Η διαμάχη, όχι πάντως και τόσο έντονη, γύρω από την ανάγκη ταύτισης με την τολμηρή και ασυμβίβαστη λογική του Charlie Hebdo, ξαναφούντωσε ξαφνικά.
Δημιούργησε μικρό, αλλά με σημασία, σχίσμα στους κόλπους του PEN American Center. Πρόκειται για το διάσημο, νεοϋορκέζικο τμήμα της παγκόσμιας οργάνωσης PEN, η οποία, αποτελούμενη από συγγραφείς, μεταφραστές και άλλες ειδικότητες του χώρου των γραμμάτων, είναι στρατευμένη στην υπεράσπιση της ελεύθερης έκφρασης από λογοκρισία, φυλακίσεις και λοιπές πολιτικές διώξεις.
Λίγες μέρες πριν από το ετήσιο γκαλά του νεοϋορκέζικου PEN (5 Μαΐου) στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Μανχάταν, έξι μέλη του ανακοίνωσαν ότι αρνούνται να παρευρεθούν.
Ανήκαν μάλιστα στην εκλεκτή ομάδα αυτών που θα μιλούσαν.
Αιτία; Η απονομή στο Charlie Hebdo του βραβείου Freedom of Expression Courage (Θάρρους στην Ελευθερία της Εκφρασης).
Ανάμεσα στους διαφωνούντες και δύο διασημότητες: ο Αυστραλός Πίτερ Κάρεϊ, δις βραβευμένος με Μπούκερ για τα μυθιστορήματα «Οσκαρ και Λουσίντα» και «Η αληθινή ιστορία της συμμορίας Κέλι», και ο Σριλανκέζος, αλλά πολιτογραφημένος Καναδός, Mάικλ Oντάατζε, συγγραφέας του επίσης βραβευμένου με Μπούκερ «Ο Αγγλος ασθενής».
Ο Πίτερ Κάρεϊ δημοσιοποίησε τη διαφωνία του με τη βράβευση του Charlie Hebdo σε συνέντευξή του, αφού πρώτα είχε ενημερώσει με επιστολή τον πρόεδρο του PEN Αντριου Σόλομον: «Δεν θέλω να συνδεθεί δημοσίως το όνομά μου με μια πολιτική θέση που δεν στηρίζω», είπε.
«Το βραβείο υπερβαίνει τον παραδοσιακό ρόλο του οργανισμού να προστατεύει την ελευθερία της έκφρασης από την καταπίεση κυβερνήσεων. Eγινε, βέβαια, ένα φρικτό έγκλημα. Είναι, όμως, θέμα ελευθερίας του λόγου, όπως τόσο αυτάρεσκα υποστηρίζει το PEN; Και τα πράγματα περιπλέκονται από το γεγονός ότι ο οργανισμός κλείνει τα μάτια στην πολιτιστική αλαζονεία του γαλλικού έθνους, που δεν αναγνωρίζει τις ηθικές του υποχρεώσεις απέναντι σε ένα μεγάλο και χωρίς δύναμη τμήμα του πληθυσμού του».
Το PEN υποστηρίζει πάντως με σθένος το βραβείο στο Charlie Hebdo.
Θα το παραλάβουν οι Ζεράρ Μπιάρ (νέος διευθυντής) και Ζαν Μπατίστ-Τορέ, στη διάρκεια ενός πολύ γκλάμορους γκαλά για το οποίο καταφθάνουν συγγραφείς και εκδότες από όλο τον κόσμο.
Ο Αντριου Σόλομον δήλωσε πως ελάχιστα μέλη διαχώρισαν τη θέση τους.
Και ότι, αντίθετα, μετά την τρομοκρατική επίθεση στο γαλλικό περιοδικό, τον περασμένο Ιανουάριο, παρατηρήθηκε ένα άνευ προηγουμένου κύμα εγγραφών στο PEN από συγγραφείς, που κατάλαβαν επιτέλους πόσο σημαντική γίνεται σήμερα η αποστολή του.
Αυτός, φυσικά, που ανέλαβε να απαντήσει στους αποστάτες Πίτερ Κάρεϊ και Μάικλ Οντάατζε δεν είναι άλλος από τον στενό τους φίλο Σάλμαν Ρούσντι.
Ο συγγραφέας, που ξέρει καλύτερα από τον καθένα τι σημαίνει προγραφή από ισλαμιστές δολοφόνους, έχει χρηματίσει και πρόεδρος του PEN.
«Εάν το PEN, οργανισμός για την ελευθερία του λόγου, δεν μπορεί να υπερασπιστεί και να τιμήσει ανθρώπους που δολοφονήθηκαν επειδή ζωγράφιζαν σκίτσα, τότε ειλικρινά δεν αξίζει τον τίτλο του», δήλωσε.
«Αυτό που θα έλεγα στον Πίτερ, τον Μάικλ και τους άλλους είναι ότι κάνουν λάθος και θα τους ευχόμουν να μην τους βάλει κανείς στο κυνήγι».
