τη χαρά της δημιουργίας. Είμαστε κάποιοι μέσα στην αγέλη που γλιτώσαμε τη σφραγίδα, επειδή δεν μας ενδιαφέρει να γίνουμε ελκυστικοί ψηφοφόροι, όμορφοι γονείς, σπουδαίοι πρωταγωνιστές, σκηνοθέτες επιτυχιών, νεόπλουτοι αγοραστές, καλοί επενδυτές και είμαστε αυτοί που σήμερα δεν αγοράζουμε ακολούθους. Βέβαια και ο “όμορφος αντίπαλος” έχει απώλειες και πάντα υπάρχει και ο παράγων τυχαιότητα (όπως και στο σύμπαν άλλωστε) που μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω. Για να δούμε…».
ℹ️ Σάββ. 17/6 στις 21.15, Κυρ. 18/6 στις 18.15. «Το μαγαζάκι της τ3χνης» (Ναυάρχου Νοταρά 60, Αθήνα). Με τους Ασημένη Τούντα, Αποστόλη Κεπεσίδη, Μαριέττα Κάβουρα, Αλέξανδρο Μαρίνο, Νίκο Αμπουσαάρ, Χριστίνα Σαλαμάνη, Αθηνά Αλαμανή, Εύα Παπαλεωνιδοπούλου, Σπύρο Βασιλάκη. Απαραίτητη η κράτηση θέσεων στο [email protected], τηλ. 6932618009. Είσοδος ελεύθερη, με προαιρετική συνεισφορά.
