Ο Φραγκούλης και η ομάδα Κουρσκ διαπράττουν απερίφραστα αυτό που ήθελε ο Αρτό στο θέατρο. Ο,τι δεν επιθυμεί να δει ο φιλοθεάμων (τηλε)θεατής και ο κριτικός του θεάτρου: την ωμότητα!
Θα έλεγα την κατάφαση στη μέγιστη θεατρική στιγμή που είναι η ευαισθητοποίηση του σώματος ως προσώπου στο θέατρο –εάν υποτεθεί ότι στη ζωή προηγείται η ευαισθητοποίηση του εαυτού (για την οποία ο Φραγκούλης και η ομάδα του ασκούνται καθημερινώς).
Προφανώς γνωρίζω πως αθωότητα είναι να διαθέτεις ωμότητα και να τη δραματοποιείς. Γι’ αυτό και παραμένουν εδώ και 10 χρόνια ομάδα. Οχι μόνο γιατί η πιο εκλεπτυσμένη ενέργειά τους είναι το σώμα (ο Φραγκούλης παίζει μποξ), αλλά και γιατί το σώμα είναι και η διανοητική προσπάθειά τους. Εχουν προηγουμένως κατανοήσει ότι το θέατρο δεν περιγράφει τον άνθρωπο, αλλά τον παραβιάζει. Και τότε αλίμονο στον εφησυχασμένο θεατή: θα δει από την παράσταση μόνο το παραστάσιμό της. «Το άλλο» το βλέπουν παίζοντας οι ίδιοι. Παίζουν για να εμπαίξουν την παράσταση, εμπαίζοντας κι αυτό που δεν μπορεί (και δεν πρέπει) να φανεί: τη βία του «υψηλού». Αλλά για μας κάτι τέτοιο είναι ψιλά γράμματα. Γι’ αυτούς όμως είναι τα κεφαλαία.
Ποιος νομοταγής κριτικός θα μπορούσε να συστήσει μια τέτοια θεατρική εκτροπή όπου η βία μεταστρέφεται όχι βέβαια σε παρφουμαρισμένη καλοσύνη στο «Παλλάς», αλλά σ’ ένα βέλτιστο για την ανθρώπινη μοίρα στοιχείο: την τέχνη στο Υπόγειο του Κουν;
Ο «Οθέλλος», μετά τον «Λεντς», φέρνει επί σκηνής ό,τι ο Δ. Δημητριάδης δηλώνει στον επίλογο της σπουδαίας μετάφρασής του: «Εναν αληθινό ποιητή τίποτα δεν τον απασχολεί περισσότερο από τη σωτηρία του ανθρώπου, εκείνο όμως που τον αποτρέπει να την επιχειρήσει είναι ότι αυτός ξέρει πως τίποτα δεν μπορεί να σώσει τον άνθρωπο».
Τι θα σήμαινε για τη θεατρολογία μια θεατρική «γλώσσα» που διαβάλλει σωματικά -ώστε να την προάγει- τη σημασία των λέξεων; Στο ερώτημα απαντά ο Φραγκούλης: το ίδιο το κείμενο του Σέξπιρ, κατά λέξιν. Αλλά έτσι είναι. Σκηνοθετεί κανείς τις λέξεις όχι για να τις αθετήσει καλύτερα επί σκηνής, αλλά για να τις επαναθέσει εκ νέου σκηνικά στον ιδιοφυή νου που τις συνέλαβε –έχοντας επιπλέον το χάρισμα και να τις υποδύεται επί σκηνής. Να λοιπόν το μείζον καθήκον των ηθοποιών απέναντί στον Σέξπιρ: να μετρηθούν μέσα από τη φωνητική υφή του κειμένου του αλλά και την κειμενική υφή της φωνής τους.
Πρέπει να ξεχάσουμε το θέατρο ως ωδείο ή σουβενίρ. Ο ηθοποιός δεν είναι μπιμπελό, αλλά τρομερό όργανο της σκοτεινότερης αίθουσας βασανιστηρίων του πολιτισμού μας.
Με κρατάει δέσμιο.
