Ενα κάπως χολιγουντιανό μελό για την Παλαιστίνη

Παρά το ενδιαφέρον θέμα και τις καλές προθέσεις της, η Παλαιστινο-Αμερικανίδα ηθοποιός, σκηνοθέτρια, παραγωγός και σεναριογράφος Σερίν Ντάμπις στην ταινία «Στη σκιά της πορτοκαλιάς» αναζητά μια ισοπεδωτική ανθρωπιστική προσέγγιση ενός πολύπλοκου ιστορικού και πολιτικού ζητήματος.

Στη σκιά της πορτοκαλιάς
(All That’s Left of You, Ιορδανία, Παλαιστίνη, 2025, 146’)

• Σκηνοθεσία: Σερίν Ντάμπις
• Ηθοποιοί: Σάλεχ Μπάκρι, Σερίν Ντάμπις, Ανταμ Μπάκρι
• Η συγκεκριμένη κριτική προτείνεται να διαβαστεί αφού ο θεατής θα έχει δει την ταινία, ώστε να καταλάβει καλύτερα το πλαίσιό της.

Η Παλαιστινο-Αμερικανίδα ηθοποιός, σκηνοθέτρια, παραγωγός και σεναριογράφος Σερίν Ντάμπις σκηνοθετεί την τρίτη μεγάλου μήκους ταινία της, ένα δράμα που εξιστορεί την ιστορία τριών γενεών μιας παλαιστινιακής οικογένειας. Η ταινία ακολουθεί έναν Παλαιστίνιο έφηβο, ο οποίος εμπλέκεται σε μια διαδήλωση στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη και πέφτει θύμα βίας που συγκλονίζει την οικογένειά του. Η αφήγηση ξετυλίγεται μέσα από τη μητέρα του που ανασυνθέτει όσα γεγονότα οδήγησαν στη μοιραία στιγμή, ενώ παράλληλα παρακολουθούμε σε βάθος δεκαετιών την πορεία μιας ξεριζωμένης οικογένειας και το αποτύπωμα του εκτοπισμού στη ζωή της.

Συγκινητική, με αρκετές δόσεις μελοδραματισμού και άψογα κατασκευασμένη, η ταινία επιχειρεί να αγγίξει θεματικές όπως το γενεακό τραύμα, ο εκτοπισμός και η απώλεια, φέρνοντας στο προσκήνιο μέσα από μια ιστορική αναδρομή τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων το 1948, τη δεκαετία του ’80 και την Ιντιφάντα, φτάνοντας μέχρι τη σημερινή εποχή.

Χρησιμοποιώντας μια μη γραμμική αφήγηση, η Ντάμπις καταφέρνει στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας της να χτίσει ένα σύμπαν όπου οι τρεις γενιές γίνονται μάρτυρες και φορείς της αδικίας, εμφυσώντας μια πολιτική νότα στο έργο της πολύ διακριτή (κάποιες στιγμές φτάνει στα όρια του διδακτισμού), μέχρι που φτάνει στο φινάλε.

Ο,τι δημιουργεί το γκρεμίζει όμως με μια σεναριακή επιλογή που απλουστεύει την πολυπλοκότητα της Ιστορίας και των ανθρώπινων σχέσεων. Το ειδικό (η ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση) γίνεται κάτι γενικό αναζητώντας μια ισοπεδωτική ανθρωπιστική προσέγγιση ενός πολύπλοκου ζητήματος. Το τέλος της ταινίας εξισώνει εμπειρίες και κινείται σε μια απλουστευμένη και κατασκευασμένη συνθήκη, με στόχο να χειριστεί συγκινησιακά το κοινό. Δεν κοιτά το πρόβλημα, ούτε τις πραγματικές συνθήκες στα μάτια, αλλά προσφέρει ένα μελόδραμα που απομακρύνεται από την πολιτική ματιά.

Ενώ σε όλη την ταινία δημιουργεί ένα ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα όμως από μια χολιγουντιανή προσέγγιση των θεματικών της, στο φινάλε ουσιαστικά τα αφαιρεί, χάνοντας έτσι την ουσία της σύγκρουσης που αναπτύσσεται σε όλη την ταινία καθώς αυτή προέρχεται από συγκεκριμένες ιστορικές και κοινωνικοπολιτικές συνθήκες

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Απειρη Γη
(Ελλάδα, 2025, 80’)

• Σκηνοθεσία: Βασίλης Μαζωμένος
• Ηθοποιοί: Αλέξανδρος Νταβρής, Ελένη Κόρδα, Βασίλης Σιάφης

Η «Απειρη Γη» (Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Ηθοποιού για τον Αλέξανδρο Νταβρή στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Βραβείο Κριτικών και Φωτογραφίας στο φεστιβάλ Fantasporto του Πόρτο), η ενδέκατη μεγάλου μήκους ταινία του Βασίλη Μαζωμένου, είναι ένα βαθιά ποιητικό έργο που ξετυλίγει την ιστορία του μέσα από έναν αργό ρυθμό και συμβολισμούς.

Σε ένα χωριό της Ηπείρου ο Λάζαρος σκοτώνεται κατά λάθος, αφήνοντας πίσω την έγκυο γυναίκα του. Ο γιος τους, που παίρνει το όνομά του, μεγαλώνει, ερωτεύεται και υπό το βάρος της φτώχειας μεταναστεύει. Στο σήμερα οι απόγονοί του συνεχίζουν τις ίδιες παραδόσεις, κρατώντας ζωντανό έναν κύκλο ζωής που μοιάζει να αντιστέκεται στη φθορά του χρόνου.

Το φυσικό τοπίο αποτυπώνεται εξαιρετικά μέσα από τον κινηματογραφικό φακό του διευθυντή φωτογραφίας Στέλιου Πίσσα και ο Μαζωμένος με έναν λυρικό τρόπο -που συνδυάζει δημοτικό τραγούδι και λαογραφία- επιχειρεί να αναδείξει το θέμα της ταυτότητας, του «ανήκειν» και πόσο σημαντικές είναι οι ρίζες μας. Με ένα σενάριο που πειραματίζεται πάνω στην κινηματογραφική φόρμα, ο σκηνοθέτης ερευνά τις θεματικές του προσεγγίζοντας το έργο του άλλοτε με μια πιο συμβατική μυθοπλαστική ματιά, άλλοτε με μια διάθεση αλληγορίας και πειραματισμού και άλλοτε με μια ντοκιμαντερίστικη ματιά, δημιουργώντας ένα πλούσιο πλέγμα συμβολισμών.

Μέσα σε αυτή την πολυεπίπεδη προσέγγιση που επιχειρεί ο Μαζωμένος κάπου χάνεται η ισορροπία και ο ίδιος δείχνει να μην έχει αποφασίσει ακριβώς με ποιο τρόπο τελικά θέλει να ξετυλίξει την ιστορία του. Ισως η ταινία να λειτουργούσε καλύτερα σε μια φόρμα μικρού μήκους και όχι μέσα από μια μεγάλου μήκους, όπου ο αργός ρυθμός και η αλληγορική διάθεση «βαραίνουν» την αφήγηση και σταδιακά κουράζουν.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Δυστυχώς βρίζω
(I Swear, Μ. Βρετανία, 2025, 120’)

• Σκηνοθεσία: Κερκ Τζόουνς
• Ηθοποιοί: Ρόμπερτ Αραμάγιο, Μάξιν Πικ, Σίρλεϊ Χέντερσον

Εχοντας κερδίσει τρία βραβεία BAFTA (Α’ Ανδρικού Ρόλου, Ανερχόμενου Αστέρα και Κάστινγκ) η ταινία του Κερκ Τζόουνς, αν και βαδίζει σε συμβατικά αφηγηματικά μονοπάτια μιας βιογραφίας που εξιστορεί την αληθινή ζωή του Τζον Ντέιβιντσον -διαγνωσμένου με σύνδρομο Τουρέτ, μια νευρολογική διαταραχή που προκαλεί ανεξέλεγκτες σωματικές αντιδράσεις -, καταφέρνει χάρη στη στιβαρή και συγκινητική ερμηνεία του Ρόμπερτ Αραμάγιο να αποφύγει τις «παγίδες» που κρύβει μια τέτοια προσπάθεια.

Η ταινία συγκρατεί τους μελοδραματικούς τόνους και πρώτα απ’ όλα στρέφει το βλέμμα στο σύνδρομο Τουρέτ, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες τού να ζεις με αυτό, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να φωτίσει τη σημασία της κοινωνικής κατανόησης συμβάλλοντας στη διάλυση στερεοτύπων και προκαταλήψεων. Το κωμικό στοιχείο συνδυάζεται με το δράμα χωρίς ποτέ να ωραιοποιεί τις καταστάσεις. Μόνο στο τέλος επιχειρεί να δώσει έναν ίσως πιο «happy end» τόνο, αλλά μέχρι τότε ο θεατής έχει ήδη αφομοιώσει την πραγματικότητα της ζωής του Τζον και μπορεί να αντιληφθεί βαθύτερα την κατάστασή του. Ο Τζόουνς δεν επιχειρεί τίποτα περισσότερο από το να αφηγηθεί με απλότητα και αμεσότητα την ιστορία του δημιουργώντας ένα έργο ενσυναίσθησης, κάτι που το καταφέρνει με επιτυχία.

ΠΑΙΖΟΝΤΑΙ ΑΚΟΜΑ

Χωρίς πατέρα
(Orphan, Ουγγαρία, 2025, 132’)

• Σκηνοθεσία: Λάζλο Νέμες
• Ηθοποιοί: Μποϊτόρτζαν Μπαράμπας, Γκρέγκορι Γκαντεμπουά, Αντρέα Βασκόβικς

1957, Βουδαπέστη: μετά την εξέγερση ένας νεαρός Εβραίος βλέπει τη ζωή του να ανατρέπεται όταν εμφανίζεται ένας άντρας που ισχυρίζεται πως είναι ο πατέρας του. Η νέα ταινία του Λάζλο Νέμες, σκηνοθέτη της βραβευμένης με Οσκαρ ταινίας «Ο γιος του Σαούλ» (2015).

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Ο άγνωστος της Μεγάλης Αψίδας
(L’Inconnu de la Grande Arche, Γαλλία, 2026, 104’)

• Σκηνοθεσία: Στεφάν Ντεμουστιέ
• Ηθοποιοί: Κλάες Μπανγκ, Σουάν Αρλό, Ξαβιέ Ντολάν

1983. Ο Μιτεράν προκηρύσσει διαγωνισμό για τη Μεγάλη Αψίδα της Ντεφάνς. Τον κερδίζει απρόσμενα ο άγνωστος αρχιτέκτονας Σπρέκελσεν, που σύντομα βλέπει το όραμά του να συγκρούεται με την πολιτική πραγματικότητα.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Είσαι έτοιμος; 2
(Ready or Not 2: Here I Come, ΗΠΑ, 2026, 104’)

• Σκηνοθεσία: Ματ Μπετινέλι-Ολπιν & Τάιλερ Τζίλετ
• Ηθοποιοί: Σαμάρα Γούιβινγκ, Κάθριν Νιούτον, Σάρα Μισέλ Γκέλαρ

Λίγο αφότου γλιτώνει από την οικογένεια Le Domas, η Γκρέις μπαίνει σε ένα ακόμη πιο θανάσιμο παιχνίδι. Μαζί με την αποξενωμένη αδελφή της Φέιθ πρέπει να επιβιώσει και να διεκδικήσει τον θρόνο του πανίσχυρου Συμβουλίου, ενώ τέσσερις αντίπαλες οικογένειες την κυνηγούν.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Θα σε σκοτώσουν
(They Will Kill You, ΗΠΑ, 2026, 94’)

• Σκηνοθεσία: Κίριλ Σοκόλοφ
• Ηθοποιοί: Ζάζι Μπιτς, Μαϊχάλα, Πάτερσον Τζόζεφ, Τομ Φέλτον

Μια νεαρή γυναίκα παλεύει να επιβιώσει τη νύχτα σε ένα ανατριχιαστικό ξενοδοχείο που είναι το κρησφύγετο μιας δαιμονικής σέκτας, πριν γίνει η επόμενη θυσία τους.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Οργουελ: 2+2=5
(Orwell: 2+2=5, ΗΠΑ, 2025, 119’)

• Σκηνοθεσία: Ραούλ Πεκ

Μέσα από χειρόγραφα, επιστολές, αναγνώσεις και αρχειακό υλικό αποκαλύπτεται πόσο προφητική και επίκαιρη παραμένει η σκέψη του Οργουελ. Το νέο ντοκιμαντέρ του Ραούλ Πεκ («Δεν είμαι ο νέγρος σου», 2016).

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Dog of God
(Λετονία, ΗΠΑ, 2025, 92’)

• Σκηνοθεσία: Λόρις και Λαΐτις Αμπέλ
• Με τις φωνές των: Ρέγνκαρς Βάιβαρς, Εϊναρς Ρέπσε, Γιούργκις Σπουλένιεκς

Σε χωριό της Λετονίας τον 17ο αιώνα, ένας γέρος που ισχυρίζεται πως είναι λυκάνθρωπος φέρνει τους «Ορχεις του Διαβόλου», πυροδοτώντας χάος και σκοτεινές επιθυμίες.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Δαβίδ: Το αγόρι που έγινε θρύλος
(David, ΗΠΑ, 2025, 109’)

• Σκηνοθεσία: Φιλ Κάνινγκχαμ & Μπρεντ Νταζ
• Με τις φωνές των Φάνου Θεοφάνους, Ανδρέα Τσέλεπου, Γιάννη Καραούλη

Ο Δαβίδ, ένας νεαρός βοσκός, καλείται να αντιμετωπίσει τον γίγαντα Γολιάθ με μόνο όπλο την πίστη και το θάρρος του σε μια μάχη που θα καθορίσει τη μοίρα ενός ολόκληρου βασιλείου.