«Να ξαναθυμηθούμε την ανθρωπιά»

Πριν από λίγες ημέρες διέρρευσε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα από την Εμπορική Διεύθυνση του βιβλιοπωλείου «Ιανός» στην Αθήνα. Σύμφωνα με αυτό, η διεύθυνση του «Ιανού» (μέσω της συγκεκριμένης υπαλλήλου) καλούσε τους θυρωρούς να «αποτρέπουν τους αστέγους να κοιμούνται έξω από το μέγαρο» (!).

Και ανέφερε πως έβρεχαν επίτηδες την εξωτερική μοκέτα ώστε να τους αποθαρρύνουν, αλλά αυτοί επέλεγαν να κοιμηθούν στα βρεγμένα (γιατί άραγε;). Γενικά επρόκειτο για ένα εξαιρετικά αντιφατικό μήνυμα προς όλα όσα, θεωρητικά τουλάχιστον, θα περίμενε κάποιος να πρεσβεύει ένας χώρος γνώσης και πολιτισμού. Το καλύτερο δε όλων ήταν πως το εν λόγω μήνυμα έκλεινε με την ευχή «Καλή Κυριακή (σ.σ. δουλεύουν και Κυριακές οι του «Ιανού»;), με υγεία και όλα τα καλά!!!».

Το μήνυμα εστάλη από την υπεύθυνη Ανθρώπινου Δυναμικού, κ. Μαρία Λιαποπούλου. Θυμίζουμε ότι η κ. Λιαποπούλου είχε βάλει υποψηφιότητα στις ευρωεκλογές του 2019 με τη «Δημοκρατική Ευθύνη – Επαναστατικός Ορθολογισμός», με επικεφαλής πλέον τον Θωμά Παπαλιάγκα – ένα κόμμα που ξεκίνησε ο πρώην βουλευτής του Ποταμιού και πλέον βουλευτής (πρώην υπουργός και κυβερνητικός εκπρόσωπος) της Ν.Δ., Χάρης Θεοχάρης.

Προφανώς η «καλή Κυριακή», η «υγεία» και «όλα τα καλά» δεν είναι για όλους σύμφωνα με τους υπευθύνους του ανωτέρω μηνύματος. Οι άστεγοι αποτελούν, προφανέστατα, εξαίρεση. Ισως γι’ αυτό πλέον, κάθε μέρα, έξω από το συγκεκριμένο βιβλιοπωλείο στο κέντρο της Αθηνας βρίσκεται πάντα μια κλούβα της αστυνομίας ή τουλάχιστον ένα περιπολικό, με αστυνομική δύναμη τριγύρω (ποιον «προστατεύουν» αλήθεια οι αστυνομικοί; Τις μοκέτες του «Ιανού»;). Το ζήτημα πήρε διαστάσεις, έγιναν διαμαρτυρίες πολιτών και φορέων αλληλεγγύης, ωστόσο απαντήσεις από τον «Ιανό» δεν δόθηκαν ποτέ.

Ο Σπύρος Μιχαλόπουλος, όμως, έδωσε τη δική του «απάντηση»: ως σκηνοθέτης της δημοφιλούς νέας σειράς της ΕΡΤ «Ο όρκος» αποφάσισε να διακόψει τη συνεργασία του με τον «Ιανό» ως χορηγό της σειράς (όπου είχαν σκηνές με βιβλία, κ.λπ). «Τα αφαιρέσαμε» μας είπε. «Μετά τα όσα συνέβησαν, αποφασίσαμε να διακόψουμε τη συνεργασία με τον “Ιανό”.

Καταρχάς όλη η σειρά βασίζεται πάνω στην αστεγία. Είναι μεν ένα έργο με αστυνομική πλοκή, αλλά μιλάει για τους Γιατρούς του Δρόμου, που πράγματι υπάρχουν (και στην Ελλάδα) και φροντίζουν εθελοντικά, με όσα μέσα διαθέτουν, τους άστεγους. Πώς θα μπορούσε, λοιπόν, μία σειρά που αναδεικνύει τα ζητήματα των άστεγων συμπολιτών μας να έχει συνεργασία με τον οποιονδήποτε κρατάει μια τέτοια στάση απέναντί τους; Θα ήταν τουλάχιστον παράδοξο. Από την άλλη, ούτως ή άλλως θεωρώ πως πρόκειται για μια απαράδεκτη πράξη.

Το χειρότερο είναι που βρέχανε και τις μοκέτες και οι άστεγοι παρ’ όλα αυτά πήγαιναν. Είναι τραγικό το γεγονός πως αυτό το έκανε ένα βιβλιοπωλείο, αλλά και όποιος να το έκανε το ίδιο θα ήταν (τώρα φαίνεται πιο αντιφατικό, καθώς ένα βιβλιοπωλείο θεωρητικά στηρίζει τον πολιτισμό, ενώ το συγκεκριμένο δεν στηρίζει καν τον άνθρωπο). Ωστόσο θεωρώ πως δεν έχει να κάνει με το βιβλιοπωλείο ως χώρο πολιτισμού και γνώσης αλλά με τη διεύθυνση και ιδιοκτησία της συγκεκριμένης εταιρείας».

Ο ίδιος είναι σκηνοθέτης θεάτρου και τηλεόρασης (ήταν ένας από τους σκηνοθέτες της σειράς «Αγριες μέλισσες» τις προηγούμενες σεζόν). Στη συγκεκριμένη σειρά (το σενάριο υπογράφει η Τίνα Καμπίτση, με πρωταγωνιστές τους Γιάννη Στάνκογλου, Αννα Μαρία Παπαχαραλάμπους, Δημοσθένη Παπαδόπουλο, Γιάννη Γάλλο κ.ά.), ο τίτλος δεν είναι τυχαίος: «Αναφερόμαστε στον “Ορκο του Ιπποκράτη”» εξηγεί ο κ. Μιχαλόπουλος.

«Στον όρκο δηλαδή που δίνουν όλοι οι γιατροί και όσοι ασχολούνται με ζητήματα γύρω από την ιατρική επιστήμη. Αν και δεν είμαι σίγουρος ότι ακόμη τον δίνουν στα πανεπιστήμια… Πάντως, σε αυτόν αναφέρονται σημαντικές αξίες, που απ’ ό,τι ζήσαμε και ζούμε μέσα στην πανδημία ειδικά, δεν παίρνω όρκο πως τις έχουν όλοι οι γιατροί. Πρόκειται για ένα λειτούργημα που φορές μετατρέπεται σε στυγνό επάγγελμα. Το “φακελάκι” δεν έχει σταματήσει στο Δημόσιο (για τα ιδιωτικά δεν το συζητάω, γιατί είναι απλησίαστες οι τιμές ούτως ή άλλως). Απ’ όταν το κέρδος έγινε η πρώτη αξία, οι λόγοι να γίνει κάποιος γιατρός έχουν αλλάξει.

Παλαιότερα, υπήρχαν παραδείγματα γιατρών που μεγαλούργησαν και ποτέ δεν δέχτηκαν χρήματα. Κάποιοι υπάρχουν ακόμη. Από την άλλη, το κράτος είναι που πρέπει να ανταποδώσει σε έναν καλό γιατρό τον κόπο που έκανε να γίνει αυτό: ο άνθρωπος στον οποίο όλοι υποκύπτουμε. Αυτό είναι τεράστια εξουσία και θέλει σοβαρή διαχείριση. Για τους ασθενείς, ο γιατρός είναι ένα είδος “σωτήρα”. Αλλοι πατούν πάνω σ’ αυτή την ανάγκη, κάποιοι όχι. Πρωτίστως όμως το κράτος είναι αυτό που πρέπει να συνδράμει τα μέγιστα ώστε οι πολίτες να έχουν μια καλή ποιότητα ζωής: και σαν είναι υγιείς και σαν ασθενούν και σαν πεθαίνουν. Και είδαμε ξεκάθαρα τι συμβαίνει όταν αυτό δεν γίνεται, ειδικά τώρα με την πανδημία».

Επιστρέφοντας στο αρχικό μας θέμα, δηλαδή την αστεγία και την αλληλεγγύη ή μη απέναντί της, ο κ. Μιχαλόπουλος τόνισε: «Κάνουμε μια σειρά για την ανθρωπιά. Για να την ξαναθυμηθούμε. Εχουμε ξεχάσει να επικοινωνούμε, να ασχολούμαστε με τον συνάνθρωπο. Δεν τον ακούμε καν! Δεν ακούμε το πρόβλημά του: το (και τον) προσπερνάμε, προφασιζόμενοι πως κάποιος άλλος θα το λύσει.

Αυτό μας είπαν και οι ίδιοι οι άστεγοι. Πως κανείς δεν τους ακούει. “Μας θεωρούν ζητιάνους γιατί βρεθήκαμε στην αστεγία” μας λένε. Εγώ, λοιπόν, σας λέω πως είναι εξαιρετικά δυνατοί χαρακτήρες. Κι ας βρίσκονται σε μια ακραία και τραυματική κατάσταση… Να ζεις πάντα με τις ανάγκες, πάντα για την επιβίωση και μόνο, καθόλου εύκολο δεν είναι».