Μονόπρακτο Κεχαΐδη πρώτη φορά στη σκηνή

«Είναι σαν να τον έχω μέσα μου, επικοινωνώ κάθε μέρα μαζί του», λέει η Αθηνά Κεφαλά για τον Δημήτρη Κεχαΐδη, τον τεράστιο θεατρικό συγγραφέα, που πέθανε το 2005, αλλά ο θεός του θεάτρου μας αξιώνει πολύ συχνά να βλέπουμε στη σκηνή τα έργα του, και μάλιστα σε σπουδαίες παραστάσεις, αυτά που έγραψε μόνος του ή μαζί με τη σύντροφο της ζωής του, Ελένη Χαβιαρά. Ολα, εκτός από ένα, που μόνο στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση (ΕΡΤ1) έχει ανεβεί, κι ας πρωτογράφτηκε το 1959. Το μονόπρακτο «Προάστιο Νέου Φαλήρου».

Κι αυτό σκηνοθετεί τώρα η Αθηνά Κεφαλά σε μια παράσταση που θα ανεβεί στις 10 Φεβρουαρίου στον φιλόξενο χώρο του Poems & Crimes των εκδόσεων Γαβριηλίδη. Και από όσα μας λέει η σκηνοθέτις, στενή συγγενής του Κεχαΐδη -οι γιαγιάδες τους ήταν αδελφές, και του μοιάζει άλλωστε τόσο πολύ-, αυτό το πρώτο ανέβασμα θα έχει μια ενδιαφέρουσα συνέχεια.

Του χρόνου σκοπεύει να το συμπληρώσει πάλι με μια πρωτιά, ακόμα πιο αναμενόμενη: το τελευταίο έργο που άφησε ο Δημήτρης Κεχαΐδης, το δεκάλεπτο «Κατάσταση μη αναστρέψιμος», για έναν αρρωστομανή που την αράζει για καφέ στα κυλικεία των νοσοκομείων, για να είναι κοντά σε περίπτωση που κάτι του συμβεί.

Ενα ένα με τη σειρά του. Το «Προάστιο Νέου Φαλήρου» πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Θέατρο-Κινηματογράφος», ξαναγράφτηκε το 1965 και ίσως στο άμεσο μέλλον κυκλοφορήσει από τον «Κέδρο» μαζί με άλλα ανέκδοτα κείμενά του. Η ραδιοφωνική του εκδοχή (1986) έχει χαθεί, αλλά οι δύο τηλεοπτικές είναι πιο πρόσφατες (1988 και 2011) και από καλούς σκηνοθέτες, τον Αντώνη Αντύπα και την Εφη Θεοδώρου αντίστοιχα. Πήγαιναν, όμως, και οι δυο «προς το δραματικό», όπως λέει η Αθηνά Κεφαλά. Κι αυτή, με την ενθάρρυνση της Ελένης Χαβιαρά, προσπαθεί να αναδείξει τα κωμικά στοιχεία του έργου. Μάλλον καθόλου δύσκολο για έναν συγγραφέα «με αυτό το μοναδικό, σπάνιο χιούμορ».

Αλλωστε, το έργο, όσο κι αν η ατμόσφαιρά του έχει κάτι το μελαγχολικό, αφήνει χώρο στο γέλιο και τον σαρκασμό των ηρώων του. 1965. Δύο αδέλφια μεγάλης ηλικίας μένουν σε ένα ωραίο παλιό αστικό σπίτι του Νέου Φαλήρου, γεμάτο φαντάσματα από περασμένα μεγαλεία, αφού ο πατέρας τους ήταν αξιωματικός, γλεντζές και κοσμοπολίτης. Ξεπεσμένοι κοινωνικά, ανύπαντροι και οι δυο. Ο 45χρονος Γιώργος, σιδηροδρομικός υπάλληλος, που ταξιδεύει καθημερινά μέχρι και τη… Βενετία, προσπαθεί μάταια, πιο ανοιχτός, αλλά και μπουχτισμένος από τη ζωή τους, να πείσει την 55χρονη Ελλη να παντρευτεί.

«Με διάφορα τερτίπια κάνει καμάκι σε άνδρες που συναντάει σε σταθμούς και διαδρομές και τους πάει σπίτι για γαμπρούς», εξηγεί η Αθηνά Κεφαλά. Μα η Ελλη, παρέα με τη φιλενάδα της, την Εύα, προτιμά να ζει μέσα σε μνήμες, ανάμεσα σε φαντασία και πραγματικότητα, κυρίως ενός μεγάλου έρωτα που είχε ζήσει.

Ο ανδρικός ρόλος, «κι ας εμφανίζεται από τη μέση και μετά του έργου», αποκτά ιδιαίτερο βάρος στην παράσταση. «Θέλω λίγο να αντιγράψω τον ίδιο τον Δημήτρη, πώς έκανε, πώς μιλούσε στην καθημερινότητά του, μέσα στο σπίτι του εννοείται και όχι στις δημόσιες εμφανίσεις του, που άλλωστε ήταν τόσο λίγες. Το κείμενο μου το επιτρέπει, μου τον θυμίζει συνεχώς», λέει η Αθηνά Κεφαλά.

Ακόμα δύο σκηνοθετικές έγνοιες έχει. «Δεν θέλω να κάνω νεωτερισμούς, ούτε το έργο τούς σηκώνει, ούτε στον Κεχαΐδη άρεσαν πάντα. Το κυριότερο, όμως, είναι ότι προσπαθώ να κρατήσω ζωντανό τον διάλογο. Να ρέουν οι ατάκες, αυτός ο καταιγισμός από ατάκες, ήταν μετρ του διαλόγου ο Δημήτρης. Με λύπη μου παρατηρώ, από τη διδακτική εμπειρία μου σε δραματικές σχολές, ότι έχουν αρχίσει τα παιδιά να μην μπορούν να τα βγάλουν πέρα με το ατακαριστό θέατρο, να δυσκολεύονται να “ακούσουν” τον άλλο. Καμιά φορά σκέφτομαι πως ίσως οι πολλοί μονόλογοι να έχουν κάνει κακό στο θέατρο».

Η Αθηνά Κεφαλά συμπληρώνει την παράσταση με ένα μικρό βίντεο-hommage στον Κεχαΐδη. Εκεί φαίνεται και ένα ιστορικό κείμενο. Η επιστολή με την οποία ο Αντουάν Βιτέζ, διευθυντής της Comedie Francaise από το 1988, δηλώνει στη σκηνοθέτιδα τον θαυμασμό του για το «Τάβλι» και την πρόθεσή του να το εντάξει στην πρώτη κρατική γαλλική σκηνή, κάτι που δεν έγινε. Ο Βιτέζ πέθανε δύο χρόνια αργότερα -υπήρξε δάσκαλος της Αθηνάς Κεφαλά στο περίφημο Conservatoire National Superieur d’ Art Dramatique, στο Παρίσι, όπου πήγε να συνεχίσει τις σπουδές της, αφού πρώτα πέρασε από τη σχολή του Τριβιζά, αλλά και έπαιξε σε αξέχαστες παραστάσεις του: «Ρωμέικο Πανόραμα», «Τίμων ο Αθηναίος» με Χορν, «Θεσμοφοριάζουσες».

Να όμως που το «Τάβλι» θα βρει τον δρόμο του στο Παρίσι. Η Αθηνά Κεφαλά, με μια παρέα από παλιούς συμμαθητές της, που τώρα δουλεύουν σε πολύ καλά γαλλικά θέατρα, το ετοιμάζει για του χρόνου, σε συνεργασία με το Maison Antoine Vitez.

? Ιnfo: Παίζουν οι Ιωάννα Γκαβάκου, Σίβη Σιδέρη, Περικλής Λιανός. Μουσική επιμέλεια-video: Ιωάννα Κλειάσιου, κίνηση: Χριστίνα Σκουτέλα. Κάθε Δευτέρα, στις 9 μ.μ. Poems & Crimes, Αγίας Ειρήνης, 17, τηλ. 210-3228839.