«Θα έπρεπε να τον είχαν απολύσει», δήλωσε πριν από λίγο καιρό ο Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ. Ο υπουργός Πολιτισμού της Ρωσίας Βλαντιμίρ Μεντίνσκι είχε μόλις πει ότι οι σκηνοθέτες ιστορικών ταινιών θα πρέπει να παίρνουν γραμμή «τι είναι καλό, τι είναι κακό» και το άλλο, το ακόμα ωραιότερο, «όλα τα λουλούδια πρέπει να ανθίζουν, αλλά εμείς θα ποτίζουμε αυτά που μας αρέσουν».
Ολο αντιφάσεις και σουρεαλισμούς η χώρα του Πούτιν.
Την ίδια στιγμή που προτείνει τον «Λεβιάθαν» του Ζβιάγκιντσεφ για Οσκαρ και τον βλέπει να θριαμβεύει στις Χρυσές Σφαίρες και να γίνεται ολοένα και περισσότερο φαβορί για το χρυσό αγαλματάκι, αντί να πανηγυρίζει, του τραβάει στο εσωτερικό της χώρας το χαλί κάτω από τα πόδια.
Πάλι με πρωταγωνιστή τον υπουργό Πολιτισμού. «Εγώ, οι συνάδελφοί μου, οι φίλοι και οι φίλοι των φίλων μου δεν αναγνωρίζουμε τους εαυτούς μας στους ήρωες της ταινίας», έχει δηλώσει.
Προφανώς. Στην ταινία του σπουδαίου Ζβιάγκιντσεφ ένας άνδρας παλεύει με τη διεφθαρμένη γραφειοκρατία και πολλοί είδαν σ’ αυτή μια σάτιρα του ρωσικού πολιτικού συστήματος.
Τα κινηματογραφικά χαμπάρια, που σύμφωνα με την «Γκάρντιαν» έρχονται από τη Ρωσία, είναι, όμως, πολύ πιο ακραία.
Ετοιμάζεται νέος νόμος βάσει του οποίου δεν θα δίνεται άδεια προβολής σε ταινίες που «κηλιδώνουν τον εθνικό πολιτισμό, αποτελούν κίνδυνο για την ενότητα του έθνους και υποσκάπτουν τα θεμέλια της συνταγματικής τάξης».
Εχει ήδη περάσει κι άλλος νόμος, που απαγορεύει τη χρήση «βωμολοχίας» στον κινηματογράφο, αλλά και μια εκστρατεία του Βλαντιμίρ Μεντίνσκι για ένα «πατριωτικό» Ιντερνετ και μίντια που βοηθούν στην «εδραίωση του κράτους και της κοινωνίας με βάση τις αρχές που ενσταλάζει η ιστορία μας».
Ο νέος νόμος βρίσκεται ακόμα σε διαβούλευση, από υπουργείο σε υπουργείο. Ευτυχώς.
Δεν είναι απλό πράγμα να απαγορεύεις ταινίες για πατριωτικά και εθνικά κριτήρια, ακόμα και στη Ρωσία του Πούτιν.
Ηδη οι κινηματογραφιστές υψώνουν φωνή διαμαρτυρίας.
«Ποιος θα αποφασίζει αν ο πολιτισμός μας σπιλώνεται από μια ταινία; Το υπουργείο; Το κοινό; Ενα δικαστήριο; Και με ποια κριτήρια;», δήλωσε ο σκηνοθέτης Αντρέι Προσκίν. «Αυτό που αμαυρώνει τον πολιτισμό στον 21ο αιώνα είναι τέτοιοι νόμοι».
Ο εκδότης του κινηματογραφικού περιοδικού «Iskusstvo Kino» αναρωτήθηκε:
«Τι σημαίνει “εθνική ενότητα”; Είναι ένας εντελώς νέος όρος, δεν υπήρχε στο παρελθόν. Παλιά είχαμε μόνο τον όρο “αντισοβιετική προπαγάνδα”».
Ενώ στέλεχος της εταιρείας διανομής Kino πρόσθεσε: «Ολα αυτά βεβαίως στοχεύουν κυρίως στους σκηνοθέτες, να βάλουν μυαλό, να συνειδητοποιήσουν τη θέση τους απέναντι στη νέα ιδεολογική ιεραρχία».
