Καταλανοί σε αγώνα ανεξαρτησίας

Και ένα ακόμη σύντομο σχόλιο για μια ακόμη νέα άφιξη στο θέατρό μας. Πρόκειται για το «Μισά-μισά» των Καταλανών Τζόρντι Σάντσεθ και Πεπ Αντον Γκόμεθ, από μόνο του ένα χαριτωμένο εργάκι της σύγχρονης ισπανόφωνης παραγωγής, που μεταφέρει στη γλώσσα μας ως συνήθως η Μαρία Χατζηεμμανουήλ.

Την προηγούμενη κιόλας εβδομάδα σχολιάσαμε τους λόγους της τακτικής πλέον εμφάνισης των ισπανικών έργων στη σκηνή μας. Αυτή τη φορά το ρεαλιστικό έργο περιγράφει την κωμική προσπάθεια δυο γιων να απαλλαγούν από τη βαριά σκιά της κατάκοιτης μητέρας τους, για να ανακτήσουν έστω και ως μεσήλικες την πολυπόθητη οικονομική ή/και υπαρξιακή ανεξαρτησία…

Το έργο είναι μαζί ηθογραφία και υπαρξιακή κωμωδία, σαν να ρίχνατε στον Διαλεγμένο του «Μάνα, μητέρα, μαμά!», μια πρέζα από τον υπερρεαλισμό του πρώιμου Ζιώγα. Αυτό μαζί με τον γρήγορο, έξυπνο διάλογο και το αρχετυπικό ζεύγος των δυο αντιθετικών και συμπληρωματικών ρόλων, εγγυώνται από μόνα τους την ικανοποίηση του κοινού.

Υπάρχουν όμως και δυο αξιοσημείωτα στο Μικρό Γκλόρια. Το πρώτο στην παράσταση της Ιπποκράτους βρίσκεται στην κάπως πειραγμένη απόδοση της κωμωδίας από τον Γιάννο Περλέγκα, που δίνει στο έργο μια ακόμη βαθύτερη ανάγνωση, μια όψη παρωδίας της εθνικιστικής προσκόλλησης στα «μητρικά» απωθημένα της ταυτότητας.

Γύρω από ένα πηγάδι λοιπόν (σκηνικά της Λουκίας Χουλιάρα και της Γεωργίας Μπούρα), σαν σύμβολο του έθνους αλλά και σαν τρύπα που χάσκει και καταπίνει κάθε φως προσωπικής ελευθερίας, με τις πιτζάμες και τη στολή του ταυρομάχου, οι δυο ήρωές μας υποτάσσονται σε κάτι μεγαλύτερο, κάτι σκοτεινότερο, που ζητάει συνεχώς τροφή, φροντίδα και αφοσίωση. Το αρχικό χιούμορ του έργου δεν μειώνεται ασφαλώς, γίνεται όμως βαθύτερο και περισσότερο απειλητικό.

Το άλλο αξιοσημείωτο βρίσκεται στους ηθοποιούς της παράστασης. Ελευθερωμένοι από πολλές τυπικές κωμικές συμβατικότητες, ο Θανάσης Δήμου και ο Θάνος Τοκάκης δίνουν το σύμπλεγμα των αδελφών σαν συγκοινωνούντα δοχεία κωμικότητας και μελαγχολίας, δεμένα σε κοινό ριζικό και από κοινή αλυσίδα. Βγάζουν την απόγνωση και την κουτοπονηριά τους μέχρι την τελική αποδοχή της μοίρας και της ήττας. Και ανακαλύπτουν πίσω από γέλιο μια ποιότητα σπάνια για το κωμικό μας θέατρο.

Καρικατούρες και κατάλοιπα του εαυτού τους, οι δυο ήρωες αποτελούν τελικά τους θεσμικούς υπόδουλους μιας «μεγάλης Μητέρας» που γεννά και τρέφεται από τα παιδιά της. Χωρίς αμφιβολία μια αξιόλογη ερμηνευτική κατάθεση στον χώρο του σύγχρονου κωμικού ύφους.