Την Καρίν Βιάρ τη συναντήσαμε από κοντά στο 16ο Γαλλόφωνο Φεστιβάλ της Αθήνας, όπου προβλήθηκε η τελευταία της ταινία «Οικογένεια Μπελιέ», σε σκηνοθεσία Ερίκ Λαρτιγκό. Βγαίνει αύριο στις αίθουσες. Στη Γαλλία, αυτή η κωμωδία με τις γερές δόσεις συγκίνησης, θριάμβευσε στο box office και έκοψε πάνω από 5 εκατομμύρια εισιτήρια.
Στην οικογένεια Μπελιέ όλοι είναι κωφοί, εκτός από την 16χρονη κόρη τους Πάολα. Είναι, δηλαδή, μια ταινία για τη διαφορετικότητα και το δύσκολο πέρασμα προς την ενηλικίωση. Η Καρίν Βιάρ πρωταγωνιστεί ως κωφή μητέρα. Η διάσημη Γαλλίδα ηθοποιός των τεσσάρων Σεζάρ είναι τόσο αληθινή στο φιλμ όσο και από κοντά. Μια κανονική γυναίκα, μακριά από τα πρότυπα του Χόλιγουντ, εξαιρετικά ελκυστική και με πηγαίο ταλέντο.
• Κατά την παρουσίαση της ταινίας, φωνάξατε «Ζήτω» για την Ελλάδα. Γιατί;
Νιώθω βαθιά Ευρωπαία, αλλά αν η Ευρώπη συνεχίσει την πολιτική σκλήρυνση δεν βλέπω «φως». Βέβαια, στη Γαλλία, με την Αριστερά που είναι τώρα στην ηγεσία, δηλαδή τον Ολάντ, πιστεύουμε ότι υπάρχει ελπίδα. Εχουμε, όμως, και το σκοταδιστικό, «χειμωνιάτικο» τοπίο της Μαρίν Λεπέν, που παίρνει όλο περισσότερη δύναμη και εξουσία. Ωστόσο, θέλω να καλυτερεύσει το τοπίο για όλους μας, και για σας τους Ελληνες. Στη Γαλλία, σας βλέπουμε σαν γείτονες και όχι, όπως συχνά παρουσιάζεται, ότι εσείς είστε ο ευρωπαϊκός Νότος και εμείς κάτι άλλο.
• Εχετε συνεργαστεί με εξαιρετικούς σκηνοθέτες, άνδρες και γυναίκες (Κώστα Γαβρά, Λοράν Καντέ, Ζοζιάν Μπαλασκό, Φρανσουά Οζόν…). Υπάρχει διαφορά;
Δεν νιώθω κάποια θεμελιώδη διάφορα μεταξύ τους. Ωστόσο, νιώθω ότι οι γυναίκες μάς δίνουν ρόλους πιο δυναμικούς και πρωτότυπους, ενώ οι άνδρες εμμένουν σε πιο κλισέ γυναικείους χαρακτήρες, ήπιους και τρυφερούς. Μία σκηνοθέτις θα σχηματίσει μία πιο πρωτοποριακή γυναικεία περσόνα, με περισσότερα δραματοποιημένα χαρακτηριστικά από ό,τι έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στη μεγάλη οθόνη, που, κακά τα ψέματα, την πρωτοκαθεδρία έχουν ακόμη οι άνδρες, ηθοποιοί και σκηνοθέτες.
• Στα τελευταία Οσκαρ, πολλές ηθοποιοί μίλησαν για τη θέση της γυναίκας στον κινηματογράφο σήμερα.
Μάχομαι φανατικά. Είμαι φανατικά υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών, για τα οποία μάχομαι εδώ και χρόνια. Στον καλλιτεχνικό κόσμο υπάρχει μία τεράστια οπισθοχώρηση: οι γυναίκες ηθοποιοί πληρώνονται κατά μέσον όρο 24% λιγότερο από ό,τι οι άνδρες. Είναι ανήκουστο και απαράδεκτο. Στον ύστερο Μεσαίωνα, τότε που μπήκε η γυναίκα στην αγορά εργασίας, συνέβαιναν αυτά. Είναι τρομερό ότι τόσους αιώνες αργότερα, ελάχιστα έχουν αλλάξει. Τότε συνέβαινε εξαιτίας των στερεότυπων και του μισογυνισμού. Σήμερα, ποια είναι η δικαιολογία τους; Οταν το είχα πει ανοιχτά στα Μέσα είχε γίνει ένα μικρό σκάνδαλο στη Γαλλία. Ακόμη ζούμε σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο. Η γυναίκα πρέπει να είναι μια καλή σύζυγος, να θηλάζει το μωρό της, ν’ αγαπάει τα παιδιά της. Το ξέρετε πως στη Γερμανία όταν γεννά μια γυναίκα όλη της η καριέρα μπαίνει στον πάγο τρία με τέσσερα χρόνια; Ολα αυτά είναι αντίθετα με τα αιτήματα του φεμινισμού και αυτό με εξοργίζει ως εργαζόμενη μητέρα. Εχω δύο κορίτσια, δύο έφηβες, και δεν θέλω να ζήσουν υπό τις ίδιες συνθήκες καταφανούς ανισότητας που ζω εγώ, μόνο και μόνο επειδή έτυχε να γεννηθούν γυναίκες.
• Η «Οικογένια Μπελιέ» πραγματεύεται το θέμα της εφηβείας αλλά σε ένα ιδιαίτερο περιβάλλον, αυτό των κωφών, που αποτελούν μια ιδιάζουσα μειονότητα, και γλωσσική. Στην Ελλάδα, μόλις το 2000 καθιερώθηκε με νόμο η νοηματική γλώσσα.
Πράγματι, υπάρχει κάποια αρνητική στερεότυπη αντίληψη για τους κωφούς. Προσωπικά, ελπίζω κάποια στιγμή η νοηματική να μπει σε όλα τα σχολεία και να τη μαθαίνουν όλα τα παιδιά. Για μένα, ως ομιλούσα ηθοποιός που έπρεπε να υποδυθώ μια κωφή μητέρα, το σημαντικότερο ήταν να μην προδώσω αυτούς τους ανθρώπους με τον τρόπο που θα προσέγγιζα τον ρόλο. Φίλοι μου είπαν ότι φαινόταν στα χέρια μου ότι δεν ήμουν κωφή, αλλά ότι το «έσωζα» με το πρόσωπο και τις εκφράσεις μου. Από τη στιγμή που αυτοί είναι περήφανοι για την ερμηνεία μου, κι ας μην ήταν τέλεια, είμαι κι εγώ χαρούμενη. Κυρίως, γιατί ήταν αξιοπρεπής, αποφεύγοντας το μελό ή τη γραφικότητα.
• Είναι ρεαλιστική ή σουρεαλιστική ταινία;
Ούτε το ένα ούτε το άλλο. Είναι μία τρυφερή κομεντί για όλη την οικογένεια. Ξεκίνησε να γίνει μια ταινία που να αρέσει στον κόσμο.
• Στο φινάλε της σκέφτηκα πως αυτά δεν συμβαίνουν στον κόσμο των κωφών, αλλά μετά ήρθε η σκέψη «δεν αξίζουν και αυτοί μια ταινία με καλό τέλος»;
Πράγματι, θέλαμε να έχει αισιόδοξο τέλος και, μάλιστα, δεχτήκαμε πολλές κριτικές γι αυτό, καθώς η ζωή των κωφών είναι πολύ πιο δύσκολη στην πραγματικότητα. Ωστόσο, όπως λέτε κι εσείς, αξίζουν και αυτοί το «καλό φινάλε» τους, έστω στον κόσμο του σινεμά.
• Στην ταινία, η σχέση σας με την κόρη σας περνάει και από ακραία στάδια, δείχνοντας πως η διαφορετικότητα μας κάνει να δίνουμε ή πολλή αγάπη ή πολλή βία. Το ζήσαμε και με το Charlie Hebdo. Ηταν διαφορετικοί και τους δολοφόνησαν.
Η διαφορετικότητα φέρνει πολλή αγάπη, όταν έχεις ένα επίπεδο μόρφωσης και κουλτούρας. Σε βία μεταφράζεται όταν ο άνθρωπος είναι πολύ φτωχός, κοινωνικά αλλά και πνευματικά. Τότε, δεν μπορεί να διαχειριστεί τις ελλιπείς σκέψεις του και τα έντονα συναισθήματά του με άλλο τρόπο από τον ευκολότερο: τη βία. Το μακελειό στο Charlie Hebdo με έκανε να το καταλάβω βαθιά αυτό και καλό είναι να το έχουμε στο νου μας, ως θεατές στο σινεμά, ως πολίτες αλλά και ως γονείς.
Info:
Η «Οικογένεια Μπελιέ» βγαίνει από την Odeon.
