Φανταστείτε τον Πικάσο με τη μύτη του Πινόκιο, την Αφροδίτη της Μήλου με το πρόσωπο της «Κραυγής» του Μουνκ, τον Τσε Γκεβάρα να πυροβολεί τη Μέριλιν Μονρόε και τον Βαν Γκογκ με ύφος Τζέιμς Μποντ… Χρειάζεται τόλμη, χιούμορ, ψυχή και φαντασία, ή απλώς να είσαι ο Τάσος Παυλόπουλος για να αιφνιδιάζεις πάντα με τις εικόνες σου.
Εκατοντάδες από αυτές, σαν ένα είδος «παρανοϊκής» εγκατάστασης, όπως την ονομάζει ο ίδιος, παρουσιάζονται στην έκθεση Phantasmagoria, στην γκαλερί Kalfayan.
Μόλις μπαίνεις, αντικρίζεις τέσσερα ανθρωπο-ζωόμορφα γλυπτά σε μπρούντζο. Η πρώτη έκπληξη, αφού ο μανιώδης με το σχέδιο Παυλόπουλος πρώτη φορά αναλαμβάνει ρόλο γλύπτη. Ο αριστερός τοίχος ολόκληρος καλύπτεται από μικρά έργα, σχέδια, προσχέδια, μιας 30ετίας, που αποτυπώνουν βιώματα προσωπικά, ιδέες, εντυπώσεις και καταστάσεις. «Σαν μια ταινία της τέχνης της ζωής», όπως χαρακτηριστικά λέει ο ίδιος.
Ενα βίντεο στο κέντρο προβάλλει κομμάτι-κομμάτι τη δουλειά του, ενώ ο τοίχος δεξιά είναι γεμάτος νέες… μαϊμούδες. Ισως το alter-ego του καλλιτέχνη, τις βλέπουμε να μιμούνται εμβληματικούς πίνακες του 20ού αιώνα, ή να ερωτοτροπούν χλευάζοντας τις κατεστημένες αξίες του πολιτισμού και του μάρκετινγκ.
«Η λέξη “Φαντασμαγορία” έχει ελληνική προέλευση, από το φάντασμα-φαίνομαι και την αλληγορία ή ίσως την αγορά, αλλά είναι γαλλική (Fantasmagorie)», μας λέει επιχειρώντας να εξηγήσει τον τίτλο της έκθεσης, που διαρκώς βάζει ερωτήματα και αινίγματα.
Το μόνο σίγουρο, πως με την ιδιαίτερη γραφή του δεν κάνει διακοσμητικά ούτε εμπορικά έργα ο γνωστός ζωγράφος, ο οποίος δεν λείπει από τις σαββατιάτικες σελίδες της «Εφ.Συν.».
«Η τέχνη είναι αδιαπραγμάτευτη και πρέπει να πηγαίνει κόντρα στη σύγχρονη ζωή, που μας κάνει σκλάβους, ρομπότ, μίζερους, δυστυχείς. Οταν όλοι σήμερα μιλούν για διαπραγμάτευση και μας παρουσιάζουν τη ζωή σαν διαπραγμάτευση, ο καλλιτέχνης πρέπει να κάνει το αντίθετο, να μη συμβιβάζεται, να μην υποκύπτει σε αυτό που ζητάει η εποχή», τονίζει.
Εποχή Μεγάλης Ανοησίας
«Ζούμε σε μια εποχή καταστροφής, όμως η δημιουργία είναι το αντίθετό της», συνεχίζει. «Σαν μια γέννα. Οπως μπορεί να γεννηθεί ένα παιδί σε ένα σαπιοκάραβο προσφύγων που βουλιάζει, έτσι γεννιέται και η τέχνη σε δύσκολους καιρούς. Στην αρχή της κρίσης είχα παραλύσει, δεν μπορούσα να λειτουργήσω. Μετά όμως αποφάσισα να την αγνοήσω και άρχισα να δημιουργώ. Πάντα τα έργα μου εμπεριέχουν κοινωνική κριτική. Δεν μπορώ, δυστυχώς, να κάνω κάτι περισσότερο για τους ανθρώπους που υποφέρουν».
Πώς περιγράφει το σήμερα;
«Είναι η εποχή της Μεγάλης Ανοησίας», απαντά. «Ζούμε σε περίοδο κρίσης, αλλά το κύριο πρόβλημα δεν είναι το έλλειμμα χρημάτων, αλλά η έλλειψη καλλιέργειας. Μου προκαλεί θλίψη να βλέπω ανθρώπους να συγκεντρώνουν χρήματα και εξουσία, πράγματα που δεν τους επιτρέπουν να δουν τη χαρά των μικρών πραγμάτων γύρω τους. Σε όλη αυτή την κατάσταση η πρόταση ενός καλλιτέχνη είναι ζωτικής αξίας. Να δεις δηλαδή ένα έργο για να ανασάνεις, να χαμογελάσεις, να συγκινηθείς, να σκεφτείς – δεν χρειάζεται να το αγοράσεις».
Ο Τάσος Παυλόπουλος σχεδιάζει συνέχεια, όχι μόνο στο σπίτι του, αλλά και στα καφενεία ή στα μπαρ όπου πηγαίνει, κουβαλώντας πάντα στις τσέπες του μπλοκάκια και μαρκαδοράκια. «Μου έχει γίνει μανία. Ακόμα κι όταν βρίσκομαι με φίλους μπορεί να αρχίσω να σχεδιάζω σαν να θέλω να ξεφύγω λίγο από τους γύρω μου».
Πηγή μου ο ντανταϊσμός
Η σοβαροφάνεια δεν του ταιριάζει. Το πιο μεγάλο από τα γλυπτά του, που κοροϊδεύει με μια τεράστια γλώσσα, έχει αφετηρία ένα γλυπτό του Τζιακομέτι που βρίσκεται στις Βρυξέλλες.
Τα μικρά γλυπτά μαϊμουδάκια βασίζονται σε ανθρώπινες φιγούρες που είχε σχεδιάσει ο Πικάσο.
Ο Τ. Παυλόπουλος δεν κρύβει τις επιρροές και τις αναφορές του και δηλώνει πως ο ντανταϊσμός αποτελεί κινητήριο δύναμη για την τέχνη του. «Κατά την άποψή μου ο ντανταϊσμός είναι η πηγή της σύγχρονης τέχνης», δηλώνει. «Μου αρέσει αυτό το παλιομοδίτικο, που όμως είναι τόσο σύγχρονο. Μου κάνει εντύπωση πως εδώ και 100 χρόνια δεν έχουμε ανακαλύψει κάτι καινούργιο. Πολλοί καλλιτέχνες που θεωρούνται πρωτοπόροι, όπως ο Γιόζεφ Μπόις πιο παλιά ή η Μαρίνα Αμπράμοβιτς σήμερα, καθώς και όλη η σύγχρονη τέχνη, στον ντανταϊσμό βασίστηκαν και αυτό το αγνοεί το κοινό».
Τι θεωρεί πρωτοπορία; «Οτι ψάχνουν όλοι μια ιδιαιτερότητα;», ρωτά με τη σειρά του. «Εγώ θα ήθελα να δω μια διαφορετικότητα, άσχετα από το αισθητικό αποτέλεσμα, αλλά δεν υπάρχει. Αν είναι ιδιαιτερότητα ο Χιρστ, ο Κουνς, η Τρέισι Εμιν, τότε τι να πω… Ιδιαιτερότητα έχει καταντήσει να είναι το χρήμα. Το εμπόριο έχει κατατροπώσει την τέχνη. Συμφωνώ με αυτό που έχει πει ο Κώστας Αξελός, ότι η τέχνη έχει τελειώσει, αυτό που ζούμε είναι ο απόηχός της. Αισθάνομαι ότι δεν έχουμε μεγάλους καλλιτέχνες. Αυτό που κάνουμε ένας απόηχος της μεγάλης τέχνης είναι».
Info:
«Phantasmagoria», μέχρι 31 Ιουλίου. Kalfayan Galleries, Xάριτος 11, Κολωνάκι, τηλ. 210 7217679.
Ο ομότιτλος κατάλογος κυκλοφορεί με χορηγία Χρήστου Κωνσταντακόπουλου.
