Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν στην Ουάσινγκτον μια νέα, τριμερή συμφωνία-πλαίσιο στην οποία κατέληξαν έπειτα από εντατικές συνομιλίες στην αμερικανική πρωτεύουσα. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε την επίτευξη συμφωνίας, σημειώνοντας ότι απομένει ακόμη να γίνει πολλή δουλειά.
Η υπογραφή της συμφωνίας συνιστά διπλωματική πρόοδο, αλλά δεν είναι σαφές εάν και πώς μπορεί να εφαρμοστεί, όσο ο ισραηλινός στρατός (IDF) παραμένει στον Λίβανο και εξακολουθεί τις επιθέσεις, ενώ την ίδια στιγμή η Χεζμπολάχ συνεχίζει τα χτυπήματα κατά των ισραηλινών στρατευμάτων και έχει σημαντική επιρροή στη χώρα.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας δεν αποκαλύφθηκε δημοσίως, όμως ο δεδηλωμένος στόχος είναι να ανοίξει ο δρόμος για «μια βιώσιμη ειρήνη και ασφάλεια», όπως ανέφερε ο Ρούμπιο. Σημειώνεται ότι υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, ο Λίβανος και το Ισραήλ ξεκίνησαν στα μέσα Απριλίου απευθείας συνομιλίες στην Ουάσιγκτον, τις πρώτες έπειτα από πολλές δεκαετίες μεταξύ των δύο χωρών.
«Είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε μια συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ της κυρίαρχης κυβέρνησης του Λιβάνου και της κυβέρνησης του Ισραήλ, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ» είπε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας πριν από τις υπογραφές, προσθέτοντας ότι το κείμενο θέτει «ένα πλαίσιο για τη βιώσιμη ειρήνη και ασφάλεια».
«Το πρώτο βήμα…»
Τη συμφωνία υπέγραψαν οι πρέσβεις του Ισραήλ και του Λιβάνου, Γεχιέλ Λέιτερ και Νάντα Μοαουάντ. Η τελευταία είπε ότι η τριμερής συμφωνία-πλαίσιο είναι «ένα πρώτο βήμα στον δρόμο για την αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του λιβάνου, που διασφαλίζει τη μόνιμη και οριστική παύση των εχθροπραξιών, επιτρέπει στους ανθρώπους μας να επιστρέψουν στη γη τους και σε όλους τους Λιβανέζους να ζήσουν με ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία.
Ο Λέιτερ επαίνεσε τη Μοαουάντ που διαπραγματεύτηκε «σαν λέαινα», όπως είπε. Τόνισε ότι «σε αυτήν την τριμερή συμφωνία-πλαίσιο, που βασίζεται στην εκπλήρωση στόχων, το Ιράν είναι εκτός, η Χεζμπολάχ είναι εκτός και ο δρόμος προς την ειρήνη μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου είναι εντός», είπε.
Οι δύο πρέσβεις δεν δέχτηκαν ερωτήσεις από τους δημοσιογράφους.
Αποχώρηση IDF από συγκεκριμένες περιοχές
Στις συνομιλίες στην Ουάσινγκτον συζητήθηκε μεταξύ άλλων και μια πρόταση να παραδώσουν οι ισραηλινές δυνάμεις στον στρατό του Λιβάνου ορισμένα από τα εδάφη που έχουν καταλάβει στον νότιο Λίβανο. Ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είπε την Πέμπτη στο πρακτορείο Reuters ότι το Ισραήλ συμφώνησε να αποχωρήσει από κάποια εδάφη, κάτι που διέψευσαν Ισραηλινοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι.
Σύμφωνα με το Axios, η εν λόγω συμφωνία – πλαίσιο έχει σχεδιαστεί για να τερματιστεί η κατοχή του νότιου Λιβάνου από το Ισραήλ και για να αποκαταστήσει την εδαφική ακεραιότητα της χώρας: αλλά αυτό φαίνεται πολύ μακρινό. Η συμφωνία περιγράφει μια πορεία για μια μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία και περιλαμβάνει άμεσα βήματα επί τόπου που θα λάβουν τα μέρη.
Οι δύο πιλοτικές ζώνες
Ένα τέτοιο βήμα είναι η έναρξη δύο «πιλοτικών ζωνών» όπου ο ισραηλινός στρατός πρόκειται να αποσυρθεί από μικρές περιοχές που κατέχει επί του παρόντος, ενώ ο λιβανέζικος στρατός πρόκειται να αναπτυχθεί εκεί.
Ισραηλινοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματικοί θα συμμετάσχουν στη συνεργασία με τον λιβανέζικο στρατό στις «πιλοτικές ζώνες», κυρίως για να επαληθεύσουν ότι αυτές οι περιοχές δεν έχουν παρουσία της Χεζμπολάχ.
Η ισραηλινή αποχώρηση αναμένεται να είναι περιορισμένη, ωστόσο θα είναι η πρώτη τέτοια κίνηση από τότε που το Ισραήλ επέκτεινε την κατοχή του στο νότιο Λίβανο κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.
Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι η «ελευθερία στρατιωτικής δράσης του ισραηλινού στρατού θα διατηρηθεί σε όλη τη ζώνη ασφαλείας για την εξάλειψη απειλών κάθε είδους».
Νετανιάχου: Θα παραμείνουμε στον Λίβανο
Μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε ότι ο στρατός θα παραμείνει στον νότιο Λίβανο μέχρι να καταθέσει η Χεζμπολάχ τα όπλα. «Το σημαντικότερο, πάνω απ’ όλα, είναι ότι το Ισραήλ παραμένει στη ζώνη ασφαλείας του νοτίου Λιβάνου. Είναι σπουδαίο επίτευγμα και θα το διατηρήσουμε όσο δεν αφοπλίζεται η Χεζμπολάχ», είπε ο Νετανιάχου σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα που στάλθηκε σε ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
Πάντως, ο Νετανιάχου διευκρίνισε ότι ο ισραηλινός στρατός θα επιτρέψει στις ένοπλες δυνάμεις του Λιβάνου να θέσουν υπό τον έλεγχό τους «δύο πιλοτικές ζώνες», μία στα νότια του ποταμού Λιτάνι και μία στα βόρεια. Ο ποταμός αυτός απέχει 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Ισραήλ.
Ο Νετανιάχου είπε επίσης ότι οι εκτοπισμένοι κάτοικοι της κατεχόμενης ζώνης δεν θα μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
Αούν: «Δεν θα υπάρχει πλέον κατοχή… ούτε κηδεμονία»
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν δήλωσε ότι η συμφωνία-πλαίσιο που υπογράφηκε με το Ισραήλ ήταν «ένα πρώτο βήμα» για την αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας του, χωρίς «κατοχή, υποτέλεια ή κηδεμονία».
«Η συμφωνία πλαίσιο είναι ένα πρώτο βήμα» που θα επιτρέψει στους Λιβανέζους «να επιστρέψουν στα πλήρως απελευθερωμένα εδάφη τους και στα σπίτια τους που θα ανακατασκευαστούν (…) υπό την κυριαρχία του λιβανέζικου κράτους, το οποίο δεν έχει κανέναν εταίρο στην άσκηση της κυριαρχίας του στο έδαφος και τον λαό του» ανέφερε ο Αούν στην ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από την προεδρία.
«Ορκιζόμαστε ότι θα συνεχίσουμε να ενεργούμε μέχρι να επιτευχθεί αυτό. Δεν θα υπάρχει πλέον κατοχή, ούτε κρατούμενοι, ούτε υποτέλεια, ούτε κηδεμονία», υποσχέθηκε.
Οι υψηλοί τόνοι παραμένουν
Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε μετά την υπογραφή της συμφωνίας ότι «το Ισραήλ θα διατηρήσει τη ζώνη ασφαλείας του εντός των συνόρων της Κίτρινης Γραμμής στον Λίβανο μέχρι την ημέρα που η Χεζμπολάχ και οι άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις στον Λίβανο θα αφοπλιστούν και δεν θα υπάρχει πλέον απειλή από τον Λίβανο για το έδαφος του Κράτους του Ισραήλ».
Επίσης, ανώτερος νομοθέτης που συνδέεται με τη Χεζμπολάχ, ο Χασάν Φαντλάλα, καταδίκασε τη συμφωνία, τονίζοντας πως «η πορεία που ακολουθούν οι λιβανέζικες αρχές ισοδυναμεί με μονομερείς, άσκοπες παραχωρήσεις που μόνο θα υπονομεύσουν τη χώρα και θα εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα του ισραηλινού εχθρού» και προσθέτοντας ότι η συμφωνία «κινδυνεύει να δημιουργήσει επικίνδυνες εσωτερικές διαιρέσεις».
