Λατρεύει τον Σούμαν, αλλά επί σκηνής θα τον ακούσουμε να λέει πως «απλώς φαντάζεται τον εαυτό του συνθέτη». Το ίδιο ισχύει και για τον Μπραμς (θα πει πως είναι «ένας μπάσταρδος χωρίς κανένα μουσικό χάρισμα») και για τον Ντεμπισί που, ενώ τον ακούει με ευχαρίστηση, «είναι απλά άσχημος». Να δούμε τι θα πει και για τον Μότσαρτ που είναι ο αγαπημένος του ή για τον Μπετόβεν!
Ο θεός να μας φυλάει από το στόμα του! Που θα εκστομίσει μόνο λόγια, λέξη προς λέξη πραγματικά γραμμένα. Λόγια πραγματικών κριτικών μουσικής των τελευταίων αιώνων, συνοδεία της μουσικής που κρίνεται.
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Οτι ο Τζον Μάλκοβιτς από κρινόμενος παίρνει τον ρόλο του κριτικού και με περισσή τόλμη, αλλά και σατιρική διάθεση, συμπράττει με τον διάσημο πιανίστα Hyung-ki Joo και τον Ρωσο-γερμανό βιολιστή (και εμπνευστή της παράστασης) Aleksey Igudesman στην παράσταση «The Music Critic».
Πώς μπορεί όμως μια κριτική για τον Προκόφιεφ ή τον Σοπέν να γίνει ένα σύγχρονο έργο επί σκηνής, το 2022; Την απάντηση έδωσε ο ίδιος ο ηθοποιός σε κλειστή συνέντευξη Τύπου: «Η παράσταση είναι για όλους. Είτε ξέρουν μουσική είτε όχι. Ούτως ή άλλως, η παράσταση έχει να κάνει με τη δημιουργία την ίδια και πώς αυτή μπορεί να αναδειχθεί ή να «θαφτεί» από τους κριτικούς». Η κριτική εξάλλου συνοδεύει κάθε στάδιο της ζωής (και του μυαλού;) του Τζον Μάλκοβιτς καθώς, όπως εξομολογήθηκε γελώντας, ήταν ο πατέρας του πρώτος που δεν ενέκρινε την επιλογή του να γίνει ηθοποιός! Ταυτόχρονα, βέβαια, είπε πως ο ίδιος άνθρωπος τον έμαθε να λαμβάνει υπόψη τη δική του θέση και την προσωπική του απόφαση σε κάθε θέμα και να μη συμπαρασύρεται από τους άλλους, είτε αυτοί διάκεινται θετικά είτε αρνητικά απέναντί του.
«Από αυτό το κράμα είμαι φτιαγμένος και έτσι λειτουργώ, γι’ αυτό και δεν «ιδρώνει» το αυτί μου. Για παράδειγμα, γέλασα πάρα πολύ σαν διάβασα μια πολύ αρνητική κριτική για μια παράσταση στην Κωνσταντινούπολη, που παιζόταν ανά τον κόσμο για πέντε χρόνια!». «Η κριτική έχει χάσει τη σημασία που είχε τους προηγούμενους αιώνες, ακόμα και κάποιες δεκαετίες πριν», συνέχισε ο Τζον Μάλκοβιτς. «Από τη μια έχει εκδημοκρατιστεί, εξαιτίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, από την άλλη ο κάθε ένας που έχει χρόνο γράφει ό,τι θέλει, δίχως να ξέρεις ποιος είναι, τι ξέρει ή αν ακόμα έχει δει την παράσταση την οποία σχολιάζει. Ωστόσο, η κριτική με ενδιαφέρει ως προς τη δημιουργικότητά της. Αναπόφευκτη και εκ προοιμίου σύγκρουση μεταξύ κριτικού και καλλιτέχνη δεν υφίσταται. Το σημαντικό είναι να υπάρχει εξέλιξη του δεύτερου εξαιτίας του πρώτου. Και αυτό θα γίνει αν ο καθένας κάνει τη δουλειά του, από τη θέση όπου βρίσκεται: ο κριτικός να βρει τα στοιχεία εκείνα και τις αδυναμίες ενός έργου και να τα προτείνει όχι ως εμπάθεια ή κακεντρέχεια, αλλά ως διασύνδεση με το κοινό. Και ο καλλιτέχνης να έχει τον τρόπο να ξεχωρίσει όσα μπορεί να κρατήσει από μια κριτική, ώστε να γίνει καλύτερος».
Βέβαια, ο Aleksey Igudesman είχε αντίθετη άποψη: «Οι κριτικοί είναι συνήθως σαν τους γυναικολόγους: ψάχνουν για προβλήματα. Ενώ οι καλλιτέχνες επιδιώκουν την απόλαυση!»… Γενικά, όλη η συζήτηση γύρω από αυτά τα ζητήματα εξελίχθηκε, με εξαίρεση μία μόνο ερώτηση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο: «Θα συμφωνούσα με την επιστροφή των Μαρμάρων στην Ελλάδα», είπε λακωνικά ο Μάλκοβιτς και συνέχισε να μιλάει περί κριτικής…
Info: Σήμερα, στις 21.00, στο Ηρώδειο (εισιτήρια στο www.ticketservices.gr) και το Σάββατο 8/10, στις 21.00, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (εισιτήρια στο www.viva.gr)
