• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 17.8°C / 23.0°C
    1 BF
    66%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.1°C / 21.6°C
    2 BF
    69%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 17.0°C / 20.5°C
    1 BF
    80%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 14.2°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 17.9°C / 19.8°C
    2 BF
    64%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 16.2°C
    2 BF
    63%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 18.8°C
    1 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.2°C / 16.2°C
    1 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.4°C / 20.8°C
    1 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    74%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 19.3°C / 19.3°C
    2 BF
    79%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 17.9°C
    0 BF
    82%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 14.5°C / 17.8°C
    1 BF
    65%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.3°C / 19.8°C
    3 BF
    85%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.0°C / 23.2°C
    1 BF
    60%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    1 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 18.6°C / 20.5°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.6°C / 12.6°C
    2 BF
    87%
Mark Von Holden/Invision/AP, File
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μας «άφησε», αλλά όχι μόνους!

  • A-
  • A+
Αποχαιρετούμε αυτή τη γυναίκα πρωτοπόρο της Εβδομης Τέχνης και όχι μόνο, με το «Canzone Arrabbiata», το τραγούδι σε δικούς της στίχους και μουσική του Ρότα που πρωτακούστηκε από την Αννα Μελάτο στην «Ιστορία έρωτα και αναρχίας».

Από τις πλέον δυναμικές παρουσίες στον κινηματογραφικό χώρο, μια γυναίκα πρωτοπόρος και του ιταλικού σινεμά, που άφησε ανεξίτηλα τη σφραγίδα της στον χώρο της Εβδομής Τέχνης, με έργα, ιστορίες, εικόνες και μουσικές που θα τις χαιρόμαστε πάντα! Η Λίνα Βερτμίλερ «έφυγε» χθες από τη ζωή στα 93 της χρόνια, αλλά δεν μας άφησε μόνους. Το ταλέντο και η ιδιαίτερη ματιά της, η καυστική ειρωνεία της, η ευφυΐα αλλά και οι ξεκάθαρες πολιτικές θέσεις της θα μας συνοδεύουν για πάντα μέσα από τις ταινίες και το έργο της (είχε ασχοληθεί εκτεταμένα με το θέατρο και την τηλεόραση).

Καταξιωμένη σκηνοθέτρια διεθνώς, αντιδραστική και καταγγελτική, αλλά με εξαιρετικά ιδιαίτερο τρόπο, δεν άργησε να λάβει την ταμπέλα της «αμφιλεγόμενης» καλλιτέχνιδος. Και πώς να μη γίνει κάτι τέτοιο όταν έκανε τις ταινίες που έκανε («Μίμης ο σιδεράς» 1972, «Ιστορία έρωτα και αναρχίας» 1973, «Η κυρία και ο ναύτης» 1974, «Ο Πασκουαλίνο και οι 7 καλλονές» 1975, «Μια νύχτα γεμάτη βροχή» 1978, κ.ά.), όταν ήταν η πρώτη γυναίκα υποψήφια για Οσκαρ Σκηνοθεσίας (για την ταινία «Ο Πασκουαλίνο και οι 7 καλλονές» – νωρίς θυμήθηκε η Ακαδημία τη γυναικεία παρουσία πίσω από τις κάμερες), αλλά και η πρώτη γυναίκα υποψήφια στο Διεθνές Φεστιβάλ των Κανών (για την ταινία «Μίμης ο σιδεράς»). Και όλα αυτά, σε μια ιδιαίτερα ταραγμένη δεκαετία, όπως αυτή του 1970, διεθνώς, πόσω μάλλον στην Ιταλία.

Η Βερτμίλερ γεννήθηκε το 1928 στη Ρώμη. Ελβετίδα ήταν στην καταγωγή (εξ ου και το επώνυμο Φον Μπραουάιχ που είχε κανονικά), αλλά η οικογένεια βρέθηκε στην Ιταλία καθώς ένας πρόγονος, τον 19ο αιώνα, αναγκάστηκε να μεταναστεύσει έχοντας σκοτώσει έναν αντίπαλό του σε μονομαχία. Προφανώς, σόι πήγε το βασίλειο, καθώς η μικρή Λίνα ήταν ένα ατίθασο παιδί, που δεν άντεχε τις στερεοτυπικές φόρμες, ούτε στην κοινωνία ούτε στον κινηματογράφο, όπως φάνηκε αργότερα.

Ως μαθήτρια, κατόρθωσε να αποβληθεί από 14 καθολικά σχολεία – στο τελευταίο γνώρισε κι έκανε στενή της φίλη τη Φλόρα Καραμπέλα (μετέπειτα ηθοποιό και πρώτη σύζυγο του Μ. Μαστρογιάννι) και ζούσε σε ένα αντιφασιστικό αν και αριστοκρατικό κλίμα, καθώς ο δικηγόρος πατέρας της έκρυβε αγωνιστές ενάντια στον Ντούτσε και αργότερα Εβραίους. Εν τέλει, η ίδια κατόρθωσε και αποφοίτησε από την Εθνική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης.

Ξεκίνησε ως ηθοποιός στο θέατρο, ενώ ταυτόχρονα έγραφε και σκηνοθετούσε. Εκανε μέχρι και κουκλοθέατρο – με διασκευασμένα έργα του Κάφκα! Καθοριστική στιγμή στη ζωή και την καριέρα της ήταν η γνωριμία και η συνεργασία της (ως βοηθός σκηνοθέτη) με τον αξεπέραστο Φελίνι στα γυρίσματα του «Ντόλτσε Βίτα»: «Αρχές του ’60 γνώρισα τον Φελίνι... και από τότε άλλαξαν όλα. Είδα έναν τρόπο να κάνεις ταινίες, που έμεινε μέσα μου για πάντα», είχε πει η ίδια. Οι δυο τους συνεργάστηκαν στο περίφημο «8 1/2» και ανέπτυξαν μια φιλία ζωής. Για την ίδια, έγινε ο μέντοράς της.

Την ίδια χρονιά (1963) με το «8 1/2» βγήκε και η δική της πρώτη ταινία στα σινεμά, γυρισμένη με το συνεργείο του Φελίνι. Το «I basilischi» («Οι βασιλικοί») αναδείκνυε τη ζωή στον φτωχό ιταλικό Νότο, μέσα από μια παρέα νέων. Οι δραματικές εντάσεις της ταινίας συνοδεύτηκαν εξαιρετικά με τη μοναδική μουσική του Ενιο Μορικόνε. Η ταινία την κατέταξε σε ένα από τα δυνατά ανερχόμενα ονόματα στον χώρο του ιταλικού σινεμά. Παράλληλα, η Βερτμίλερ έκανε θεατρικές συνεργασίες (με τον Φράνκο Τζεφιρέλι κ.ά.) και δουλειές για το ραδιόφωνο.

«Ιστορία έρωτα και αναρχίας», 1973

Με το «Ιστορία έρωτα και αναρχίας» απέκτησε μία υποψηφιότητα για Χρυσό Φοίνικα και ο πρωταγωνιστής και στενός συνεργάτης της, Τζιανκάρλο Τζιανίνι, απέσπασε το Βραβείο Ανδρικού Ρόλου. Τη μουσική για την ταινία είχε γράψει ο Νίνο Ρότα, ενώ το σενάριο η ίδια η Βερτμίλερ: λίγο πριν ξεσπάσει ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, ένα αγροτόπαιδο με τη βοήθεια μιας αναρχικής ιερόδουλης καταστρώνει σχέδια για τη δολοφονία του Μπενίτο Μουσολίνι. Η ιστορία είναι πραγματικά μια πανδαισία έρωτα και αναρχίας, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από την περίεργη αυτή γυναίκα, με το τεράστιο όνομα (Αρκάντζελα Φελίτσε Ασούντα Βερτμίλερ φον Ελγκ Εσπανιόλ φον Μπραουάιχ ήταν ολόκληρο το όνομά της!), που θέλησε να σπάσει τα στερεότυπα σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο, όπως το σινεμά.

Η ίδια είχε δηλώσει «ορκισμένη αναρχική» και φεμινίστρια, που ωστόσο εξαγρίωνε τις ομοϊδεάτισσες του καιρού της, καθώς όχι μόνο δεν απέκρυπτε, μα αποθέωνε τη γυναικεία σεξουαλικότητα. Σταματημό δεν είχε πουθενά! Δεν δίσταζε να συνδέει τα φαινομενικά ασύνδετα, με γενναιότητα, τόλμη αλλά και μία (απίθανα γοητευτική) θρασύτητα: πολιτικό σχόλιο μέσα σε ανατρεπτικές κωμωδίες, αντιφασιστικά μηνύματα χέρι χέρι με δυνατούς έρωτες, έντονη κριτική στη δήθεν σοφιστικέ ιταλική νομενκλατούρα δοσμένη με μια αριστοφανική διάθεση ενός κακομαθημένου παλιοκόριτσου!

Και μόνο οι τίτλοι των ταινιών της έφταναν για να θυμώσουν μαζί της θεωρητικοί του κινηματογράφου και διανοούμενοι. Μπορεί στα ελληνικά να είναι σύντομοι, ωστόσο στα ιταλικά ήταν τόσο μακροσκελείς όσο το όνομά της, χλευάζοντας σχεδόν τη νοημοσύνη των τελευταίων: «Mimì metallurgico ferito nell’onore» («Μίμης, ο σιδεράς»), «Film d’amore e d’anarchia, ovvero ’stamattina alle 10 in via dei Fiori nella nota casa di tolleranza...» («Ιστορία έρωτα και αναρχίας»), «Travolti da un insolito destino nell’azzurro mare d’agosto («Η κυρία και ο ναύτης»)!

Αλλά και στο θέατρο, αν κάτι τη χαρακτήριζε ήταν μια διάθεση σχεδόν μπαρόκ υπερβολής με μπόλικες δόσεις χιούμορ (ίσως το πλέον επικίνδυνο μέσο σχολιασμού!). Ως η πρώτη γυναίκα υποψήφια μπορεί να μην κέρδισε το Οσκαρ Σκηνοθεσίας, έλαβε ωστόσο τιμητικό Οσκαρ για τη συνολική προσφορά της πέρυσι, καθώς και δυο Χρυσές Σφαίρες. Στην Ελλάδα ανέβηκε η όπερα «Μποέμ» του Πουτσίνι σε δική της σκηνοθεσία (2002, 2014) στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Τελευταία της δουλειά ήταν ένα ντοκιμαντέρ για τον Ροσίνι.

Με ένα μακρινάρι για όνομα, δυο έντονα λευκά μυωπικά γυαλιά, πολύ ταλέντο και ασίγαστη τόλμη, η Λίνα Βερτμίλερ μας αποχαιρέτησε ανήμερα της Αγίας Αννας. Και ποιος ξέρει, μπορεί κάποτε να «γεννηθεί» και η δική της Αννα: «Γυναίκες στην αίθουσα, φωνάξτε παρακαλώ όλες μαζί: Θέλουμε την Αννα, τον θηλυκό Οσκαρ!» είχε πει, παραλαμβάνοντας το χρυσό αγαλματίδιο, σε υπέροχα ιταλικά!

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΙΝΕΜΑ
«Η Βουή του Κόσμου» - Ενα προφητικό road trip του Πέτρου Σεβαστίκογλου
Ταξιδεύοντας σε Ελλάδα, Ρωσία, ΗΠΑ, Βραζιλία, Κίνα, Σενεγάλη, συναντώντας νέους διαφόρων «ειδών» στις χώρες αυτές, που ωστόσο είναι πάντα στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων, είτε εξ ανάγκης, είτε από επιλογή.
«Η Βουή του Κόσμου» - Ενα προφητικό road trip του Πέτρου Σεβαστίκογλου
ΣΙΝΕΜΑ
«Μας προετοίμαζαν να γίνουμε μια απόλυτα πειθαρχημένη εργατική τάξη»
Ο 38χρονος σκηνοθέτης Φερίτ Καραχάν μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη νέα του ταινία που μετρά σειρά βραβείων βασισμένη σε προσωπικές εμπειρίες από τα παιδικά του χρόνια σε οικοτροφείο της Τουρκίας.
«Μας προετοίμαζαν να γίνουμε μια απόλυτα πειθαρχημένη εργατική τάξη»
ΣΙΝΕΜΑ
«Χάρη σ’ αυτόν είδα το φως των παιδικών μου χρόνων»
Ο διευθυντής φωτογραφίας και στενός συνεργάτης του ιδιοφυούς σκηνοθέτη, Γιώργος Αρβανίτης, ανακαλεί περιστατικά και εξηγεί πώς ο Αγγελόπουλος του άλλαξε τη ζωή.
«Χάρη σ’ αυτόν είδα το φως των παιδικών μου χρόνων»
ΣΙΝΕΜΑ
«Έφυγε» ο Δημήτρης Χαρίτος
Δεν τον αγαπάγαμε. Τον θαυμάζαμε και τον λατρεύαμε. Για την ευγένειά του, το ταλέντο του, την επιμονή του έως το τέλος, τον επαγγελματικό του και την αίσθηση της μαθητείας που είχε πάλι έως το τέλος.
«Έφυγε» ο Δημήτρης Χαρίτος
ΣΙΝΕΜΑ
«Τα πιο παραμελημένα μέλη της κοινωνίας μας είναι τα παιδιά»
Μια ταινία για την ελευθερία, την τιμωρία, τον σωφρονισμό και τη λύτρωση, βγαλμένη μέσα από τις εμπειρίες του βραβευμένου σκηνοθέτη της Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου.
«Τα πιο παραμελημένα μέλη της κοινωνίας μας είναι τα παιδιά»
ΣΙΝΕΜΑ
«Ο συναισθηματικός εκβιασμός είναι η χειρότερη μορφή βίας»
Το διαρκώς αναπτυσσόμενο δίπολο θύτη - θύματος παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μαζί με τις υπέροχες ερμηνείες, σκηνοθεσία και φωτογραφία ανάγουν την ταινία σε μία από τις πιο καλές παραγωγές.
«Ο συναισθηματικός εκβιασμός είναι η χειρότερη μορφή βίας»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας