Η ταυτότητα του κάθε φεστιβάλ είναι οι ταινίες του, τα πρόσωπα όμως του φετινού, 57ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι δύο, οι καινούργιοι επικεφαλής της διοργάνωσης, η γενική διευθύντρια Ελίζ Ζαλαντό και ο καλλιτεχνικός διευθυντής Ορέστης Ανδρεαδάκης, που ανέλαβαν, στην τελετή έναρξης του Φεστιβάλ το βράδυ της Πέμπτης, να μας προϊδεάσουν για το στίγμα τους.
Σε μια τελετή ευχάριστα σύντομη –δεν διήρκεσε πάνω από μισή ώρα– κι οι δυο τους μίλησαν με περιεχόμενο και χαμηλούς τόνους. Η έμφαση των όσων είπαν και των όσων σχεδιάζουν για το παρόν και το μέλλον του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης έπεσε στην ενεργητικότητα, στο επείγον της δράσης.
Eίναι αποφασισμένο να έχει παρουσία όλο τον χρόνο, όχι μόνο στις δύο μεγάλες εκδηλώσεις του, το Φεστιβάλ του Νοεμβρίου και το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Μαρτίου και, όπως τόνισε κι ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας, έχει ήδη εξασφαλιστεί η υποστήριξη από το ΕΣΠΑ και για τα επόμενα δύο χρόνια.
Οι άξονες που θα πατήσει το Φεστιβάλ είναι η θέση του στη διεθνή αρένα, η υποστήριξη των ελληνικών ταινιών ώστε να συναντηθούν με επαγγελματίες και φορείς του εξωτερικού, η συνεργασία με την πόλη της Θεσσαλονίκης.
Οπως έχει ήδη φανεί από την ανακοίνωση του προγράμματός του, το 57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έχει ένα δυνατό διαγωνιστικό τμήμα, γεμάτο από ταινίες-ανακαλύψεις, έχει τη θέσπιση του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου που περιμένουμε να δούμε πώς και κατά πόσον θα λειτουργήσει θετικά, έχει κι ένα, όπως όλα τα τελευταία χρόνια, εξαιρετικά ενδιαφέρον Βαλκανικό Τμήμα.
Μαζί μ’ αυτά, προβεβλημένη είναι η θέση της Αγοράς, ως «προξενήτρας» μεταξύ ελληνικών και διεθνών κινηματογραφικών παραγωγών.
Στη γιορτινή βραδιά της Πέμπτης, το «παρών» έδωσαν άνθρωποι των τεχνών, από τον Πέτρο Μάρκαρη ώς τον σκηνοθέτη Γιώργο Τσεμπερόπουλο και τον διευθυντή φωτογραφίας Γιώργο Αρβανίτη, οι τελευταίοι εκπροσωπώντας και το Διοικητικό Συμβούλιο του Φεστιβάλ. Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, ωστόσο, απουσίαζε από την τελετή.
Την επίσημη έναρξη του 57ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης κήρυξε ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Αριστείδης Μπαλτάς, μιλώντας σύντομα, πυκνά, χωρίς σημειώσεις, αλλά και με τρόπο που νοηματικά αποδείχτηκε απρόσεκτος.
«Αισθάνομαι μια κυριολεκτική ανάταση», είπε ξεκινώντας, «αισθάνομαι ότι εδώ ο πολιτισμός ξαναβρίσκει μία ουσία και δείχνει, αν επιτρέπεται το οξύμωρο, το καλό της κρίσης. Εχω την αίσθηση ότι ζούμε ένα είδος πολιτιστικής αναγέννησης σ’ αυτήν τη χώρα, δεν έχουμε ίσως όλοι συνειδητοποιήσει αυτό το γεγονός, δεν έχουμε, ως υπουργείο, κατορθώσει, ακόμα τουλάχιστον, να συνδεθούμε πραγματικά με τις νέες δυνάμεις που δεν εντάσσονται εύκολα στους υπάρχοντες θεσμούς, μολονότι οι υπάρχοντες θεσμοί προσπαθούν να κάνουν ό,τι μπορούν σ’ αυτήν την κατεύθυνση».
Το γεγονός ότι οι θεσμοί «προσπαθούν» εδώ και πάνω από μια δεκαετία χωρίς αποτέλεσμα, μάλλον σημαίνει ότι πρέπει να προσπαθήσουν εξυπνότερα και περισσότερο –ίσως, άλλωστε, δεν είναι σκόπιμο ένας από τους βασικούς και σημαντικούς εκπροσώπους της κυβέρνησης να μιλά σήμερα για οποιοδήποτε «καλό της κρίσης», έστω κι ως σχήμα οξύμωρο.
Ο υπουργός συνέχισε αναφερόμενος στο ότι «το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης αυτή τη στιγμή, μετά από πολλές περιπέτειες, καλές, δύσκολες εποχές, καλύτερες εποχές κ.λπ., ξαναβρίσκει μία δυναμική, ξαναμπαίνει δυναμικά στην ιστορία όχι μόνο του κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, ή του ελληνικού, αλλά θα έλεγα, πιο φιλόδοξα, ολόκληρου του διεθνούς κινηματογράφου».
Αυτό, βέβαια, τη διεθνή εμβέλειά του, το έχουν ήδη κατακτήσει εδώ και πολλά χρόνια οι προηγούμενες διευθύνσεις του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης –αν κάτι η σημερινή διοίκηση καλείται να ενισχύσει, είναι όχι τον διεθνή, αλλά τον εθνικό χαρακτήρα του.
Τέλος, ο υπουργός παρατήρησε ότι «αυτήν την περίοδο το Φεστιβάλ δείχνει ότι ο ίδιος ο ελληνικός κινηματογράφος έχει αρχίσει ν’ απλώνει τα φτερά του, να γίνεται διεθνώς γνωστός, να παίρνει βραβεία και, άρα, και οι απαιτήσεις για το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης μεγαλώνουν».
Αυτό, παρότι ο ελληνικός κινηματογράφος έχει γίνει διεθνώς γνωστός εδώ και μια δεκαετία, αποκλειστικά χάρη στο πείσμα και το ταλέντο των δημιουργών και παραγωγών του και χωρίς οφειλές στην Πολιτεία. Αν, ωστόσο, ο σημερινός υπουργός Πολιτισμού εισέπραξε αυτό το ρεύμα, έστω και τώρα, στην παγίωσή του, κάλλιο αργά παρά ποτέ.
Η βραδιά ολοκληρώθηκε με την προβολή της ταινίας «Πάτερσον», του νέου, κομψού, ευαίσθητου, τρυφερού φιλμ του Τζιμ Τζάρμους, που θα βγει στις αίθουσες τον Ιανουάριο από την Ama Films.
Οι προβολείς έσβησαν, οι ομιλίες σταμάτησαν και ξεκίνησε το κανονικό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, στην 57η διοργάνωσή του, στον φυσικό του χώρο, τα σινεμά της πόλης.
