«Να πούμε με το σώμα μας τις μικρές μας ιστορίες»

Τι κι αν έχει να πάρει μέρος στο Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας αρκετά χρόνια; Ξέρει τον χώρο και τη σκηνή του αμφιθέατρου στο Κάστρο απέξω κι ανακατωτά. Εχει χορέψει πολλές φορές εκεί ο Φώτης Νικολάου, από τους σημαντικότερους χορογράφους μας, ιδρυτής της ομάδας X-it το 2003, αλλά χορευτής που έχει δουλέψει σχεδόν με τους πάντες – μέλος της Ομάδας Εδάφους του Δημήτρη Παπαϊωάννου επί πολλά χρόνια.

Αυτό το καλοκαίρι, με τα «Τάματα», το καινούργιο του έργο που έχει ελάχιστα παρουσιαστεί, συμμετέχει στην ηρωική καλαματιανή διοργάνωση, που πέρα από τους ξένους σταρ, έχει σημαντικά ελληνικά ονόματα.

● Τι τάμα έχετε κάνει; Πώς σας ενέπνευσε μια θρησκευτική έννοια;

Το θείο με γοήτευε από πιτσιρίκι, αλλά και με τρόμαζε, επειδή δεν μπορούσα να το αναγνωρίσω. Μεγαλώνοντας και καταλαβαίνοντας πλέον τι σηματοδοτούσε, του γύρισα τελείως την πλάτη. Ενδιαφέρον ότι γυρνούσα την πλάτη σε κάτι που με τρόμαζε, ίσως για να φανώ πιο δυνατός. Το θέμα της πίστης ήταν, όμως, πάντα κάτι με το οποίο αμφιταλαντευόμουν. Κάνοντας από το 2018 μια έρευνα γύρω από τις ρίζες και τον τόπο μου, συνάντησα πράγματα, όπως η πίστη και τα τάματα. Είμαι Κύπριος, το τάμα υπήρχε συνέχεια στη ζωή μου. Λόγω της τουρκικής εισβολής, η ανάγκη της επιστροφής στον τόπο έπαιρνε τη μορφή τάματος. «Ας επιστρέψω στον τόπο μου», άκουγα, «και θα σου φέρω μια λαμπάδα τόση». Ολες αυτές οι μνήμες συνέπεσαν και με μια προσωπική μου κρίση. Ενιωθα ότι χάνω τη δική μου μεγάλη πίστη, την πίστη στον χορό. «Αχ, μακάρι να την ξαναβρώ», έλεγα. Αυτό το «αχ» σκέφτηκα αμέσως ότι ήταν σαν ένα τάμα. Και μπορεί να μην την πιστεύω ολόψυχα αυτή την πράξη, αλλά ένιωσα πόσο όμορφο είναι τελικά κάτι που σου δίνει ελπίδα, χώρο να ονειρεύεσαι και μια ευκαιρία να πεις ένα «ευχαριστώ».

● Πώς δουλέψατε με πρωτόκολλα κορονοϊού; Ηταν πρωτόγνωρη εμπειρία;

Επειδή είχαμε κάνει τα «Τάματα» τον Μάρτιο στην Κύπρο, ήταν φρέσκο για όλους μας. Καταφέραμε, χάρη σε βίντεο, να έχει ο καθένας το υλικό του και να το επαναλαμβάνει στη διάρκεια της καραντίνας. Οταν ξαναβρεθήκαμε, η δουλειά έγινε γρήγορα. Κι ενώ ως χορογράφος είμαι πολύ της σωματικής επαφής, έτυχε σ’ αυτό το έργο να υπάρχει μεγάλη ατομικότητα, οι χορευτές να συναντιούνται δυο-τρεις φορές. Η σωματική επαφή δεν ήταν μεγάλη και την περιορίσαμε και λόγω συνθηκών. Χορεύω κι εγώ – τελευταία φορά, νομίζω, που θα χορέψω ένα τόσο έντονο έργο.

● Εννοείτε έντονη κίνηση; Πολύ χορό; Ολο και λιγότερο τα βλέπουμε πια αυτά τα δύο.

Εχετε δίκιο. Τα «Τάματα» συνέπεσαν με μια τρομακτική ανάγκη μου για επιστροφή στη σωματικότητα, που τα καινούργια χορευτικά ρεύματα την έχουν σχεδόν εξαφανίσει. Χρειάστηκε ολόκληρη διαδικασία για να οδηγήσω τους χορευτές μου προς τα εκεί, «παιδιά, θα χορέψουμε σ’ αυτό το έργο», τους είπα. Ομως, έξι σώματα που δονούνται τόσο έντονα, μπορούν να πουν πολλές ιστορίες. Εμένα αυτό με γοητεύει. Υπάρχουν κάποια θέματα που δεν μπορείς να τα ακουμπήσεις με αποστασιοποίηση, μόνο μέσω ενός concept. Ομολογώ ότι αισθάνθηκα πολύ πιεσμένος τα τελευταία χρόνια. Λόγω των ρευμάτων, που σχεδόν μας επιβάλλουν κάποια κέντρα χορού, υποχρεώθηκα να πάω κι εγώ προς αυτή την κατεύθυνση σε κάποια μικρά μου έργα. Με πέταξε έξω, ήμουν πολύ κακός. Επρεπε να ξαναπάρω τα εργαλεία που ξέρω, ακόμα κι αν κάποια από αυτά μπορεί να θεωρηθούν παλιά. Να ξαναμπεί το σώμα σε κίνηση. Να πούμε με το σώμα μας -όχι με λόγια- τις μικρές μας ιστορίες, χωρίς όμως να γίνουμε αφηγηματικοί.

● Τι συμβαίνει με αυτούς τους έξι άντρες;

Οπως κι εγώ όταν ξεκινούσα το έργο, έχουν χάσει την πίστη τους. Και νομίζουν απελπισμένοι ότι είναι μόνοι. Αλλά δεν είναι. Προσπαθώ να τους κάνω να συναντηθούν, κάτι που θα τους δώσει μεγάλη δύναμη. Για πρώτη φορά σε έργο μου επέλεξα να χορεύουν μόνο άντρες. Είπα να εξερευνήσω λίγο την αρσενική τρυφερότητα και ψυχή. Κι επειδή πάντα μου φαινόταν τόσο όμορφο όταν οι γυναίκες χρησιμοποιούν τα μαλλιά και τα φορέματά τους σε παραστάσεις χορού, όπως της Πίνα Μπάους, σκέφτηκα να χρησιμοποιήσω φούστες σαν κοστούμια, να δω τι απόηχο αφήνουν συνδυασμένες με μια πολύ ανδρική κίνηση – νομίζω, μια μεγαλύτερη ευαισθησία.

● Αισθάνομαι ότι είστε σε πολύ καλή στιγμή.

Παλιότερα είχα περισσότερη αγωνία. Στο δικό μας επάγγελμα καθημερινά πηγαίνεις για πρόβα και καταλαβαίνεις τι συμβαίνει στο σώμα σου, αισθάνεσαι τη φθορά. Κάποτε αυτό με τρόμαζε. Τώρα πια, όμως, νιώθω τυχερός. Δεν ξέρω τι ακριβώς συμβαίνει – το DNA μου είναι καλό; Αλλά μπορώ και χορεύω ακόμα, και μάλιστα πάρα πολύ, όπως τώρα, με 26χρονους και 27χρονους. Και συγχρόνως βρίσκω καινούργια μονοπάτια στον χορό, που με γοητεύουν. Μπορείς να είσαι χορογράφος «απ’ έξω», πολλοί είναι. Αλλά είναι τόσο ωραίο να κάνεις εσύ ο ίδιος αυτό που ζητάς από τους χορευτές σου. Να μην το περιγράφεις απλώς.

● Η πανδημία και ο αβέβαιος χειμώνας δεν σας τρομάζουν;

Εμεινα χωρίς δουλειά για πέντε μήνες. Αλλά, επειδή δεν μου αρέσει να γκρινιάζω, βρήκα ευκαιρία να κάνω τρία πράγματα που πάντα ήθελα: έφτιαξα το σάιτ μου, έκανα κεραμική και έμαθα γιουκαλίλι. Για να νιώθω ότι, ναι μεν έχω οικονομικό πρόβλημα, αλλά αντιδρώ. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι δεν έχω αγωνία για τον χειμώνα. Περιττό να πω πόσο σημαντικό θεωρώ που γίνεται το Φεστιβάλ Καλαμάτας, το πάλεψε πολύ η Λίντα Καπετανέα. Επιτέλους, λίγη ζωντανή τέχνη, γιατί, προσπάθησα, αλλά μου είναι αδύνατον να ευχαριστηθώ χορό στο λάπτοπ.

? Info: Τετάρτη, 26/8, Κάστρο, 10 μ.μ. Μουσική: Δημήτρης Σπύρου. Σκηνικά: Ελενα Κοτασβήλι και Αλέξης Βαγιανός. Κοστούμια: Κωνσταντίνα Ανδρέου. Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης. Ερμηνεία: Αναστάσης Καραχανίδης, Ηλίας Μπαγεώργος, Φώτης Νικολάου, Γιάννης Οικονομίδης, Αλέξανδρος Σταυρόπουλος, Δημήτρης Σπύρου.