Με κεντρικό αφιέρωμα στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, που γιορτάζει φέτος 20 χρόνια παρουσίας στον χώρο του βιβλίου, επιστρέφει από τις 16 έως τις 19 Μαΐου στη ΔΕΘ-ΗΕLEXPO, με πολλές λέξεις και σκέψεις, με περισσότερους από 40 ξένους συγγραφείς από 18 χώρες (ανάμεσά τους ο Ζουλφί Λιβανελί, ο Κάρλο Λουκαρέλι, ο Σεμπάστιαν Φίτζεκ), με 50 προσκεκλημένους επαγγελματίες από τον χώρο του βιβλίου, με τη συμμετοχή της πλειονότητας των Ελλήνων εκδοτών, με συζητήσεις που θέτουν σύγχρονους προβληματισμούς, όπως η πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Τιμώμενη φέτος είναι η Σάρτζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και την οργάνωση της συμμετοχής έχει αναλάβει η Sharjah Book Authority «με πρωταρχικό στόχο αφενός την ανάπτυξη ενός ουσιαστικού πολιτιστικού διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών στη σημερινή εποχή και αφετέρου την ανάδειξη των ιστορικών δεσμών που μας ενώνουν από την αρχαιότητα», όπως αναφέρει το Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού που έχει την ευθύνη της διοργάνωσης της 20ής ΔΕΒΘ.

Το πρόγραμμά της περιλαμβάνει μεταξύ άλλων συναντήσεις της νεότερης γενιάς Ελλήνων και Αράβων λογοτεχνών και ποιητών, συζητήσεις για τους πολιτιστικούς δεσμούς του ελληνικού και αραβικού πολιτισμού αλλά και για την επίδραση της ελληνικής φιλοσοφίας στη σύγχρονη αραβική και ελληνική λογοτεχνία. Με ενδιαφέρον αναμένεται ένα πάνελ για το «γυναικείο μυθιστόρημα» και τον κοινωνικό του ρόλο, αν αναλογιστούμε ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών στα ΗΑΕ παραβιάζονται συνεχώς.

Εργαστήρια, προβολές, έκθεση εικονογράφων, μουσικές εκδηλώσεις πλαισιώνουν την τιμώμενη Σάρτζα, ενώ «σε επαγγελματικό επίπεδο λαμβάνονται πρωτοβουλίες που διευκολύνουν τους εκδότες εκατέρωθεν στην αγορά δικαιωμάτων, μετάφρασης και έκδοσης βιβλίων», αναφέρει το ΕΙΠ. «Ηδη έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά δέκα βιβλία σύγχρονων Αράβων συγγραφέων που θα βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη και στόχος είναι η μετάφραση, αντιστοίχως, ελληνικών βιβλίων στα αραβικά».

Και αυτή τη χρονιά συγγραφείς με διεθνή φήμη αναμένονται στη Θεσσαλονίκη (σε συνεργασία με τους εκδότες τους), ανάμεσά τους ο βραβευμένος Φάμπιο Στάσι από την Ιταλία (εκδ. Ικαρος), η Ισλανδή Ιρσα Σιγκουρδαρντότιρ με τα αστυνομικά της μυθιστορήματα (εκδ. Μεταίχμιο), ο δημοφιλής για τα ψυχολογικά του θρίλερ Σεμπάστιαν Φίτζεκ από τη Γερμανία και ο Ιταλός μετρ του νουάρ Κάρλο Λουκαρέλι (εκδ. Διόπτρα), η Χίλα Μπλουμ από το Ισραήλ και η Κάρα Χόφμαν που ζει μεταξύ Αθήνας και Νέας Υόρκης (εκδ. Gutenberg). Μαζί με τα βιβλία του καταφθάνει και ο Ζουλφί Λιβανελί, ο γνωστότερος Τούρκος μουσικοσυνθέτης και εξαιρετικά αγαπητός στην Ελλάδα (εκδ. Πατάκη).

Με τη συνεργασία του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης το κοινό θα συναντήσει τον Ζιλ Λεγκαρντινιέ (εκδ. Πατάκη) και την Καμίγ Λοράνς (εκδ. Μεταίχμιο). Το Goethe-Institut Thessaloniki φέρνει την μπεστσελερίστα Νέλε Νόιχαους σε συνεργασία με τις εκδόσεις Κλειδάριθμος και τον ποιητή Björn Kuhligk σε συνεργασία με τις εκδόσεις Ενύπνιο.

Θα φιλοξενηθούν επίσης τέσσερις συγγραφείς που έχουν αποσπάσει το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης (EUPL), η Μαρτίνα Βίνταϊτς (Κροατία, 2023), η Μαρέντε ντε Μουρ (Ολλανδία, 2014), η Μπιάνκα Μπέλοβα (Τσεχία, 2017) και ο Τζοβάνι Ντοτζίνι (Ιταλία, 2019).

Το κεντρικό αφιέρωμα της φετινής ΔΕΒΘ έχει θέμα «Ανθρωπος και Μηχανή» και βάζει στο επίκεντρο των συζητήσεων την Τεχνητή Νοημοσύνη, ειδικά στον κλάδο των εκδόσεων που επηρεάζει και αλλάζει εξ ολοκλήρου τον τρόπο λειτουργίας όλων σχεδόν των επαγγελμάτων που εμπλέκονται στην παραγωγή ενός βιβλίου. Μια επίσης βασική θεματική είναι οι «Γυναίκες στα βιβλία». «Μέσα από συζητήσεις, δράσεις και εκδηλώσεις θα γίνει μια πρώτη επισκόπηση της επαγγελματικής θέσης της γυναίκας στον χώρο του βιβλίου, αλλά και μια συνοπτική χαρτογράφηση της πνευματικής και καλλιτεχνικής παραγωγής των γυναικών δημιουργών, που εν μέρει παραμένει αφανής ακόμη και σήμερα».

Αφιέρωμα στον αξέχαστο Γιώργο Ιωάννου (1927-1985), που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, που θα παρουσιάσει στο κοινό το πλούσιο αρχείο του, ενώ ετοιμάζονται επετειακά αφιερώματα για τον Φραντς Κάφκα, με αφορμή τα 100 χρόνια από τον θάνατό του, και για τον Ιμάνουελ Καντ, με αφορμή την επέτειο των 300 χρόνων από τη γέννησή του.

Οι «Ιστορίες από τα Βαλκάνια» θα παρουσιαστούν για δεύτερη χρονιά στη ΔΕΒΘ «διευρύνοντας τον διάλογο, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση με τις γείτονες χώρες». Επίσης για δεύτερη χρονιά θα πραγματοποιηθεί το «Fellowship – Πρόγραμμα Πρόσκλησης Επαγγελματιών του Βιβλίου», με έμφαση σε εκδότες και λογοτεχνικούς πράκτορες του εξωτερικού: Fellowship Ambassador είναι η Petra Hardt, διευθύντρια δικαιωμάτων επί εικοσιπενταετία στον μεγάλο γερμανικό εκδοτικό οίκο Suhrkamp Verlag. Η ΔΕΒΘ θα φιλοξενήσει φέτος την ετήσια συνάντηση του ENLIT – Δίκτυο Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Μετάφρασης.

Δεν θα λείψουν και οι διοργανώσεις που πλέον αποτελούν θεσμούς: το 10ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, το 8ο Φεστιβάλ Μετάφρασης, το 2ο Βραβείο Νέων Σχεδιαστών Βιβλίου, η 2η Συνάντηση Λεσχών Ανάγνωσης απ’ όλη τη χώρα, η Παιδική και Εφηβική Γωνιά. Η 20ή Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης τελεί υπό την αιγίδα της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου.