ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Ιωάννα Σωτήρχου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Για τον ίδιο αποτελεί το είδωλό του. Τη γυναίκα που έγραψε το ευαγγέλιο της προσφυγιάς. Ο λόγος για τη Διδώ Σωτηρίου: «μια άξια, προικισμένη, δοξασμένη και πολυφίλητη θυγατέρα της Ανατολής και της προσφυγιάς, που θα επαινείται και θα αναγνωρίζεται πάντοτε για την κορυφαία πνευματική και γενικότερα πολιτιστική συμβολή της στη μικρασιατική πεζογραφία, στην ουσιαστική βελτίωση των σχέσεων των συμπατριωτών μας με τους Τούρκους και στον μοναδικό της αγώνα για την ποιοτική ανέλιξη του δοκιμαζόμενου ανθρώπου της εποχής μας.

Η Διδώ είναι η δεύτερη μάνα, όχι μόνο του μικρού Μπελογιάννη, που τον ανάστησε, αλλά και η μάνα και η σύντροφος της ψυχής όσων από μας εννόησαν το όραμά της και γεύτηκαν τη μέθεξη του προσφυγικού καημού της ανατολίτικης ρωμιοσύνης και όσων οσμίστηκαν και διαποτίστηκαν από εκείνο το αιθέριο μεθυστικό απόσταγμα της παιδεμένης αλλά περήφανης ζωής που η ίδια βάφτισε – “άρωμα των πραγμάτων”».

Ολα τα παραπάνω είναι απλώς μια μικρή εισαγωγή στο αφιέρωμα που επιμελείται ο συγγραφέας, δάσκαλος, ερευνητής και τραγουδοποιός Θωμάς Κοροβίνης για τη Διδώ Σωτηρίου, μέσα από τον λόγο και τη μουσική. Το Μουσικό του Αναλόγιο, με τίτλο «Η Διδώ μέσα στον κόσμο της Ανατολής και της προσφυγιάς», παρουσιάζεται απόψε στο Φεστιβάλ Φιλίππων, στην Καβάλα, στο πλαίσιο της ενότητας που έχει αφορμή την ιστορική επέτειο των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή και τίτλο «δανεισμένο» από τον Κοσμά Πολίτη, «6 γαλάζια μολύβια για τη Σμύρνη».

Ο ίδιος θα μιλήσει για την εργοβιογραφία της και θα αναγνωστούν σύντομα αποσπάσματα ανθολογημένα από τα πεζά της σε «διάλογο» με επιλεγμένα μικρασιατικά τραγούδια, από εκείνα που η ίδια λάτρευε, προτού ολοκληρωθεί η βραδιά με μια μικρή συναυλία.

Του ζητήσαμε να μοιραστεί μαζί μας δυο κουβέντες για τη δική του Διδώ Σωτηρίου, το πώς τη γνώρισε και σφραγίστηκε η φιλία τους, το τι δεν θα ξεχάσει από εκείνην.

«Ηταν το 1990. Κι εκεί που δεν περιμένεις από πουθενά να ξεφυτρώσει ένας θρύλος και να σε αναζητήσει, ένα πρωί που δούλευα στην Κωνσταντινούπολη, ως μετακλητός εκπαιδευτικός στο Ζάππειο Παρθεναγωγείο, χτυπά το τηλέφωνο, το σηκώνω και μου λέει “καλημέρα, ο κ. Κοροβίνης; Είμαι η Διδώ Σωτηρίου”. Της λέω “πλάκα μου κάνεις” και το κλείνω. Χτυπά ξανά το τηλέφωνο και ήταν πράγματι το είδωλό μου, η Διδώ, η οποία κάπως με είχε ανακαλύψει. Είχα ασχοληθεί σε κάποια βιβλία με τον κόσμο της Ανατολής και θεώρησε ότι ήμουν ένα από τα πνευματικά της παιδιά…

Με τον τρόπο της αναζητούσε πνευματικές συγγένειες. Εγώ ξετρελάθηκα. Μας συνέδεε το πάθος μας για την Ανατολή κι αυτή η εκλεκτική συγγένεια που αισθανόμασταν ότι μας συνδέει με τους αγώνες της Αριστεράς -κι ας ήμουν νεότερος εγώ κι ας είχε ζήσει εκείνη μέσα σε αυτόν τον μύθο. Ετσι, μου είπε πολλά για τη ζωή της και ξεκίνησε μια φιλία -που θα την έλεγα και μαθητεία- μέσω αλληλογραφίας, τηλεφωνημάτων αλλά και κάποιων συναντήσεων. Ηταν ένα πολύ συναισθηματικό και ζεστό συναπάντημα…

Θυμάμαι, επειδή εμείς ήμασταν και λίγο επιπόλαιοι ως νέοι και καμιά φορά μιλούσαμε χωρίς να λογαριάζουμε τι είχαν περάσει οι παλαιότεροι, μια φορά που με πήρε τηλέφωνο, Πρωτοχρονιά, για να ανταλλάξουμε ευχές και να πούμε τα δικά μας, με ρωτά “τι κάνεις” και της λέω κι εγώ “ε, έτσι κι έτσι” και μου λέει “να ’μουν εκεί να σε πλακώσω στο ξύλο που τα έχετε όλα και γκρινιάζετε…”.

Ισως ως γενιά να είχαμε κακομάθει και λίγο σε σύγκριση με τη δική της. Τα θέλαμε όλα. Είχε και κάπου δίκιο, λοιπόν. Την είχαμε δει στραβά κι αυτό ήταν ένα μάθημα: αυτοί οι άνθρωποι είχαν τραβήξει τόσα πολλά, που εμείς, αν συγκρινόμασταν μαζί τους, ζούσαμε στην ευμάρεια και την πολυτέλεια και δεν μας έφτανε…

Τι τη στεναχωρούσε; Η έλλειψη αντίδρασης του σύγχρονου κόσμου. “Εμείς, όταν ακούγαμε ότι μπαίνουν οι Γερμανοί ή ότι έχει συγκέντρωση το ΕΑΜ ή για άλλα σημαντικά γεγονότα που μας απασχολούσαν, μπορεί να μην είχαμε τηλέφωνα, αλλά πηγαίναμε σπίτι σπίτι, ειδοποιούσαμε κόσμο και κατεβαίναμε στην Ομόνοια ή στο Σύνταγμα μέσα σε μισή ώρα…”, έλεγε».

Τον Κοροβίνη τον συγκινεί πάντα η διαφορετική εικόνα του εθνικού αφηγήματος που ξεδιπλώνεται στο έργο της, το «ανάθεμα στους αίτιους» που σημαδεύει το τέλος στα «Ματωμένα Χώματα», στο εμβληματικό της μυθιστόρημα, στο οποίο δεν αποκρύβονται οι φρικαλεότητες του πολέμου όλων των εμπλεκόμενων μερών, ούτε οι ευθύνες όσων αποκομίζουν οφέλη από τον σπαραγμό. Εξ ου και το μήνυμά του με άξονα το έργο της, ότι δηλαδή «η έχθρα πρέπει να σβήσει. Οι άνθρωποι κατόρθωσαν να ζήσουν για αιώνες μαζί χωρίς να αλληλοσπαράσσονται, παρά τις διαφορές τους. Στόχος της Διδώς ήταν η ειρήνη. Στο έργο της αναδύεται μια ανθρωπιά στην καθημερινότητα και τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους, μακριά από την προαιώνια έχθρα και ταυτόχρονα αναδύεται κι ένα ανάθεμα για τους πολεμοκάπηλους…».

Για όλες αυτές τις αξίες που ταξιδεύουν για πάντα μαζί με το έργο της σκοπεύει να μιλήσει ο Θωμάς Κοροβίνης, απόψε. Κι ακόμα, για τον πραγματικό κοσμοπολιτισμό της, την Ανατολή, το πάθος της για τους αγώνες και την Αριστερά και τον διαχρονικό καημό απέναντι στην προσφυγιά….

? INFO: Η Διδώ μέσα στον κόσμο της Ανατολής και της προσφυγιάς, Μουσικό Αναλόγιο.

Παλιά Μουσική, Καβάλα, 21.00.

Παίρνουν μέρος οι: Θωμάς Κοροβίνης – εισήγηση – απαγγελία – τραγούδι, Ανδρέας Καρακότας – απαγγελία – τραγούδι, Μαρία Φωτίου – τραγούδι, Λάζαρος Χαριτίδης – μπουζούκι, Σταύρος Κρομμύδας – κιθάρα, Ηλίας Κρομμύδας – ακορντεόν.

Εισιτήρια: 5- 8€.