Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 16.7°C
    3 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.0°C / 17.2°C
    0 BF
    58%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.8°C / 18.3°C
    3 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.8°C / 15.0°C
    1 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    3 BF
    54%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.8°C / 16.7°C
    1 BF
    64%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    2 BF
    62%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.8°C / 18.3°C
    3 BF
    48%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 17.8°C
    4 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.2°C / 13.0°C
    1 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    5 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.8°C / 15.0°C
    2 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    1 BF
    59%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    1 BF
    62%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.4°C / 16.7°C
    2 BF
    51%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 18.0°C
    2 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.1°C / 15.6°C
    4 BF
    62%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.3°C
    2 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.8°C / 15.0°C
    2 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    2 BF
    62%
Η ταραχώδης πενταετία 2014-2019

ΕΥΤΥΧΗΣ ΒΑΡΔΟΥΛΑΚΗΣ. Διλήμματα μιας πενταετίας. Τα στρατηγικά πολιτικά ορόσημα της περιόδου 2014-2019. Πεδίο, 2019, Σελ. 160

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ταραχώδης πενταετία 2014-2019

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ενας χρόνος μετά τις εκλογές του Ιουλίου – τόσο κοντά και τόσο μακριά. Κι αν πάμε στην αρχή της πενταετίας, ή ακόμα πιο πίσω, στον «διπλό εκλογικό σεισμό» του 2012, μοιάζει να βρισκόμαστε σε άλλη εποχή. Οι εξελίξεις ήταν καταιγιστικές και άγγιξαν πλήθη: ζήσαμε μια επανεκκίνηση της πολιτικής, του «δρόμου» και της διεκδίκησης, ταυτόχρονα με την απαξίωση -κι αυτό είναι ενδιαφέρον- του πολιτικού συστήματος.

Το μικρό αυτό βιβλίο, που διαβάζεται σε λίγες ώρες και σε κάνει να σκέφτεσαι πολύ περισσότερες, πετυχαίνει έναν δύσκολο συνδυασμό: απλό μα διόλου απλοϊκό, με καθαρή γραφή και στοχαστικό. Στο μεταίχμιο ανάλυσης και δοκιμίου, αρθρώνεται γύρω από τέσσερα μεγάλα διλήμματα και ορόσημα: 1. Ομαλή προσγείωση ή πορεία με σπασμένα φτερά (μέχρι τον Ιούλιο του 2015), 2. Με τους ΑΝ.ΕΛΛ. ή με τα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου; 3. Επιδίωξη συναίνεσης ή νέα διαιρετική τομή; (για τις Πρέσπες), 4. Ναι ή όχι σε ταυτόχρονες εκλογές (τον Μάιο του 2019);

Διαβάζοντας, ένιωθα, μαζί με την εκτίμηση για τη νηφαλιότητα και την οξυδέρκεια της ανάλυσης, κάτι μέσα μου να κλοτσάει, κάτι που προερχόταν από τη διαφορετική πολιτική μου τοποθέτηση, αλλά και προσέγγιση. Κατεξοχήν παράδειγμα, η Συμφωνία των Πρεσπών. Είναι δυνατόν, σκεφτόμουν, να παρακάμπτει το περιεχόμενο και τη σημασία της και να επικεντρώνεται στους χειρισμούς, στο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε να την κάνει καταλύτη εξελίξεων, να προκαλέσει ρήγμα στη Ν.Δ. και νέες συνθέσεις στην Κεντροαριστερά; Προχωρώντας όμως, καταλάβαινα ότι ο πραγματισμός αυτής της ματιάς είναι ουσιώδης και για κάποιον, όπως εγώ, που θεωρεί τις Πρέσπες μέγα επίτευγμα.

Ραχοκοκαλιά του βιβλίου είναι η πολιτική στρατηγική. Ο συγγραφέας εστιάζεται στις «αποφάσεις, τα ρίσκα των πολιτικών πρωταγωνιστών, στους στρατηγικούς και τακτικούς χειρισμούς, στις κυρίαρχες πολιτικές και κοινωνικές τάσεις της περιόδου». Ετσι, σε μια εποχή παντοδυναμίας της επικοινωνίας, ένας άνθρωπος που τη γνωρίζει καλά, τονίζει ότι η πολιτική δεν είναι επικοινωνία, όση σημασία κι αν έχει. Μας δείχνει πώς στις εκλογές του 2019 ο ΣΥΡΙΖΑ (λ.χ. με σύνθημα «Ηρθε η ώρα των πολλών») τα πήγε καλά επικοινωνιακά, ωστόσο το παιχνίδι δεν κρίθηκε εκεί.

Το βιβλίο, όπως είπαμε, δεν μπαίνει στο περιεχόμενο της πολιτικής, δεν ασχολείται λ.χ. με το αν ήταν σωστή αξιακά η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. Η προσέγγιση μοιάζει δίκοπο μαχαίρι, καθώς θα μπορούσε να φλερτάρει με τον κυνισμό. Ο Βαρδουλάκης ωστόσο δεν είναι κυνικός· μιλάει στο πεδίο του πραγματικού, αποφεύγοντας τη μάστιγα της δεοντολογίας και της ηθικολογίας. Ετσι, υποστηρίζει ότι η συμμαχία με τους ΑΝ.ΕΛΛ. ήταν ωφέλιμη για τον ΣΥΡΙΖΑ τον Γενάρη (στο πλαίσιο του ριζοσπαστισμού και του αντιμνημονιακού μετώπου) και επιβλαβής τον Σεπτέμβρη (καθώς αντιστρατευόταν την πορεία στα κεντροαριστερά και διευκόλυνε την ώσμωση του Κέντρου με τη Ν.Δ.).

Ο Βαρδουλάκης από το 2016 έως το 2019 ανήκε στην ομάδα συμβούλων του Κυριάκου Μητσοτάκη – και το δηλώνει. Κι ωστόσο, καταφέρνει να γράψει ένα βιβλίο που δεν είναι δοξαστικό για τη Ν.Δ. -υπάρχουν μάλιστα και κομψά σημεία κριτικής- και με σεβασμό για τον αντίπαλο. Για τον Τσίπρα γράφει ότι είναι «εξαιρετικά ταλαντούχος πολιτικός», με «περίοπτη θέση στη μεταπολιτευτική μας ιστορία». Δεν είναι θέμα γαλαντομίας, αλλά ορθοκρισίας και ποιότητας της αντιπαράθεσης: σ' αυτήν ακριβώς τη βάση θα ασκήσει μετά σκληρή κριτική.

Είναι πολλά τα λαμπερά σημεία του βιβλίου. Κλείνω με δύο, που ξεχωρίζω:

Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ κυριαρχεί στους νέους, κάτι που αποτελεί «το σημαντικότερο μακροχρόνιο στρατηγικό του πλεονέκτημα»; Οχι τόσο επειδή ο λόγος και τα στελέχη του νεάζουν, αλλά επειδή οι σημερινοί εικοσιπεντάρηδες πρωτοήρθαν σε επαφή με την πολιτική -όποια κι αν ήταν αυτή- στα χρόνια της βαθιάς κρίσης, 2011-2014. Αυτό είναι το «φορτίο της πολιτικής μνήμης» της γενιάς, που δημιουργεί ισχυρές ταυτίσεις με τον ΣΥΡΙΖΑ και απώσεις με τη Ν.Δ.

Με τις τρεις διαδοχικές νίκες του (Ιανουάριος, δημοψήφισμα, Σεπτέμβριος) ο ΣΥΡΙΖΑ ανάλωσε γρήγορα το πολιτικό του κεφάλαιο. Τον Σεπτέμβριο, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έκανε restart, αλλά έκαψε τα «κανονάκια» του (όπως εκείνα των παλιών ηλεκτρονικών παιχνιδιών, που αντιστοιχούσαν σε ζωές). Ετσι, η στιγμή της παντοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ είναι η αρχή της πτώσης: έπειτα από τέσσερις μόνο μήνες, η Ν.Δ. προηγούνταν στις δημοσκοπήσεις.

Θα έχουμε εκλογές το φθινόπωρο; Με βάση τα παραπάνω, η απάντηση μοιάζει αρνητική, ώστε να μην αναλωθεί (μέρος από) το ισχυρό πολιτικό κεφάλαιο που διαθέτουν σήμερα η Ν.Δ. και ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσωπικά. Δεν ξέρω πόσο θα βαρύνει αυτό, και δεν ξέρω καν αν προβάλλω σωστά στο μέλλον την οπτική του Βαρδουλάκη. Ομως, ο καιρός γαρ εγγύς..

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το ’21 στην ποίηση: «Κειμήλιο κλήρας, καπνιστό μπαρούτι, καριοφίλι» (Φιλύρας)
Καθώς το έτος που ήδη διανύουμε συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Επανάσταση, έχουν εξαγγελθεί, πραγματοποιούνται και στη διάρκεια της χρονιάς θα...
Το ’21 στην ποίηση: «Κειμήλιο κλήρας, καπνιστό μπαρούτι, καριοφίλι» (Φιλύρας)
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φιλολογικές, λογοτεχνικές και στοχαστικές επιστροφές στο 1821
Mια πρώτη περιπλάνηση στην πρόσφατη λογοτεχνική και στοχαστική αφήγηση για το 1821 που μπορεί να μην είναι μεγάλη ποσοτικά αλλά είναι ποιοτική και ενδιαφέρουσα και, το κυριότερο, αποκαλύπτει την επιτακτική...
Φιλολογικές, λογοτεχνικές και στοχαστικές επιστροφές στο 1821
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σελίδες εθνικής αυτογνωσίας
Ιστορικές μελέτες, στοχαστικά δοκίμια, ιστορικοφανείς μυθοπλασίες, μετωπικές ή πλάγιες βιογραφίες προσώπων ή τοιχογραφίες εποχής, μια εποπτική ποιητική ανθολογία που καλύπτει μια μακρά ποιητική παραγωγή από το...
Σελίδες εθνικής αυτογνωσίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στο χωνευτήρι της αφήγησης
Ο Σάσα Στάνισιτς, που γεννήθηκε το 1978 στο Βίζεγκραντ της σημερινής Βοσνίας και από το 1992 ζει στη Γερμανία ως αποτέλεσμα του διωγμού που υπέστη η οικογένειά του μετά το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου στη...
Στο χωνευτήρι της αφήγησης
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Φρόιντ απέναντι στους επικριτές του
Η σημερινή εποχή φαντάζει για την ψυχανάλυση δύσκολη όσο όλες, ίσως, με τη νευροφυσιολογία, τη γνωσιακή επιστήμη και τον συμπεριφορισμό να προβάλλουν ως οι σύγχρονες εκφάνσεις παραδοσιακών εχθρών αυτής της...
Ο Φρόιντ απέναντι στους επικριτές του

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας