«Είμαι η Μαρία, γιατί δεν μπορώ να είμαι τίποτα άλλο»

3 Μαΐου 2012. Τρεις μέρες πριν από τις εκλογές που έμελλε να τραντάξουν συθέμελα το κομματικό σκηνικό, ένας από τους πλέον προβεβλημένους υπουργούς του παλαιού δικομματισμού αποφασίζει να παίξει την ατζέντα της τότε ανερχόμενης Χρυσής Αυγής: ρατσισμός ως αντίδοτο στην ανασφάλεια.

Θύματα της μικροκομματικής αγωνίας και της ατομικής φιλοδοξίας του υπουργού είναι 32 από τα πλέον αδύναμα και ευάλωτα πλάσματα της χώρας: ουσιο-εξαρτημένες, οροθετικές γυναίκες που συλλαμβάνονται στις πιο σκοτεινές πλατείες του κέντρου της Αθήνας και κατηγορούνται για πορνεία και σκόπιμη μετάδοση του ιού HIV στους υποτιθέμενους πελάτες τους.

Τις τρεις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής καμπάνιας, οι τηλεοράσεις και τα πρωτοσέλιδα των πιο μαύρων μέσων πλημμυρίζουν από τις φωτογραφίες και τα στοιχεία ταυτότητας των 32 γυναικών και οι κλήσεις των δημοσιογράφων στους τηλεφωνικούς αριθμούς των βαθιά πληγωμένων γονιών που βλέπουν τις άτυχες κόρες τους –φαντάσματα των μωρών που κάποτε κράτησαν στην αγκαλιά τους– να πεθαίνουν μια ώρα αρχύτερα, δεν έχουν τελειωμό.

Ο υπουργός του προοδευτικού Κινήματος κουνάει το δάχτυλο της ηθικής, η πάλαι ποτέ δικομματική αντίπαλος του Κινήματος διαγκωνίζεται με τον υπουργό σε δηλώσεις στήριξης των «νοικοκυραίων» για να μη μείνει εκτός του παιχνιδιού της κάλπης, η Χρυσή Αυγή επελαύνει στις τελευταίες δημοσκοπικές μετρήσεις κραδαίνοντας το λάβαρο του πιο αληθινού εξορκιστή του «Κακού» και οι 32 γυναίκες ουρλιάζουν από τα συμπτώματα στέρησης στοιβαγμένες στα κελιά τους και περιμένοντας την επανάληψη του εξαναγκαστικού υγειονομικού ελέγχου που θα τους αποκαλύψει –στις περισσότερες για πρώτη φορά εκεί μέσα στο κελί τους– ότι είναι οροθετικές.

Εμείς οι υπόλοιποι ξεκινούμε για την κάλπη, κάποιοι φωνασκώντας ξύλινα και επαναλαμβανόμενα, σαν σε διατεταγμένη υπηρεσία, κατά της συντηρητικής κυβέρνησης των μνημονίων και κάποιοι βρίζοντας από μέσα μας ή δημόσια τον κάθε διαφορετικό εκεί έξω που μας χαλά την ησυχία της πλατείας, την κανονικότητα της πορνείας, τη φυλετική ομοιογένεια της γειτονιάς μας.

Στις κάλπες της 6ης Μαΐου 2012, όλοι οι προηγούμενοι βρισκόμαστε, με έναν τρόπο, κερδισμένοι. Εκείνες; Εκείνες τις θυμόμαστε ξανά τέσσερα χρόνια αργότερα, όταν ακούμε για την αμετάκλητη αθώωσή τους, καθώς δεν προέκυψε κανένα στοιχείο για το ότι εκδίδονταν ή γνώριζαν ότι ήταν οροθετικές, πολύ περισσότερο ότι επιδίωκαν να μεταδώσουν τον ιό σε τρίτους. Πολλοί από εμάς εντυπωσιαζόμαστε, ντρεπόμαστε, θυμόμαστε τι ψηφίσαμε εκείνον τον Μάιο και μάλλον μετανιώνουμε.

Λιγότεροι ίσως σκεφτόμαστε ότι η αδικία της στέρησης ελευθερίας, της διαπόμπευσης, της υποβολής σε ιατρικές εξετάσεις θα πρέπει να αποκατασταθεί. Ομως όχι, η σχετική μήνυση για την αναζήτηση ευθυνών δημόσιων λειτουργών και πολιτικών μπαίνει στο αρχείο. Τις ξεχνάμε, ζωντανές και νεκρές, πλέον κάποιες.

Τις ξεχνάμε για χάρη του φιλόδοξου υπουργού, για χάρη της προστασίας των πλαστών ηθικών νεοελληνικών μας αξιών, ακόμα και για χάρη του πολέμου έναντι στη Χρυσή Αυγή που δικαιολογεί στα μάτια μας τον δανεισμό στοιχείων του πολιτικού της λόγου και των πρακτικών της από τα υπόλοιπα κόμματα.

Τις θυμήθηκα μόλις προχθές όταν παρακολούθησα μια παράσταση από εκείνες που σε κάνουν να σκύβεις το κεφάλι και να μη θέλεις να κοιτάξεις στη σκηνή. «Γυναίκες από χώμα»: πέντε γυναίκες ηθοποιοί που υποδύονται πέντε από τα τραγικά θύματα του μικρο-πολιτικού αυτού παιχνιδιού.

Πέντε γυναίκες μεταξύ ζωής και θανάτου, πέντε γυναίκες που σκορπίσαμε με τον κυνισμό ή την αδιαφορία ή την ευπιστία μας, σαν να είναι από χώμα. «Είμαι η Μαρία, γιατί δεν μπορώ να είμαι τίποτα άλλο», επαναλαμβάνουν σε δύο σημεία του έργου και οι πέντε τους. Και σε γρονθοκοπούν.

Παρατημένες και ξεχασμένες. Χωρίς όνομα. Μόνο ντροπή για όσους κέρδισαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στην κάλπη της 6ης Μαΐου. Μόνο μπράβο σε όσους, έστω και έξι χρόνια μετά, μας έφεραν με αυτήν την παράσταση μπροστά σε αυτήν την ντροπή.

Info: Η παράσταση «Γυναίκες από χώμα» ανεβαίνει έως τις 28/10 από τη θεατρική ομάδα «Ανδρομέδα» σε σκηνοθεσία του Κοραή Δαμάτη στη σκηνή του θεάτρου «Vault», Μελενίκου 26, Βοτανικός.

*Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας και επιστημονικός διευθυντής Prorata