Χθες στο Α΄ Νεκροταφείο, στην κηδεία του Θάνου, έβλεπα στην ουρά που ήταν για το προσκύνημα πολλά νέα παιδιά. Περίμεναν υπομονετικά. Τα κοίταζα και σκεφτόμουν πόση δύναμη είχε ο συνθέτης αυτός και σε πόσες γενιές πέρασε.
Πολύς ο κόσμος στο νεκροταφείο για την πολιτική κηδεία του Θάνου. Κι ας είχε κρύο με χιονόνερο. Ηταν πολλοί εκείνοι που ήθελαν να τον αποχαιρετήσουν. Εξω από την αίθουσα στην οποία βρισκόταν η σορός του κι εκεί όπου έγινε η τελετή, εκτός από τα στεφάνια υπήρχε και μία μεγάλη φωτογραφία του Θάνου, μπροστά στο πιάνο, με το χέρι σηκωμένο.
Ξαφνικά, δύο και μισή ακριβώς, από τα ηχεία ακούστηκε πολύ δυνατά ένα τραγούδι. Ηταν το «Για το φτωχό Μπέρτολτ Μπρεχτ», το πρώτο κομμάτι που ζήτησε ο ίδιος ο Θάνος να ακουστεί στην κηδεία του. «Εγώ ο Bertolt Brecht είμαι από τα μαύρα δάση, η μάνα μου στις πολιτείες με κουβάλησε, σαν ήμουνα ακόμα στην κοιλιά της». Η φωνή του απλώθηκε στον αέρα με απόλυτα καθηλωτικό τρόπο. Η καθαρότητα του ήχου ήταν ανατριχιαστική.
Και ξεκίνησαν οι επικήδειοι. Η πιο συγκινητική όλων ήταν η Αλεξάνδρα, η μικρότερη από τις τρεις κόρες του: «Μπαμπά μου, καπετάνιε, είσαι και θα παραμείνεις ο μεγαλύτερος ήρωας από όλους. Και αν αυτή τη στιγμή βρίσκεσαι σε κάποιο παράλληλο σύμπαν, κάπου στον Σταυρό του Νότου, κράτησε μου ζεστό το πιάνο για όταν θα ξανασυναντηθούμε. Σε αγαπάω».
Αλλά και η σύζυγός του, η Μαρία: «Ηθελα να είμαι μαζί σου. “Αν καταφέρουμε το όλον του ενός”, μου έλεγες. “Ηλιε μου, Φεγγάρι μου. Μη σε νοιάζει τίποτα, αφού έχουμε γίνει ένα. Θα είμαι πάντα εκεί. Αυτό που ζούμε είναι σπάνιο. Τον απόλυτο έρωτα, την απόλυτη αγάπη, την απόλυτη ευτυχία. Θέλει πολλές ζωές και εμείς το καταφέραμε” μου έλεγες. Και εγώ έτρεμα. Μην κουραστείς. Και εσύ γέλαγες και χόρευες και τραγουδούσες και έλεγες πως κανένας δεν μπορεί να σε νικήσει γιατί τα είχες ήδη όλα. Τη μουσική σου, την αγάπη, τους φίλους, τα παιδιά σου, το σπίτι σου κι εγώ να μη σε χορταίνω ποτέ».
Μίλησε και ο πολύ καλός του φίλος, ο ηθοποιός Γιώργος Κιμούλης: «Οταν χάνεις τους γονείς σου, νιώθεις πως φεύγει από πάνω σου η στέγη που είχες. Οταν χάνεις όμως τον καλύτερό σου φίλο, νιώθεις πως είσαι πλέον τελείως ανυπεράσπιστος. Τώρα, φίλε, νιώθω πως με το φευγιό σου, πέρα από τη μοναξιά, τον πόνο και το κενό, φεύγει μαζί σου και μία ολόκληρη εποχή. Και η εποχή που έρχεται είναι πολύ δύσκολη, φίλε, γιατί είναι ακραία θολή».
Με σπασμένη φωνή τον αποχαιρέτησε και ο στιχουργός Οδυσσέας Ιωάννου, επίσης φίλος του: «Νομίζω η πιο βαριά ευθύνη που άφησε ο Θάνος σε όλους μας είναι να μην αφήσουμε κανέναν να πει κακή κουβέντα για το όνειρο. Να μην αφήσουμε κανέναν να μας πείσει πως ο κόσμος δεν μπορεί να γίνει ομορφότερος και, όπως έλεγε, να ζούμε την κάθε μας μέρα, το κάθε λεπτό μας τρυφερά και γενναία, όπως έκανε και ο ίδιος μέχρι τις τελευταίες του στιγμές».
Πρώτος από όλους μίλησε ο γ.γ. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας: «Δεν είσαι μόνο ανεπανάληπτος δημιουργός, δεν υπήρξες μόνο συγκλονιστικός ερμηνευτής του έργου σου, αλλά πάνω απ’ όλα ήσουν ένα ιδιοφυές πνεύμα, ανήσυχο, ένας βαθιά καλλιεργημένος διανοητής. Ορκισμένος εχθρός της επανάπαυσης, της ρουτίνας, της παραίτησης. Ενας γενναίος μαχητής της ζωής, διεκδικητής του ακατόρθωτου, άφοβος χορευτής στο “φτερό του καρχαρία”».
Το δεύτερο τραγούδι που ακούστηκε στην κηδεία ήταν το αγαπημένο του Θάνου, το «Οι 7 νάνοι στο s/s Cyrenia». Στο τέλος. Με τον κόσμο να τραγουδάει ψιθυριστά, σιωπηλά σχεδόν, τους τελευταίους στίχους: «Κι έτσι μαζί με τους εφτά κατηφοράμε / Με τη βροχή, με τον καιρό που μας ορίζει / Τα μάτια σου ζούνε μια θάλασσα, θυμάμαι / Ο πιο στερνός μ’ έναν αυλό με νανουρίζει. / Κουφός ο Σάλαχ το κατάστρωμα σαρώνει / Μ’ ένα ξυστρί καθάρισέ με απ’ τη μοράβια / Μα είναι κάτι πιο βαθύ που με λερώνει / Γιε μου, πού πας; Μάνα, θα πάω στα καράβια».
Εντάξει, ο Θάνος πέθανε, έφυγε, τον αποχαιρετήσαμε αλλά έχουμε τα τραγούδια του. Αυτά δεν χάνονται. Νιώθω έως και ευτυχισμένος άνθρωπος-ακροατής.
Στην κηδεία παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος, ο επικεφαλής του ΜέΡΑ Γιάνης Βαρουφάκης, ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ο βουλευτής της Ν.Δ. Θεόδωρος Ρουσόπουλος, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Βούτσης και Νίκος Φίλης, η βουλευτής του ΚΚΕ Λιάνα Κανέλλη, ο πρώην υπουργός Τηλέμαχος Χυτήρης, οι τραγουδιστές Μαρία Φαραντούρη, Γιώργος Νταλάρας, Γιάννης Κότσιρας, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Κώστας Θωμαΐδης, Γιάννης Κούτρας, Μανώλης Μητσιάς, οι συγγραφείς Ζυράννα Ζατέλη και Ιωάννα Καρυστιάνη, οι ηθοποιοί Γιάννης Μπέζος, Χρύσα Ρώπα, Πέτρος Φιλιππίδης κ.ά.
● Η σορός του Θάνου Μικρούτσικου θα μεταφερθεί για αποτέφρωση στη Ριτσώνα, στο νέο αποτεφρωτήριο.
