Εκατό χρόνια μετά τη γέννηση του Κορνήλιου Καστοριάδη (1922-1997), το έργο του δεν έχει πάψει να μας προσκαλεί να στοχαστούμε έναν κόσμο που τελεί σε βαθύ μετασχηματισμό. Σήμερα, η αίσθηση ότι ζούμε σε εποχές αλλαγών ιστορικής σημασίας είναι έντονη, καθώς η κοινωνική ανισότητα, η διάχυση της πληροφορίας και οι κοινωνικές εντάσεις οξύνονται. Νέα κοινωνικά κινήματα διεκδίκησης του δημόσιου χώρου αναδύονται σε τοπικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο και αμφισβητούν ρητά τις αξιώσεις του νεοφιλελευθερισμού και της αντιπροσώπευσης, ενώ σύγχρονα πολιτικά και φιλοσοφικά ρεύματα εμπνέονται από τις καστοριαδικές ιδέες.
Σε αυτή τη συγκυρία, το τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ οργανώνει το εξαιρετικά επίκαιρο διεθνές συνέδριο «Κορνήλιος Καστοριάδης: Εκατό χρόνια από τη γέννηση του φιλοσόφου της αυτονομίας», από 11 έως 13 Μαρτίου, στη Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, στην Πανεπιστημιούπολη Θεσσαλονίκης. Εναρξη: Παρασκευή 11 Μαρτίου, 16.00. Το Σάββατο και την Κυριακή, έναρξη στις 10.30.
Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Καστοριάδης ενεπλάκη ενεργά στους πολιτικούς αγώνες, διατηρώντας το κριτικό του βλέμμα απέναντι στις μεταλλάξεις των διάφορων μορφών κυριαρχίας στη Δύση και την Ανατολή. Η πάλη του ενάντια στον σταλινισμό, η ίδρυση της πολιτικής ομάδας Socialisme ou Barbarie και της ομώνυμης επιθεώρησης μαζί με τον Κλοντ Λεφόρ, οι εξεγέρσεις της Αν. Γερμανίας (1953) και της Ουγγαρίας (1956) σημαδεύουν μια φάση του έργου του, η οποία έμελλε να ολοκληρωθεί με τη ρήξη του με τον μαρξισμό και ταυτόχρονα με την κληρονομημένη φιλοσοφία.
Οι κεντρικές έννοιες του διανοητή για τον άνθρωπο και την κοινωνία «αναδεικνύουν τον θεμελιώδη ρόλο του ριζικού φαντασιακού, το οποίο εκφράζεται ως θεσμίζον κοινωνικό φαντασιακό και ως ριζική φαντασία της ατομικής ψυχής. Η κριτική του στην παραδοσιακή φιλοσοφία αλλά και στη θεωρητική και πολιτική σκέψη της εποχής του συνδυάζεται με τη στροφή του προς την ψυχανάλυση, την οποία μάλιστα άσκησε επαγγελματικά», σημειώνουν οι διοργανωτές.
«Παράλληλα, ο καστοριαδικός στοχασμός καταπιάνεται με το ζήτημα της τεχνοεπιστήμης και αναδεικνύει την κεντρική σημασία της οικολογικής διάστασης για την κριτική της καπιταλιστικής “ορθολογικότητας”. Αναζητά και διατυπώνει τις κοινωνικο-ιστορικές προϋποθέσεις της άμεσης δημοκρατίας. Το επαναστατικό πρόταγμα αναδιατυπώνεται στο έργο του ως πρόταγμα της αυτονομίας, πιο ευρύ, αφού δεν περιορίζεται πλέον στη διαχείριση των μέσων παραγωγής, και συνάμα ανοιχτό, αφού δεν συγκροτείται ως κλειστή θεωρία. Ετσι ενέπνευσε τις ριζοσπαστικές συνιστώσες στην εξέγερση του γαλλικού Μάη του 1968».
Η φιλοσοφία του προσφέρει καινοτόμες διεξόδους στην κοινωνική και πολιτική σκέψη, «συντελώντας στην προσπάθειά μας να διαυγάσουμε τα φαινόμενα του καιρού μας», επισημαίνουν οι διοργανωτές του διεθνούς συνεδρίου, που δίνει την ευκαιρία να συζητηθούν οι διάφορες όψεις του πολύπλευρου έργου του Καστοριάδη.
